KİK Kararı 2026/UH.I-2602

KAMU İHALE KURULU KARARI Toplantı No: 2026/039 Gündem No: 48 Karar Tarihi: 07.10.2026 Karar No: 2026/UH.I-2602 Mahkeme Kararları Toplam: 0 Bağlı mahkeme kararı bulunmamaktadır. Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Hy İleri Yönetim Dan. A.Ş ., İHALEYİ YAPAN İDARE: Gaziosmanpaşa İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2026/1375449 İhale Kayıt Numaralı “ İstanbul Gaziosmanpaşa İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü 2026-2027-Özel Eğitim Öğrencilerinin Taşınması İşi ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Gaziosmanpaşa İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 07.09.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ İstanbul Gaziosmanpaşa İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü 2026-2027-Özel Eğitim Öğrencilerinin Taşınması İşi ” ihalesine ilişkin olarak Hy İleri Yönetim Dan. A.Ş.nin 25.08.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 02.09.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 14.09.2026 tarih ve 225146 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 14.09.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/2273 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 1) Teknik Şartname’nin 2.4’üncü maddesinde ve diğer bağlantılı düzenlemelerinde liftli/asansörlü özel donanımlı araç zorunluluğu getirilmesine rağmen bu araçların hangi kısım, hat ve güzergâhta çalıştırılacağının dokümanda belirlenmediği, Teknik Şartname’nin 2.4’üncü ve 2.20’nci maddelerinde ortopedik ve fiziksel engelli öğrencilerin taşınması için liftli/asansörlü, ruhsata işlenmiş özel donanımlı araçlar ile rampa ve otomatik merdiven tertibatlı araç zorunluluğu getirildiği, buna karşın dokümanda ve güzergâh tablosunda hangi kısım ve hatlarda engelli öğrenci bulunduğu, hangi hatlarda liftli/asansörlü veya rampa/otomatik merdivenli araç çalıştırılacağı, her kısım için kaç adet özel donanımlı araç gerektiği ve bu araçların asgari yolcu kapasitesi gibi hususların belirtilmediği, söz konusu donanımların standart okul servislerinde bulunmayan araç seçimi, tadilat, ruhsatlama, kiralama/temin maliyeti ve tedarikini etkileyen asli maliyet unsurları olduğu, Teknik Şartname’nin 1.3’üncü maddesinde öğrencilerin isim listeleri ve güzergâh detaylarının idarece yükleniciye yazılı olarak verileceğinin belirtildiği, ancak yüklenici sıfatı sözleşmenin imzalanmasından sonra kazanılacağından maliyeti belirleyen bir bilginin bu aşamada açıklanması teklif hazırlayan istekliler bakımından yeterli olmadığı, Teknik Şartname’nin 2.20’nci maddesindeki düzenlemenin ve öğrenci listeleri ile güzergâh detaylarının sözleşme aşamasında yükleniciye verileceğinin düzenlenmiş olmasının belirsizliği ortadan kaldırmadığı, aksine özel donanım ihtiyacını güçlendirdiği ve isteklilerin varsayımsal hesaplamalar yapmasına neden olduğu, sözleşmenin uygulanması aşamasında uyuşmazlık riski bulunduğu, ihale dokümanında ve birim fiyat teklif cetvelinde özel donanımlı araç gerektiren hatların, araç tiplerinin, adetlerinin ve kapasitelerinin açıkça gösterilmesi gerektiği, isteklilerin sağlıklı teklif oluşturabilmesi için ihale dokümanında her kısım ve hat bakımından en azından ortopedik/fiziksel yetersizliği bulunan öğrenci bulunup bulunmadığı, liftli/asansör monteli araç gerektiren hatlar, rampa/otomatik merdiven gerektiren hatların ve her kısımda gerekli özel donanımlı araç adedi ve bu araçların asgari yolcu kapasitesinin açıkça gösterilmesi ve birim fiyat teklif cetveli ve dokümanın uyumlu olması gerektiği, mevcut düzenlemelerin tekliflerin eşit şartlarda sağlıklı oluşturulmasını ve olası aşırı düşük teklif açıklamalarının sağlıklı değerlendirilmesini engellediği, 2) Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’nci maddesinde özel aykırılık olarak düzenlenen “Sürücülerin ve rehber personelin kılık kıyafetinin uygunsuz olduğunun tespit edilmesi” düzenlemesinin dokümanda objektif, açık, ölçülebilir ve denetlenebilir kıyafet kriterleri belirlenmeden cezaya ve dolaylı olarak sözleşmenin feshine bağlandığı, dokümanda sürücülerin ve rehber personelin kıyafetine ilişkin tespit edilebilen düzenlemenin Teknik Şartnamenin 4.9’uncu maddesindeki “Sürücüler, sorumlu ve yetkili olduğu hizmetin niteliklerine haiz olup, temiz ve mesleğe uygun kıyafetlerle çalışacaklardır.” düzenlemesi olduğu, bu düzenlemeden kıyafetin türü, rengi, niteliği, tek tip olup olmayacağı, gömlek/tişört/pantolon/ceket gibi unsurlar, ayakkabı standardı, görünür kimlik veya yaka kartı, mevsimsel kıyafet düzeni, yasaklanan kıyafetler yahut “mesleğe uygun” sayılacak kıyafetin somut ölçütlerinin belirlenmediği, temiz ve mesleğe uygun kavramlarının değişken ve değerlendirmelere açık olduğu, Tip Sözleşme’nin 16.1.2’nci maddesindeki özel aykırılık tablosunda cezaya konu aykırılık hallerinin somut fiiller şeklinde belirlenmesi gerektiği, nitekim Kurul kararlarında ve Tip Sözleşme’nin 16.1.2’nci maddesine ait dipnot açıklamalarından hareketle tablo kapsamında “aykırılık hali olarak somut fiillere yer verilmesi gerektiği, bu yaklaşımın ceza doğuran fiilin yüklenici tarafından sözleşme kurulmadan önce bilinmesini ve uygulama sırasında objektif olarak denetlenebilmesini zorunlu kıldığı, Uygunsuz kıyafet” kavramının sınırı belirlenmediğinden cezanın hangi durumda uygulanacağının öngörülemediği, bu belirsizlik nedeniyle idarenin denetim yetkisinin subjektif kanaate dayandığı ve yaptırımın cezalar ve sonrasında sözleşmenin feshine kadar gideceği, isteklerin risk analizi yapıp sağlıklı teklif vermesinin engellendiği; ayrıca ceza tespitinin personel bazlı mı yoksa genel mi uygulanacağının belli olmadığı, hangi kıyafetin ne durumda uygunsuzluk oluşturacağının dokümandan anlaşılamadığı, bu durumda aynı kıyafet bir kontrol görevlisince uygun, bir başka görevli tarafından uygunsuz kabul edilebileceği, düzenlemenin idareye sınırları belirlenmemiş bir takdir yetkisi bıraktığı, sağlıklı teklif hazırlanmasını ve sözleşme riskinin hesaplanmasını da etkileyeceği, isteklilerin dokümanı esas alarak tekliflerini oluştururken yalnız maliyetleri değil, sözleşmenin uygulanmasından kaynaklı riskleri de öngörebilmeleri gerektiği, özel aykırılık düzenlemesinin hiçbir tereddüde yer bırakmayacak şekilde açık, ölçülebilir ve denetlenebilir olarak yeniden düzenlenmesi gerektiği, yaklaşık maliyeti etkileyen bir durumun ortaya çıkması halinde ihalenin iptal edilmesi gerektiği, 3) İdari Şartname’nin 45.1’inci maddesi, Sözleşme Tasarısı’nın 36.1’inci maddesi ve Teknik Şartname’nin 8’inci maddesinde sözleşme imzalanmadan önce sunulacak belgelerle ilgili düzenlemeler arasında çelişki olduğu, ayrıca bu kapsamda araç plaka listeleri ve ruhsatlar, zorunlu mali sorumluluk ve koltuk ferdi kaza sigorta poliçeleri, sürücülere ilişkin psikoteknik raporları, araçların bakım-onarım ve periyodik muayene belgeleri, sürücü belgeleri ve adli sicil kayıtları, rehber personel belgeleri, kiralık araçlara ilişkin sözleşmeler ile öğrenci servisi planlama, takip, kontrol, bilgilendirme ve yönetim sistemi lisanslarının edinildiğine ilişkin belgelerin sözleşmeden önce sunulması zorunlu tutulduğu, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 10’uncu maddesinde, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sözleşme imzalanmadan önce sunması gereken hususlara ilişkin belgelerin belirtildiği, sözleşme öncesi istenilen belgelerin işin fiilen yerine getirilmesi sırasında bulunması ve denetlenmesi gereken belgeler olabileceği, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği uyarınca da bu hususların hüküm altına alındığı, sözleşmenin yürütülmesi aşamasında işin yerine getirilmesi için gerekli mesleki ve teknik yükümlülüklerin Teknik Şartname’de düzenlenebileceği ancak bu yükümlülüklere ilişkin belgelerin sözleşme öncesinde sunulmamasının doğrudan sözleşme imzalanmaması yaptırımına bağlanmasının sözleşme öncesi yeterlik değerlendirmesi ile sözleşmenin yürütülmesi aşamasındaki yükümlülükleri birbirine karıştırdığı, bu belgelerin işin yürütülmesine ilişkin olması, idareye bunları sözleşmenin imzalanmasının ön şartı haline getirme ve herhangi bir eksiklikte sözleşme imzalamama yetkisi vermeyeceği, isteklilerin sözleşme imzalanmadan önce sözleşme sonrası istenilen belgelere yeterlik kriteri gibi sahip olma ve sunma zorunluluğu getirildiği ve sözleşme öncesi ve sonrası ayrımını ortadan kaldırdığı, ihale konusu işin 856 özel eğitim öğrencisinin 42 taşıma merkezi okula 95 hat ve 95 araçla 181 iş günü taşınmasını kapsadığı, bu ölçekte bir organizasyonda ihale sonucunun kesinleşmesi ile sözleşmenin imzalanması arasındaki kısa dönemde tüm araç, sürücü, rehber personel, kira ve sigorta belgelerinin eksiksiz biçimde hazırlanmasının önemli mali yükümlülükler olduğu, özellikle kendi malı olmayan araçlarla hizmet sunmayı planlayan istekliler bakımından sözleşme imzalanmadan önce araç sahipleriyle bağlayıcı sözleşmeler kurma, sigorta işlemlerini tamamlama ve personel organizasyonunu kesinleştirme zorunluluğu doğurduğu ve ihale sonucuna bağlı ticari riskleri artırarak rekabet ve eşit muamele ilkelerini olumsuz etkilediği iddialarına yer verilmiştir. A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 1) Başvuru sahibinin 1'inci iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur…” hükmü, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: İstanbul İli Gaziosmanpaşa İlçesi Millî Eğitim Müdürlüğü Millî Eğitim Bakanlığı Taşıma Yoluyla Eğitime Erişim Yönetmeliği Kapsamında İstanbul İli Gaziosmanpaşa İlçesi 884 Özel Eğitim Öğrencilerinin 95 Taşıma Merkezi Okula 95 Hat 95 ( Araç) İle 181 İş Günü Taşınması İşi…” düzenlemesi, 2026-2027 Eğitim ve Öğretim Yılı Teknik Şartnamesi’nin 1.3’üncü maddesinde “Yüklenici, öğrencileri idare tarafından bildirilen merkezlerden belirlenen saatlerde almak ve ders bitiminde yine aynı merkezlere bırakmakla yükümlüdür. Taşıma hizmeti sunulan öğrencilerin isim listeleri ve güzergâh detayları idarece yükleniciye yazılı olarak verilir. Bu bilgiler, araç içinde görünür bir yere asılır.” düzenlemesi, 2.4’üncü maddesinde “ Okul servis aracı olarak kullanılacak taşıtlarda, öğrencilerin kolayca yetişebileceği camlar ve pencereler sabit olacak, iç düzenlemesinde demir aksam açıkta olmayacak, varsa yaralanmaya sebebiyet vermeyecek yumuşak bir madde ile kaplanacaktır. İlk-ortaöğretim öğrencileri ile birlikte özel eğitime ihtiyacı olan öğrencilere de hizmet sunan okul servis araçları 1/7/2005 tarihli ve 5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanun ve bu Kanuna dayalı olarak çıkarılan ikincil mevzuata uygun olacaktır. Ortopedik engelli öğrencilerin taşınmasında kullanılacak okul servis araçları; öğrencilerin fiziksel yetersizliklerine uygun, rahatça inip binmelerine sağlayacak şekilde projelendirilmiş, katlanabilir liftli ve asansör monteli olmalıdır. Bu donanımların, araç ruhsatına işlenmiş olması zorunludur.” düzenlemesi, 2.20’nci maddesinde “Taşıma hizmeti sunulan öğrenciler arasında, fiziksel yetersizliği bulunan öğrenci olması halinde, araçta söz konusu öğrencilerin inip binmesini kolaylaştıracak aparat (rampa) ve kapı açıldığında otomatik olarak açılan merdiven bulundurulacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır. Başvuruya konu ihalenin kapsamının “İstanbul İli Gaziosmanpaşa İlçesi Millî Eğitim Müdürlüğü Millî Eğitim Bakanlığı Taşıma Yoluyla Eğitime Erişim Yönetmeliği Kapsamında İstanbul İli Gaziosmanpaşa İlçesi 884 Özel Eğitim Öğrencilerinin 95 Taşıma Merkezi Okula 95 Hat 95 ( Araç) İle 181 İş Günü Taşınması İşi” olduğu, ihaleye ait birim fiyat teklif cetvelinde ilgili kısımlarda ilgili personelin çalışma süreleri ile okulların tanımları ve çalışma gün sayılarının belirlendiği, ayrıca Teknik Şartname’nin “Genel hususlar” başlıklı 1’inci maddesinde belirtilen taşıma güzergahları başlığı altındaki tabloda, taşıma merkezi okulların adları, yerleri, ilgili okullardaki öğrenci/kursiyer ve rehber personel sayısı, okulların taşıma merkezlerine uzaklığı ve ilgili okullarda çalıştırılacak araç sayılarına yer verildiği anlaşılmıştır. Yukarıda aktarılan Teknik Şartname’nin ilgili diğer maddelerine göre ise, yüklenicinin öğrencileri idare tarafından bildirilen merkezlerden belirlenen saatlerde almak ve ders bitiminde yine aynı merkezlere bırakmakla yükümlü olduğu, taşıma hizmeti sunulan öğrencilerin isim listeleri ve güzergâh detayları idarece yükleniciye yazılı olarak verileceği, bu bilgilerin araç içinde görünür bir yere asılacağının, Okul servis aracı olarak kullanılacak taşıtlarda, öğrencilerin kolayca yetişebileceği camlar ve pencerelerin sabit olacağı, iç düzenlemesinde demir aksamın açıkta olmayacağı, varsa yaralanmaya sebebiyet vermeyecek yumuşak bir madde ile kaplanacağı, ilk-ortaöğretim öğrencileri ile birlikte özel eğitime ihtiyacı olan öğrencilere de hizmet sunan okul servis araçlarının 1/7/2005 tarihli ve 5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanun ve bu Kanuna dayalı olarak çıkarılan ikincil mevzuata uygun olacağı, Ortopedik engelli öğrencilerin taşınmasında kullanılacak okul servis araçlarının öğrencilerin fiziksel yetersizliklerine uygun, rahatça inip binmelerine sağlayacak şekilde projelendirilmiş, katlanabilir liftli ve asansör monteli olması gerektiği, bu donanımların, araç ruhsatına işlenmiş olmasının zorunlu olduğu, Ayrıca, taşıma hizmeti sunulan öğrenciler arasında, fiziksel yetersizliği bulunan öğrenci olması halinde, araçta söz konusu öğrencilerin inip binmesini kolaylaştıracak aparat (rampa) ve kapı açıldığında otomatik olarak açılan merdiven bulundurulacağı anlaşılmıştır. Yukarıda yer verilen tespitler uyarınca, başvuruya konu ihalenin kapsamının özel eğitim taşıma hizmeti olduğu, iddia konusu edilen düzenlemelerin ortopedik engele ve fiziksel yetersizliği bulunan öğrencilerin ihale konusu eğitim hizmetinden yararlanmaları amacını taşıdığı, hizmetten faydalanacak ortopedik engelli ya da fiziksel yetersizliği bulunan öğrencilerin tam sayısının önceden bilinmesinin ve buna ihale dokümanında net olarak yer verilmesinin idareden beklenemeyeceği, bahse konu düzenlemenin iş kapsamındaki bir ihtiyacın karşılanmasına ilişkin olduğu, bahse konu özel eğitim hizmeti kapsamında teklif sunacak basiretli tacir olan isteklilerin hizmetin niteliğinde olan bu hususları göz önünde bulundurarak teklif vermesinin gerektiği, bu doğrultuda basiretli tacir isteklilerin kendi ticari gerekleri doğrultusunda birim fiyat teklif cetveli üzerinden ilgili kısımlara teklif sunmalarına engel bir durum bulunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin 1’inci iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak: Teknik Şartname’nin 4.9’uncu maddesinde “Sürücüler, sorumlu ve yetkili olduğu hizmetin niteliklerine haiz olup, temiz ve mesleğe uygun kıyafetlerle çalışacaklardır.” düzenlemesi, Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “16.1. İhale konusu işin niteliği ve özelliğine göre işin sözleşmesine uygun olmayan haller ve idare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir. Cezalar, aykırılık halleri ve sözleşmenin feshine ilişkin hususlar bu Sözleşmenin 16, 24, 25, 26, 27, 28 ve 29 uncu maddelerinde düzenlenmiştir. Bu hususlara ilişkin olarak söz konusu maddeler dışındaki ve ihale dokümanındaki diğer düzenlemeler sadece 16.1.1 inci madde kapsamında değerlendirilir. 16.1.1. Bu sözleşmenin 16.1.2 nci maddesinde yer alan özel aykırılık ve 16.1.3 üncü maddesinde yer alan ağır aykırılık halleri dışında, sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak ceza oranı, ilk sözleşme bedelinin Yüzde 1'dır. Aynı fiilin tekrarı halinde bu oran % 50 artırımlı uygulanır. 16.1.2. Aşağıdaki tabloda yer alan özel aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır. Tabloda yer verilen özel aykırılıklardan herhangi birinin ilgili aykırılık için aynı satırda belirtilen sayıya ve toplam özel aykırılık halinin de 50 sayısına ulaşması koşullarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir. Özel Aykırılık Halleri Aykırılık Hali İlk Sözleşme Bedeli Üzerinden Kesilecek Ceza Oranı Aykırılık Sayısı … … … … 6 Sürücülerin ve rehber personelin kılık kıyafetinin uygunsuz olduğunun tespit edilmesi. Binde 2 10 … … … … düzenlemesi yer almaktadır. Teknik Şartname’nin 4.9’uncu maddesinde yer alan düzenlemeye göre, sürücülerin sorumlu ve yetkili olduğu hizmetin niteliklerine haiz olup, temiz ve mesleğe uygun kıyafetlerle çalışacakları, Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’nci maddesinde “Sürücülerin ve rehber personelin kılık kıyafetinin uygunsuz olduğunun tespit edilmesi.” hususunun özel aykırılık hali olarak belirlendiği anlaşılmıştır. İlgili düzenlemelerden; Teknik Şartname’de sürücülerin temiz ve mesleğe uygun kıyafetlerle çalışacaklarının belirtildiği, Sözleşme Tasarısı’nda ise hem sürücülerin hem de rehber personelin kılık kıyafetinin uygunsuz olmasının özel aykırılık hali olarak düzenlendiği anlaşılmış olup, ilgili düzenlemelerden hareketle ancak sunulacak hizmetin niteliği gereği personelin temiz, mesleğe ve genel geçer adap kurallarına uygun kıyafetlerle çalışmasının istenildiğinin anlaşılması gerektiği, bu hususta idareye keyfi hareket alanı tanıyacak herhangi bir tereddüt bulunmadığı ve düzenlemelerin net olduğu ve sürücülerin ve rehber personelin kılık kıyafetinin uygunsuz olduğunun tespit edilmesi halinin özel aykırılık hali olarak belirlenmesinin mevzuata aykırılık teşkil etmeyeceği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 3) Başvuru sahibinin 3'üncü iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir: … Aşağıda belirtilen durumlardaki istekliler ihale dışı bırakılır: a) İflas eden, tasfiye halinde olan, işleri mahkeme tarafından yürütülen, konkordato ilân eden, işlerini askıya alan veya kendi ülkesindeki mevzuat hükümlerine göre benzer bir durumda olan. b) İflası ilân edilen, zorunlu tasfiye kararı verilen, alacaklılara karşı borçlarından dolayı mahkeme idaresi altında bulunan veya kendi ülkesindeki mevzuat hükümlerine göre benzer bir durumda olan. c) Türkiye'nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu olan. d) Türkiye'nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş vergi borcu olan. e) İhale tarihinden önceki beş yıl içinde, mesleki faaliyetlerinden dolayı yargı kararıyla hüküm giyen. f) İhale tarihinden önceki beş yıl içinde, ihaleyi yapan idareye yaptığı işler sırasında iş veya meslek ahlakına aykırı faaliyetlerde bulunduğu bu idare tarafından ispat edilen. g) İhale tarihi itibariyle, mevzuatı gereği kayıtlı olduğu oda tarafından mesleki faaliyetten men edilmiş olan. h) Bu maddede belirtilen bilgi ve belgeleri vermeyen veya yanıltıcı bilgi ve/veya sahte belge verdiği tespit edilen. i) 11’inci maddeye göre ihaleye katılamayacağı belirtildiği halde ihaleye katılan. j) 17’nci maddede belirtilen yasak fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilen. Kurum, dördüncü fıkranın; (c) bendi ile ilgili olarak Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığının uygun görüşünü alarak sosyal güvenlik prim borcunun kapsamı ve tutarını; (d) bendi ile ilgili olarak, Gelir İdaresi Başkanlığının uygun görüşünü alarak vergi borcu kapsamına girecek vergileri; tür ve tutar itibariyle belirlemeye yetkilidir. Bu madde kapsamında istenen belgelerden hangilerinin taahhütname olarak sunulabileceği Kurum tarafından belirlenir. Gerçeğe aykırı hususlar içeren taahhütname sunulması veya ihale üzerinde kalan istekli tarafından taahhüt altına alınan durumu tevsik eden belgelerin sözleşme imzalanmadan önce verilmemesi halinde bu durumda olanlar ihale dışı bırakılarak geçici teminatları gelir kaydedilir.” hükmü, Aynı Kanun’un “Kesinleşen ihale kararlarının bildirilmesi” başlıklı 41’inci maddesinde “İhale sonucu, ihale kararının ihale yetkilisi tarafından onaylandığı günü izleyen en geç üç gün içinde, ihale üzerinde bırakılan dâhil olmak üzere, ihaleye teklif veren bütün isteklilere bildirilir. İhale sonucunun bildiriminde, tekliflerin değerlendirmeye alınmama veya uygun bulunmama gerekçelerine de yer verilir. İhale kararının ihale yetkilisi tarafından iptal edilmesi durumunda da isteklilere gerekçeleri belirtilmek suretiyle bildirim yapılır. İhale sonucunun bütün isteklilere bildiriminden itibaren; 21’inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün geçmedikçe sözleşme imzalanamaz.” hükmü, Aynı Kanun’un “Sözleşmeye Davet” başlıklı 42’nci maddesinde ise “ 41 inci maddede belirtilen sürelerin bitimini, ön mali kontrol yapılması gereken hallerde ise bu kontrolün tamamlandığı tarihi izleyen günden itibaren üç gün içinde ihale üzerinde bırakılan istekliye, tebliğ tarihini izleyen on gün içinde kesin teminatı vermek suretiyle sözleşmeyi imzalaması hususu bildirilir. Yabancı istekliler için bu süreye oniki gün ilave edilir. Sözleşmenin imzalanacağı tarihte, ihale sonuç bilgileri Kuruma gönderilmek suretiyle ihale üzerinde kalan isteklinin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığının teyit edilmesi zorunludur. 43’üncü madde hükmü gereğince sözleşmeden önce kesin teminat alınmayan danışmanlık hizmet ihalelerinde sözleşmeye davet ise, kesin teminat istenilmeksizin birinci fıkra hükümlerine göre yapılır.” hükmü, Aynı Kanun’un “Sözleşme yapılmasında isteklinin görev ve sorumluluğu” başlıklı 44’üncü maddesinde “İhale üzerinde kalan istekli 42 ve 43’üncü maddelere göre kesin teminatı vererek sözleşmeyi imzalamak zorundadır. Sözleşme imzalandıktan hemen sonra geçici teminat iade edilir. Bu zorunluluklara uyulmadığı takdirde, protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın ihale üzerinde kalan isteklinin geçici teminatı gelir kaydedilir. Bu durumda idare, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif fiyatının ihale yetkilisince uygun görülmesi kaydıyla, bu teklif sahibi istekli ile de Kanunda belirtilen esas ve usullere göre sözleşme imzalayabilir. Ancak ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli ile sözleşme imzalanabilmesi için, 42 nci maddede belirtilen on günlük sürenin bitimini izleyen üç gün içinde ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekliye 42 nci maddede belirtilen şekilde tebligat yapılır. Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin de sözleşmeyi imzalamaması durumunda ise, bu teklif sahibinin de geçici teminatı gelir kaydedilerek ihale iptal edilir. …” hükmü, Aynı Kanun’un “Sözleşme yapılmasında idarenin görev ve sorumluluğu” başlıklı 45’inci maddesinde “İdare, 42 ve 44 üncü maddede yazılı süre içinde sözleşme yapılması hususunda kendisine düşen görevleri yapmakla yükümlüdür. İdarenin bu yükümlülüğü yerine getirmemesi halinde, istekli sürenin bitmesini izleyen günden itibaren en geç beş gün içinde, on gün süreli bir noter ihbarnamesi ile bildirmek şartıyla, taahhüdünden vazgeçebilir. Bu takdirde geçici teminat geri verilir ve istekli teminat vermek için yaptığı belgelendirilmiş giderleri istemeye hak kazanır. Bu zarar, sebep olanlara tazmin ettirilir ve ayrıca haklarında 60’ıncı madde hükümleri uygulanır.” hükmü, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhale üzerinde kalan isteklinin sözleşmeye davet edilmesi” başlıklı 67’nci maddesinde “ (1) Kanunun 41 inci maddesinde belirtilen sürelerin bitimini, ön mali kontrol yapılması gereken hallerde ise bu kontrolün tamamlandığı tarihi izleyen günden itibaren üç gün içinde ihale üzerinde bırakılan istekliye, tebliğ tarihini izleyen on gün içinde kesin teminatı vermek suretiyle sözleşmeyi imzalaması hususu bildirilir. Yabancı istekliler için bu süreye oniki gün ilave edilir. (2) Sözleşmenin imzalanacağı tarihte, sözleşme imzalanmadan önce ihale sonuç bilgileri Kuruma gönderilmek suretiyle ihale üzerinde kalan isteklinin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığının teyit edilmesi zorunludur. (3) Mücbir sebep halleri dışında, ihale üzerinde kalan istekli, yasal yükümlülüklerini yerine getirerek sözleşme imzalamak zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması halinde, ihale üzerinde kalan isteklinin geçici teminatı gelir kaydedilerek Kanunun 58 inci maddesi hükümleri uygulanır. Ancak, ( )… Kanunun 10 uncu maddesi kapsamında taahhüt altına alınan durumu tevsik etmek üzere idareye sunulan bilgi ve/veya belgelerin taahhüt edilen duruma aykırı hususlar içermesi halinde, ihale üzerinde kalan isteklinin geçici teminatı gelir kaydedilmekle birlikte, hakkında Kanunun 58 inci maddesi hükümleri uygulanmaz.” hükmü, Aynı Yönetmelik’in “İhale üzerinde kalan isteklinin sözleşmeyi imzalamaması” başlıklı 68’inci maddesinde “(1) İhale üzerinde kalan isteklinin son başvuru ve/veya ihale tarihinde Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde sayılan durumlarda olmadığına dair bilgi ve/veya belgeleri veya kesin teminatı vermemesi ya da sözleşme imzalamaması durumunda, Kanunun 44’üncü maddesi hükümlerine göre, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif fiyatının, ihale yetkilisince uygun görülmesi kaydıyla, bu teklif sahibi istekliyle sözleşme imzalanabilir. (2) Sözleşmenin imzalanacağı tarihte, ancak sözleşme imzalanmadan önce ihale sonuç bilgileri Kuruma gönderilmek suretiyle ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığının teyit edilmesi zorunludur. İdare, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin son başvuru ve/veya ihale tarihinde Kanunun 10 uncu maddesinin 4’üncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde sayılan durumlarda olmadığına dair bilgi ve/veya belgeleri ve kesin teminatı vermesini istemek zorundadır. (3) Mücbir sebep halleri dışında, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli de, yasal yükümlülüklerini yerine getirerek sözleşme imzalamak zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması halinde, bu isteklinin geçici teminatı gelir kaydedilerek Kanunun 58 inci maddesi hükümleri uygulanır. Ancak, Kanunun 10’uncu maddesi kapsamında taahhüt altına alınan durumu tevsik etmek üzere idareye sunulan bilgi ve/veya belgelerin taahhüt edilen duruma aykırı hususlar içermesi halinde, bu isteklinin geçici teminatı gelir kaydedilmekle birlikte, hakkında Kanunun 58 inci maddesi hükümleri uygulanmaz.” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İsteklilerden 4734 sayılı Kanunun 10’uncu maddenin dördüncü fıkrasına göre istenecek belgeler” başlıklı 17’nci maddesinde “… 17.6.1. İhale Uygulama Yönetmeliklerinin “İhale dışı bırakılma” başlıklı maddelerinde; İhale üzerinde kalan istekliden, 4734 sayılı Kanunun 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadığına dair belgelerin sözleşme imzalanmadan önce istenilmesinin zorunlu olduğu ve bu belgelerin, ihale usulüne göre son başvuru ve/veya ihale tarihinde isteklinin anılan bentlerde belirtilen durumlarda olmadığını göstermesi gerektiği hükme bağlanmıştır…” açıklaması yer almaktadır. İdari Şartname’nin “Diğer hususlar” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1. …Teknik Şartnamede sözleşme imzalanmadan önce idareye teslim edilmesi istenen belgelerin sözleşme öncesi idareye eksiksiz sunulması zorunlu olup bu belgelerden herhangi birini eksik sunan yüklenicilerle sözleşme imzalanmayacaktır…” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “Diğer hususlar” başlıklı 8’inci maddesinde “İhale üzerinde bırakılan yükleniciler sözleşme imzalamadan önce aşağıda yer alan belgeleri idareye sunmak zorundadırlar. Belgelerin eksik sunulması durumunda sözleşme imzalanmayacaktır. 8.1) Araç plaka listeleri, araçlara ait ruhsatlar (aslı idarece onaylı fotokopisi), 8.2) Araçlara ait Karayolları Motorlu Taşıtlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi, Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası Poliçesi (aslı idarece onaylı fotokopisi), 8.3) Sürücülerin psikoteknik açıdan sağlıklı olduklarını gösteren ve her beş yılda bir yetkili kuruluşlardan alınan psikoteknik raporu (aslı idarece onaylı fotokopisi), 8.4) Okul servis aracı olarak kullanılacak taşıtların altı ayda bir bakım-onarımlarının ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinin öngördüğü periyodik muayenesinin yapıldığına dair belge Ek-4 (aslı idarece onaylı fotokopisi), 8.5) Sürücülere ait sürücü belgesi, nüfus cüzdanı örneği, (aslı idarece onaylı fotokopi), adli sicil kaydı (aslı) ve iletişim bilgileri, 8.6) Rehber personele ait nüfus cüzdanı örneği, (aslı idarece onaylı fotokopi), adli sicil kaydı (aslı) ve iletişim bilgileri, 8.7) Öğrenci Taşıma Uygulaması kapsamında çalıştırılacak sürücü, rehber personel ve aracın kiralık olması durumunda araç sahibi ile yapılacak sözleşmelerin bir nüshası (aslı idarece onaylı fotokopisi), 8.8) Millî Eğitim Bakanlığı Öğrenci Servisi Planlama, Takip, Kontrol, Bilgilendirme ve Yönetim Sistemi lisanslarının edinildiğine dair belgeler. Bu Şartnamede düzenleme bulunmayan durumlarda, Okul Servis Araçları Yönetmeliği ve Millî Eğitim Bakanlığı Taşıma Yoluyla Eğitime Erişim Yönetmeliği hükümleri dikkate alınacaktır.” düzenlemesi, Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşe başlama tarihi 14.09.2026; işi bitirme tarihi 25.06.2027 9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi, “Diğer hususlar” başlıklı 36’ncı maddesinde “36.1. Teknik ve idari şartnamede işe başlamadan önce idareye teslim edilecek belgeler arasında sayılan belgelerin işe başlama tarihinden önce idareye teslim edilmesi zorunludur. Bu belgeler idareye teslim edilmediği sürece iş başlamış sayılmaz.” düzenlemesi yer almaktadır. Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden 4734 sayılı Kanun’un 10’uncu maddesinde ihaleye katılım aşamasında aranan belgelerden Kurum tarafından taahhütname sunulmasına imkân tanınanlara ilişkin olarak kanıtlayıcı belgeler ile yine Kanun’un bahse konu maddesi kapsamında sayılan diğer belgelerin ihale üzerinde kalan istekli tarafından sözleşme imzalanmadan önce idareye sunulacağı, söz konusu belgelerin sözleşme imzalanmadan önce idareye verilmemesi veya sunulan bilgi ve/veya belgelerin taahhüt edilen durumlara aykırı hususlar içermesi halinde ihale üzerinde bırakılan isteklinin ihale dışı bırakılarak geçici teminatının gelir kaydedileceği anlaşılmaktadır. İdari Şartname’nin 45.1’inci maddesine göre, Teknik Şartnamede sözleşme imzalanmadan önce idareye teslim edilmesi istenen belgelerin sözleşme öncesi idareye eksiksiz sunulmasının zorunlu olduğu, bu belgelerden herhangi birini eksik sunan yüklenicilerle sözleşme imzalanmayacağı, Teknik Şartname’nin başlıklı 8’inci maddesinde, ihale üzerinde bırakılan yüklenicilerin sözleşme imzalamadan önce araç plaka listeleri, araçlara ait ruhsatlar (aslı idarece onaylı fotokopisi), Araçlara ait Karayolları Motorlu Taşıtlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi, Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası Poliçesi (aslı idarece onaylı fotokopisi), Sürücülerin psikoteknik açıdan sağlıklı olduklarını gösteren ve her beş yılda bir yetkili kuruluşlardan alınan psikoteknik raporu (aslı idarece onaylı fotokopisi), Okul servis aracı olarak kullanılacak taşıtların altı ayda bir bakım-onarımlarının ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinin öngördüğü periyodik muayenesinin yapıldığına dair belge Ek-4 (aslı idarece onaylı fotokopisi), Sürücülere ait sürücü belgesi, nüfus cüzdanı örneği, (aslı idarece onaylı fotokopi), adli sicil kaydı (aslı) ve iletişim bilgileri, Rehber personele ait nüfus cüzdanı örneği, (aslı idarece onaylı fotokopi), adli sicil kaydı (aslı) ve iletişim bilgileri, Öğrenci Taşıma Uygulaması kapsamında çalıştırılacak sürücü, rehber personel ve aracın kiralık olması durumunda araç sahibi ile yapılacak sözleşmelerin bir nüshası (aslı idarece onaylı fotokopisi), Millî Eğitim Bakanlığı Öğrenci Servisi Planlama, Takip, Kontrol, Bilgilendirme ve Yönetim Sistemi lisanslarının edinildiğine dair belgeleri idareye sunmak zorunda olduğu bu Belgelerin eksik sunulması durumunda sözleşme imzalanmayacağı bilgilerine yer verildiği, Ayrıca Sözleşme Tasarısı’nın 36.1’inci maddesine göre ise, teknik ve idari şartnamede işe başlamadan önce idareye teslim edilecek belgeler arasında sayılan belgelerin işe başlama tarihinden önce idareye teslim edilmesinin zorunlu olduğu, bu belgeler idareye teslim edilmediği sürece iş başlamış sayılmayacağı anlaşılmıştır. Yukarıda aktarılan tespitler çerçevesinde, başvuru konusu ihaleye ait Teknik Şartname’nin 8’inci maddesinde “ araç plaka listeleri, araçlara ait ruhsatlar (aslı idarece onaylı fotokopisi), Araçlara ait Karayolları Motorlu Taşıtlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi, Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası Poliçesi (aslı idarece onaylı fotokopisi), Sürücülerin psikoteknik açıdan sağlıklı olduklarını gösteren ve her beş yılda bir yetkili kuruluşlardan alınan psikoteknik raporu (aslı idarece onaylı fotokopisi), Okul servis aracı olarak kullanılacak taşıtların altı ayda bir bakım-onarımlarının ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinin öngördüğü periyodik muayenesinin yapıldığına dair belge Ek-4 (aslı idarece onaylı fotokopisi), Sürücülere ait sürücü belgesi, nüfus cüzdanı örneği, (aslı idarece onaylı fotokopi), adli sicil kaydı (aslı) ve iletişim bilgileri, Rehber personele ait nüfus cüzdanı örneği, (aslı idarece onaylı fotokopi), adli sicil kaydı (aslı) ve iletişim bilgileri, Öğrenci Taşıma Uygulaması kapsamında çalıştırılacak sürücü, rehber personel ve aracın kiralık olması durumunda araç sahibi ile yapılacak sözleşmelerin bir nüshası (aslı idarece onaylı fotokopisi), Millî Eğitim Bakanlığı Öğrenci Servisi Planlama, Takip, Kontrol, Bilgilendirme ve Yönetim Sistemi lisanslarının edinildiğine dair belgeler” şeklinde belirtilen belgelerin ihale üzerinde bırakılan yükleniciler sözleşme imzalamadan önce idareye teslim edilmesi ve sözleşme öncesi idareye eksiksiz sunulmasının zorunlu olduğu, Anılan belgeler incelendiğinde, bu belgelerin henüz ihalenin hangi istekli üzerinde bırakılacağının belli olmadığı ve teklif verme aşamasında yeterlik kriteri olarak belirlenmediği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sözleşme imzalanmadan önce yüklenici sıfatı ile sunması gereken belgeler olarak öngörüldüğü, bu belgelerin niteliğine bakıldığında anılan belgelerin ihale konusu işin mevzuatta ve ihale dokümanında belirtildiği şekliyle kesintiye uğramadan sürdürülebilmesini amaçladığı, söz konusu belgelerin 4734 sayılı Kanun'un beşinci maddesinde yer alan “Temel ilkeler” gereğince ihale konusu iş ile doğrudan ilgili ve işin niteliğiyle uyumlu olduğu anlaşıldığından, katılımı engelleyici ve rekabet ilkesini zedeleyici nitelik arz etmediği, bu belgelerden herhangi birini eksik sunan yüklenicilerle sözleşme imzalanmayacağı anlaşılmış olup, idarece sözleşme imzalanmadan önce istenilen belgelerin araçlara, sürücülere, rehber personele ve diğer ihale konusu iş kapsamında istenilen belgeler olduğu, söz konusu belgelerin idarece sözleşme imzalanmadan önce istenilmesine yönelik ihale dokümanı düzenlemelerinin mevzuata aykırılık teşkil etmediği sonucuna varılmıştır. Diğer taraftan, İdari ve Teknik Şartname’nin yukarıda aktarılan düzenlemeleri çerçevesinde ilgili belgelerin sözleşme imzalanmadan önce sunulacağının açıkça belirtildiği anlaşılmış olup, Sözleşme Tasarısı’nın 36.1’inci maddesinde, teknik ve idari şartnamede işe başlamadan önce idareye teslim edilecek belgeler arasında sayılan belgelerin işe başlama tarihinden önce (14.09.2026) idareye teslim edilmesinin zorunlu olduğunun, bu belgelerin idareye teslim edilmediği sürece işin başlamış sayılmayacağının da ayrıca belirtilmiş olmasının sözleşme öncesi istenilen söz konusu belgelerin sunulmadan sözleşme imzalanmayacağı yönündeki düzenlemeler açısından bir çelişki oluşturmayacağı anlaşılmıştır. Açıklanan nedenlerle başvuru sahibinin iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden başvuruda eşit muamele yönünden incelenecek herhangi bir husus bulunmamaktadır. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez…” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddialarında haklı bulunmadığı tespit edilmiş olup, Kanun’da öngörülen şekilde bir haklılık oranı oluşmamıştır. Bu nedenle, 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafı uyarınca itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesinin mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine, Oybirliği ile karar verildi.