KİK Kararı 2026/UH.I-2506

KAMU İHALE KURULU KARARI Toplantı No: 2026/038 Gündem No: 16 Karar Tarihi: 30.09.2026 Karar No: 2026/UH.I-2506 Mahkeme Kararları Toplam: 0 Bağlı mahkeme kararı bulunmamaktadır. Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Doruk Filo Araç Kiralama ve Kentsel Tem. Tic. Ltd. Şti. , İHALEYİ YAPAN İDARE: Denizli Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Elektrik, Makine ve Malzeme İkmal Dairesi Başkanlığı , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2026/1411320 İhale Kayıt Numaralı “ Araç Kiralanması Hizmet Alımı İşi ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Denizli Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Elektrik, Makine ve Malzeme İkmal Dairesi Başkanlığı tarafından 28.08.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Araç Kiralanması Hizmet Alımı İşi ” ihalesine ilişkin olarak Doruk Filo Araç Kiralama ve Kentsel Tem. Tic. Ltd. Şti. nin 24.08.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 27.08.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 07.09.2026 tarih ve 224638 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 07.09.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/2220 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 1) İdari şartnamenin 45.1’inci maddesinde “ 7-İhale sonuçlanma süresinin gecikmesi durumunda işin başlangıcı sözleşme imzalandıktan sonra yapılacaktır .” düzenlemesinin yapıldığı, Sözleşme Tasarısı’nda ise işe başlama tarihinin 01.10.2026; işi bitirme tarihinin 30.09.2029 olarak tanımlandığı, ihale tarihi ile işe başlama tarihi arasındaki sürenin zaten 288 araçlık bir ihale için kısa olmakla birlikte, birde İdari şartnamenin 45.1’inci maddesinin 7 nolu alt bendinde yapılan düzenleme ile istekliler üzerine baskı kurularak katılımın kısıtlandığı, Şöyle ki, 28.08.2026 tarihinde yapılan ihaleden sonra hızlı işletilen bir süreç ile (ihalenin hemen karara bağlanarak aynı gün tebligatların yapılması) 10 günlük itiraz sürecinin beklenerek, 09.09.2026 tarihinde sözleşme imzalanabileceği ve yüklenici açısından yeterli bir hazırlık süresinin bırakılabileceği, ancak yerinde veya yerinde olmayan şikayet gerekçeleriyle herhangi bir KİK veya yargı sürecinin işlemesi durumunda sözleşme sürecinin 01.10.2026 tarihini aşacağı bu halde, yüklenicinin kendisine sözleşmeye davet tebligatı yapıldıktan sonra en fazla 10. gün sözleşmeyi imzalamak ve ivedilikle işe başlamak zorunda kalacağı, 288 aracın temin edileceği bir ihalede 10 günlük sürenin bu hazırlık için yeterli olmayacağının açık olduğu, yüklenicinin cezai yaptırıma uğraması ve taahhüdünü yerine getirememesi nedeniyle yasaklı konuma düşebileceği, dolayısıyla söz konusu düzenlemeden sonra herhangi bir işe hazırlık süresine imkan verilmediği, yapılan düzenlemenin hali hazırda işi sürdüren istekliye haksız rekabet avantajı sağladığı ve isteklileri tereddüde düşürerek ihaleye katılımı kısıtladığı, 2) Sözleşme Tasarısının 16.1.2’nci maddesinin 7’nci satırında tanımlanan özel aykırılık hali cezasının çok ağır olduğu, söz konusu maddede araçların işbaşında teslim edilememesi halinde araç başına günlük ceza kesileceğinin belirtildiği, 1 aracın 3 gün gecikmesi veya 3 aracın 1 gün gecikmesi halinde maksimum “Aykırılık Sayısı” olarak tanımlanan 3 e ulaşılacağı ve yüklenicinin sıkıntı yaşayacağı, 3) Teknik Şartname’nin 4’üncü maddesinde; “ 9) Pick-Up (Çift Kabinli 4x4); dizel, klimalı, motor gücü en az 97 kvv, araç en az 1890 (Cm3) silindir hacimli net ağırlığı en az 1850 Kg olacaktır. ABS (Kilitlenmeyi Önleyici Fren Sistemi), sürücü hava yastığı araçta bulunacak ve araç çift kabinli olacaktır. Araçlar 4x4 arazi vitesli olacaktır. Yolcu kapasitesi şoför dâhil en az 5 kişi olacaktır. Araçlar fiilen arazi şartlarında kullanılacak olup gerekli donanıma sahip olacaktır. ” düzenlemesinin yapıldığı, söz konusu düzenlemede bir çift kabin kamyonetin istiap haddine yönelik tanımlama yapılabileceği ancak düzenlemede geçen “ net ağırlığı en az 1850 Kg olacaktır .” ibaresinin fonksiyonelliği tanımlamaktan uzak ve belli bir markayı işaret eden bir düzenleme olduğu, zira aynı güçteki daha hafif bir aracın taşıma kapasitesinin daha yüksek olacağı açıkken idarece yapılan düzenlemenin katılımı kısıtlayıcı nitelikte olduğu, Yine aynı Şartname'nin 12'nci maddesinde " Damperli Kamyon Tek Kabin 26 Ton; yakıt tipi dizel, klimalı, motor gücü en az 300 kw, silindir hacmi en az 8500 (Cm3) ve 6 silindirli, en az 6x4 çeker, yüklü ağırlığı en az 26000 Kg olacaktır. ABS (Kilitlenmeyi Önleyici Fren Sistemi) olacaktır ." düzenlemesi, 13'üncü maddesinde " Damperli Kamyon Çift Kabin 26 Ton; yakıt tipi dizel, klimalı, motor gücü en az 300 kw, silindir hacmi en az 8500 (Cm3) ve 6 silindirli, en az 6x4 çeker, yüklü ağırlığı en az 26000 Kg olacaktır. ABS (Kilitlenmeyi Önleyici Fren Sistemi) olacaktır. Araçlar çift kabin olacaktır. ” düzenlemesinin yer aldığı, Söz konusu düzenlemede aynı güç ve tork değerini sağladıktan sonra aracın motorunun 4 veya 8 silindir olmasının ne sakıncasının olduğunun muğlak olduğu ve idarece yapılan düzenlemenin belli marka ve modele yönelik yapıldığı, Aynı Şartname'nin 13'üncü maddesindeki " Damperli Kamyon Çift Kabin 26 Ton; yakıt tipi dizel, klimalı, motor gücü en az 300 kw, silindir hacmi en az 8500 (Cm3) ve 6 silindirli, " düzenlemesinde, 14'üncü maddesindeki " İçmesuyu Tankeri; yakıt tipi dizel, klimalı, motor gücü en az 300 kW, silindir hacmi en 12000 (Cm3), en az 6x4 çeker, koltuk sayısı 2 adet olacaktır.” düzenlemesinde adı geçen iki araç birlikte değerlendirildiğinde; ikisinin de 300 kW motora sahip 6x4 iki aracın birinin neden asgari en az 8500 (Cm3) diğerinin ise neden en 12000 (Cm3)motor hacmine sahip olması gerektiğinin izaha muhtaç olduğu ve yapılan düzenlemenin belli bir marka veya modeli tanımlamak amacını güttüğü, 4)Teknik Şartname’nin 5.7’nci maddesinde; “ Araçlarda cam kırığı, ayna kırığı, kaporta eziği, logoların yıpranması gibi aracın çalışmasını engellemeyen fakat sürücü ve yolcu için tehlike arz eden ve kurum imajını kötü gösteren küçük tamiratlar idarenin talebinin takiben 2 iş günü içinde yüklenici tarafından yaptırılacaktır .” düzenlemesi uyarınca idareye sağlam teslim edilen araçlarda, yukarıdaki sayılan hasarların sorumluluğunun, idare personelinde ve işveren sıfatıyla kurumda bulunduğu ve bu tamiratların idarece karşılanması gerektiği açık olup, idarenizce yapılan düzenlemenin işin teknik gereklerine aykırı olduğu, 5) Teknik Şartname’de; “5 .7) Araçların arızalanması ve kaza sonucu servise gönderilen araçların yerine, hizmetten çekildiği süre boyunca idarenin talep etmesi durumunda yüklenici binek ve kamyonet türü araçlar için en geç 2 iş günü, diğer türdeki araçlar için en geç 3 iş günü içerisinde Teknik Şartnameye uygun veya idarenin onay vereceği işin niteliğine göre ikame başka bir araç temin ederek görevin aksatılmamasını sağlayacaktır. İkame araç çalışması durumlarında, arızalı araç ve ikame aracın birim fiyatlarından düşük olanı üzerinden ödeme yapılacaktır. ” düzenlemesi yapılarak arızalı veya kazalı araçlar yerine ikame araç sorumluluğunun yüklenici üstüne bırakıldığı, yapılan düzenlemede idare personelinin kusuru neticesinde hasar gören araçların da aynı kapsamda değerlendirildiği ve yüklenicinin yönetiminde bulunmayan bir personelin hatasının da yükleniciye mal edildiği ve yapılan düzenlemenin genel hukuk ilkelerine aykırı olduğu, aynı şikayet gerekçelerinin “ Araçlarda meydana gelebilecek lastik arızalarının giderilmesi yüklenici firmaya aittir, ancak diş derinliği kamyon ve iş makineleri için 6 mm, diğer araçlar için 3mm’nin altına inen lastikler, yanaklarda çatlama ve deformasyon görülen lastikler ve üretim tarihine göre 5. yılını dolduran lastikler herhangi bir şart aranmadan 2 iş günü İçerisinde değişim yapılacaktır. Değişimde kullanılacak lastikler kaplama olmayacaktır. Lastiklerin uygun olmamasından dolayı kaynaklanan ölümlü ve yaralanmak trafik kazalarında oluşabilecek maddi ve manevi hasarlarda yüklenici firma sorumludur .” düzenlemesi için de geçerli olduğu iddialarına yer verilmiştir. A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak: Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “ Bu Genel Şartnamenin uygulanmasında, 4734 sayılı Kanunda ve diğer ihale mevzuatında yer alan tanımlar geçerlidir. … İşe Başlama Tarihi: Yüklenicinin idareden işe başlama talimatını aldığı; işyeri teslimi gereken işlerde ise, işyerinin yükleniciye teslim edildiği tarihi, ” hükmü, Anılan Genel Şartname’nin “İşin Yürütülmesi İçin Gerekli Personel ve Araçlar” başlıklı 10’uncu maddesinde “İşin yürütülmesi için gerekli personel ve araçlar Madde 10- Sözleşmenin imzalanmasından sonra yüklenici, üstlenmiş olduğu işin önemine ve iş programına uygun olarak, işlerin yapılması için gerekli her türlü yardımcı tesisleri hazırlamak, her türlü malzemeyi, ekipmanı ve personeli sağlamak ve ihzaratla ilgili önlemleri almak zorundadır.” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımlarında işin süresi, işe başlama ve iş bitirme tarihi” başlıklı 80.2’nci maddesinde “ Sözleşme tasarısında işe başlama ve iş bitirme tarihlerinin kesin olarak belirtildiği hallerde, yeterlik değerlendirmesi, tekliflerden aşırı düşük olanların sorgulanması ve açıklama istenmesi, tekliflerin değerlendirilmesi, isteklilerin 10 gün içerisinde şikayette bulunma hakkı ve idarenin bu şikayete 10 gün içinde cevap verme zorunluluğu ile 10 günlük itirazen şikayet ve Kurumun 20 günlük inceleme süresi ihale sürecinin uzamasına sebep olabilmekte ve bu süreler önceden tam olarak öngörülemediği için de sözleşmenin imzalanması ve dolayısıyla işin başlaması planlanan tarihten daha ileri bir tarihte gerçekleşebilmektedir. Bu çerçevede, süreklilik arz eden hizmet alımı ihalesine ait sözleşme tasarısında işe başlama ve iş bitirme tarihlerinin kesin olarak belirtilmesine rağmen ihale sürecinin uzaması nedeniyle dokümanda öngörülen tarihte işe başlanmasını sağlayacak şekilde sözleşmenin imzalanamaması halinde, iş bitirme tarihinin ötelenmesi mümkün bulunmadığından sürenin fiilen kısaldığı dikkate alınarak buna göre işlem yapılması gerekmektedir.“ açıklaması, İhale konu işe ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: Araç Kiralanması Hizmet Alımı İşi b) Türü: Hizmet alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: 288 Adet Sürücüsüz Hizmet Aracı Kiralama İşi Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Denizli ” düzenlemesi, Aynı Şartname’nin 45.1’inci maddesinde “7-İhale sonuçlanma süresinin gecikmesi durumunda işin başlangıcı sözleşme imzalandıktan sonra yapılacaktır. ” düzenlemesi, Sözleşme Tasarısının “İş tanımı” başlıklı 5’inci maddesinde “5.1. Sözleşme konusu iş; Araç Kiralanması Hizmeti Alımı İşin teknik özellikleri ve diğer ayrıntıları sözleşme ekinde yer alan ve ihale dokümanını oluşturan belgelerde düzenlenmiştir.” düzenlemesi, Anılan Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “ 9.1. İşe başlama tarihi 01.10.2026; işi bitirme tarihi 30.09.2029 9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır. ” düzenlemesi, İhale İlanı’nın 3’üncü maddesinde de “İhale konusu hizmet alımının 3.1 Adı: Araç Kiralanması Hizmet Alımı İşi 3.2 Niteliği, Türü ve Miktarı: 288 adet sürücüsüz hizmet aracı kiralama işi. Ayrıntılı bilgiye EKAP’ta yer alan ihale dokümanı içinde bulunan idari şartnameden ulaşılabilir. 3.3 Yapılacağı/Teslim edileceği yer: Denizli 3.4 Süresi/Teslim tarihi: İş başlama tarihi: 01.10.2026, işin bitiş tarihi 30.09.2029 3.5 İşe başlama tarihi: 01.10.2026” düzenlemesine yer verilmiştir. Denizli Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Elektrik, Makine ve Malzeme İkmal Dairesi Başkanlığı tarafından açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ 288 adet sürücüsüz hizmet aracı kiralama işi” nin süresinin 3 yıl olduğu ve işe başlama tarihinin 01.10.2026 ve işin bitiş tarihinin 30.09.2029 olduğu düzenlenmiştir. İdarelerce ihale konusu işin süresi belirlenirken ihaleye yapılacak olan şikayet ve itirazen şikayet başvurularını da göz önünde bulundurarak işin başlangıç ve bitiş sürelerinin ihale dokümanında düzenlendiği, Öte yandan işe başlama süresinin belirlenmesinin hizmetin acil yapılma gerekliliği ve işin önemi açısından idarenin takdirinde olduğu, dolayısıyla işe başlama süresinin idarenin ihtiyaçları ve takdir yetkisi doğrultusunda yapılan bir idari tasarruf olduğu, ihale konusu alanda faaliyet gösteren ve basiretli tacir olma yükümlülüğünü haiz isteklilerin söz konusu işe başlama süresi içerisinde araç miktarını dikkate alarak temin etmek suretiyle tekliflerini hazırlamaları gerektiği, başvuruya konu ihaleye ait ilanda işin 01.10.2026-30.09.2029 tarihleri arasında yürütüleceğinin düzenlendiği, Sözleşme Tasarısında da işe başlama tarihi ile işin bitirilme tarihinin net bir şekilde belirtilerek ilanda öngörülen zaman aralığında düzenlendiği, ihale sürecinin normal akışında devam etmesi ve şikâyet/itirazen şikâyet olmaması durumunda işin belirtilen bu süre aralığında gerçekleştirileceği, şikâyet/itirazen şikâyet olması halinde ise işin belirlenen tarihte başlamayacağının açık olduğu, bu durumda işin şikayet/itirazen şikayet süreçleri sonucunda başlayıp Sözleşme Tasarısı’nda belirtilen tarihte biteceği anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Başvuru sahibinin 2'nci iddiasına ilişkin olarak: 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Tip Sözleşmeler” başlıklı 5’inci maddesinde “…İdarelerce yapılacak sözleşmeler Tip Sözleşme hükümleri esas alınarak düzenlenir… ” hükmü, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhale ve ön yeterlik dokümanının içeriği” başlıklı 12’nci maddesinde “(1) İhale dokümanında; isteklilere talimatları da içeren idari şartname, sözleşme tasarısı ve teknik şartname ile gerekli diğer belge ve bilgiler bulunur. … (3) İhale veya ön yeterlik dokümanında yapılan düzenlemeler birbirine aykırı olamaz .” hükmü, Anılan Yönetmeliğin “Sözleşme Tasarısı” başlıklı 17’nci maddesinde “(1) İdare, sözleşme tasarısını bu Yönetmeliğin ekinde yer alan tip sözleşmeyi esas alarak hazırlar. (2) Tip sözleşmede boş bırakılan veya dipnota alınan hususlar, işin özelliğine ve sözleşme türüne (götürü bedel/birim fiyat) göre 4734 ve 4735 sayılı Kanunlar ile diğer mevzuat hükümlerine aykırı olmayacak şekilde düzenlenir. (3) İdare, tip sözleşmede düzenlenmeyen, ancak işin özelliğine göre düzenlenmesine gerek duyulan hususları, 4734 ve 4735 sayılı Kanunlar ile diğer mevzuat hükümlerine aykırı olmamak koşuluyla, maddeler halinde düzenleyerek “Diğer Hususlar” bölümüne ekleyebilir. (4) İhalelerde, Kurumun uygun görüşü alınmak kaydıyla istekliler tarafından hazırlanması mutat olan sözleşmeler kullanılabilir. (5) Cezalar, aykırılık halleri ve sözleşmenin feshine ilişkin hususlarla ilgili olarak sözleşme tasarısı dışındaki diğer ihale dokümanında yapılan düzenlemeler dikkate alınmaz.” hükmü, Aynı Yönetmelik’in eki Tip Sözleşme’nin “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “ 16.1. İhale konusu işin niteliği ve özelliğine göre işin sözleşmesine uygun olmayan haller ve idare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir. Cezalar, aykırılık halleri ve sözleşmenin feshine ilişkin hususlar bu Sözleşmenin 16, 24, 25, 26, 27, 28 ve 29 uncu maddelerinde düzenlenmiştir. Bu hususlara ilişkin olarak söz konusu maddeler dışındaki ve ihale dokümanındaki diğer düzenlemeler sadece 16.1.1 inci madde kapsamında değerlendirilir. 16.1.1. Bu sözleşmenin 16.1.2 nci maddesinde yer alan özel aykırılık ve 16.1.3 üncü maddesinde yer alan ağır aykırılık halleri dışında, sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak ceza oranı, ilk sözleşme bedelinin [bu kısma % 1’den fazla olmamak üzere oran yazılacaktır.]’dır. Aynı fiilin tekrarı halinde bu oran % 50 artırımlı uygulanır. 16.1.2. Aşağıdaki tabloda yer alan özel aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır. 26.1 Tabloda yer verilen özel aykırılıklardan herhangi birinin ilgili aykırılık için aynı satırda belirtilen sayıya ve toplam özel aykırılık halinin de … 26.2 sayısına ulaşması koşullarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir... ” düzenlemesi, İhaleye ait Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “ 16.1. İhale konusu işin niteliği ve özelliğine göre işin sözleşmesine uygun olmayan haller ve idare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir. Cezalar, aykırılık halleri ve sözleşmenin feshine ilişkin hususlar bu Sözleşmenin 16, 24, 25, 26, 27, 28 ve 29 uncu maddelerinde düzenlenmiştir. Bu hususlara ilişkin olarak söz konusu maddeler dışındaki ve ihale dokümanındaki diğer düzenlemeler sadece 16.1.1 inci madde kapsamında değerlendirilir. 16.1.1. Bu sözleşmenin 16.1.2 nci maddesinde yer alan özel aykırılık ve 16.1.3 üncü maddesinde yer alan ağır aykırılık halleri dışında, sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak ceza oranı, ilk sözleşme bedelinin On Binde 0,2'dır. Aynı fiilin tekrarı halinde bu oran % 50 artırımlı uygulanır. 16.1.2. Aşağıdaki tabloda yer alan özel aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır. Tabloda yer verilen özel aykırılıklardan herhangi birinin ilgili aykırılık için aynı satırda belirtilen sayıya ve toplam özel aykırılık halinin de 180 sayısına ulaşması koşullarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir. Özel Aykırılık Halleri Aykırılık Hali İlk Sözleşme Bedeli Üzerinden Kesilecek Ceza Oranı Aykırılık Sayısı 1 Teknik Şartnamede belirtilen sürelere uyulmaması (her bir araca uygulanmak üzere aykırılığın devam ettiği her takvim günü için) (İşe Başlama Tarihi ile ilgili sürelerin ihlalinde 7 numaralı özel aykırılık hükmü uygulanacaktır.) On Binde 0,2 60 2 İlgili mevzuata uygun olarak araçlarda bulundurulması zorunlu veya takibi gereken ruhsat, pul, zorunlu trafik sigortası, tam kasko poliçesi v.s. dokümanın temin ve takibinden sorumludur. Zorunlu trafik sigortası, tam kasko poliçesi v.b. evraklarının eksik olduğu tespit edilmesi (her bir araca uygulanmak üzere aykırılığın devam ettiği her takvim günü On Binde 0,2 60 3 Yapılacak olan tramer sorgulamalarında araçların zorunlu trafik ve tam kasko sigortasının olmadığının tespit edilmesi (her bir araca uygulanmak üzere aykırılığın devam ettiği her takvim günü için) On Binde 0,2 60 4 Lastik değişim ve/veya onarım işlemlerinde Yükleniciden kaynaklı yaşanacak ve güvenli sürüşü olumsuz etkileyebilecek durumlarda (her bir araca uygulanmak üzere aykırılığın devam ettiği her takvim günü için) On Binde 0,2 30 5 Yükleniciden kaynaklanan aksaklıklardan dolayı Kolluk kuvvetleri tarafından aracın herhangi bir sebepten dolayı trafikten çekilmesi aracın bağlanması gibi kurumun adını kötüleyecek her bir durum için On Binde 0,2 12 6 Yüklenici, İdarenin bakımsız, uygunsuz ve hizmetin ifası için yeterli görmediği ve zaman içerisinde görevini ifa edemeyecek duruma gelen ve/veya Kamu Hizmetlerin aksatan ve/veya araç/araçların aynı arızadan dolayı 5 defa veya ihale süresi boyunca başka sebeplerden dolayı 20 defa arızalı duruma düşmesi durumunda hizmet araç/araçları İdarenin yazılı bildirimini takip eden 5 iş günü içerisinde değiştirilmemesi (her bir araca uygulanmak üzere aykırılığın devam ettiği her takvim günü On Binde 0,2 30 7 İşe başlama tarihinde ihale konusu iş kapsamında çalıştırılacak olan araçların tamamı hazır bulundurulacaktır. Bu iş kapsamında çalıştırılacak olan araçların işe başlama tarihinde hazır bulundurulmadığının tespiti halinde (her bir araca uygulanmak üzere aykırılığın devam ettiği her takvim günü) İşe başlama tarihinde ihale konusu iş kapsamında çalıştırılacak olan araçların Grup 20, 27, 28 ve 29'da dışında kalan tüm araçlar işe başlama tarihinde hazır bulundurulacaktır. Grup20, 27, 28 ve 29'da bulunan araçlar sözleşmenin imzalanması müteakiben en geç 90 takvim günü içerisinde teslim edilerek hizmete alınması sağlanacaktır. Belirtilen tarih ve sürelerde araçların hazır olmaması durumunda (her bir araca uygulanmak üzere aykırılığın devam ettiği her takvim günü) On Binde 0,2 3 ” düzenlemesi yer almaktadır. İhaleye ait şikayete konu hususla ilgili olarak Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’nci maddesinde özel aykırılık hali şeklinde düzenleme yapılmış olup, öngörülen düzenlemede işe başlama tarihinde ihale konusu iş kapsamında çalıştırılacak olan araçların tamamının hazır bulundurulacağı, grup 20, 27, 28 ve 29'da bulunan araçların sözleşmenin imzalanmasını müteakiben en geç 90 takvim günü içerisinde teslim edilerek hizmete alınmasının sağlanacağı, belirtilen tarih ve sürelerde araçların hazır olmaması durumunda (her bir araca uygulanmak üzere aykırılığın devam ettiği her takvim günü) onbinde 0,2 oranında cezai işlemin uygulanacağı görülmüştür. Yapılan tespit ve değerlendirmeler neticesinde, kamu ihale mevzuatı uyarınca idarelerin ihtiyacını belirleme noktasındaki takdir yetkisi kapsamında dokümanda düzenlemeler yapabileceği, bu kapsamda Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ekinde yer alan Tip Sözleşme Tasarısı düzenlemeleri gereği Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde özel aykırılık hallerinin idarenin takdir yetkisi kapsamında düzenlenebileceği, somut olayda Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’nci maddesi kapsamındaki söz konusu aykırılıkta işin niteliği ve özelliği dikkate alındığında bahse konu hizmetin ifasında esas teşkil eden araçların işe başlama tarihinde hazır bulundurulmaması durumunda uygulanan "onbinde iki" oranı ve belirli tekrar sayısı ile toplam özel aykırılık hali için belirlenen sayıya ulaşılmasından sonra öngörülen "doğrudan fesih" maddelerinin iddia konusu edilen özel aykırılık haline ilişkin Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’nci maddesinde yer verilmesinin idarenin takdir yetkisi kapsamında özel aykırılık hali olarak belirlenmesine engel bir durumun bulunmadığı, Öte yandan yine idarece yapılan şikayete konu düzenlemenin, sözleşme konusu işin ifası esnasındaki gerekliliklerin zamanında yerine getirilmesi ve işin sağlıklı ve aksama olmaksızın yürütülmesine yönelik bir nitelikte olduğu hususları birlikte değerlendirildiğinde başvuru sahibinin bu yöndeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Başvuru sahibinin 3'üncü iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü yer almaktadır. Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teknik şartname” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) İşin teknik ayrıntılarını ve şartlarını gösteren bir teknik şartname hazırlanarak ihale dokümanına dahil edilir. Teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması zorunludur. Bu şartnamelerde yerli isteklilerin katılımını engelleyici düzenlemelere yer verilemez. (2) Teknik şartnamede, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamede teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemez. Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir. …” hükmü yer almaktadır. Teknik Şartname’nin “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde “ Akaryakıtı İdare tarafından karşılanmak üzere yüklenici firmaya ait 288 adet hizmet aracı aylık kira bedeli ödenmesi esasına göre araç kiralanması yapılacaktır. Sürücüler “İdare” tarafından temin edilecektir. Araçlarda yüklenici akaryakıt ve dizel egzos sıvısı yönünden herhangi bir teklif vermeyecek ve teklif fiyatına bu giderleri dahil etmeyecektir.. ” düzenlemesi yapılmıştır. Aynı Şartname’nin “Araç Teknik Özellikleri” başlıklı 4’üncü maddesinde ise ihale konusu işte çalıştırılacak araçlara ilişkin teknik özelliklerin düzenlendiği görülmüş olup, 4’üncü maddesinin 9’uncu alt maddesinde “ Pick-Up (Çift Kabinli 4x4): Dizel, klimalı, motor gücü en az 97 kw, araç en az 1890 (cm3) silindir hacimli, net ağırlığı en az 1850 kg olacaktır. ABS (kilitlenmeyi önleyici fren sistemi) sürücü hava yastığı araçta bulunacak ve araç çift kabinli olacaktır. Araçlar 4x4 arazi vitesli olacaktır. Yolcu kapasitesi şoför dâhil en az 5 kişi olacaktır. Araçlar fiilen arazi şartlarında kullanılacak olup, gerekli donanıma sahip olacaktır. Bu araç grubunda 10 adet araçta çeki demiri ve elektrik tesisatı olacaktır.10 adet kasa brandası bulunacaktır .” düzenlemesine, 12’nci alt maddesinde “ Damperli Kamyon Tek Kabin 26 Ton: Yakıt tipi dizel, klimalı, motor gücü en az 300 kw, silindir hacmi en az 8500 (cm3) ve 6 silindirli, en az 6x4 çeker, yüklü ağırlığı en az 26000 kg olacaktır. ABS (kilitlenmeyi önleyici fren sistemi) olacaktır. Arka kapağı hidrolik sistemle açılan hardox (havuz) tipinde kasa ölçüleri en az uzunluğu 500 cm, en az genişlik 190 cm, en az derinliği 120 cm olacaktır.” düzenlemesine, 13’üncü alt maddesinde “ Damperli Kamyon Çift Kabin 26 Ton: Yakıt tipi dizel, klimalı, motor gücü en az 300 kw, silindir hacmi en az 8500 (cm3) ve 6 silindirli, en az 6x4 çeker, yüklü ağırlığı en az 26000 kg olacaktır. ABS (kilitlenmeyi önleyici fren sistemi) olacaktır. Araçlar çift kabin olacaktır. Hardox kasa ölçüleri en az uzunluğu 400 cm, en az genişlik 190 cm, en az derinliği 120 cm olacaktır. ” düzenlemesine, 14’üncü alt maddesinde “ İçmesuyu tankeri: Yakıt tipi dizel, klimalı motor gücü en az 300 kw, silindir hacmi en az 12000 (cm3) en az 6x4 çeker, koltuk sayısı 2 adet olacaktır. Üst yapısı en az 13000 Lt su taşıma kapasitesine sahip, paslanmaz çelik malzemeden yapılmış olmalıdır. Su pompası, kamyonun şanzımanına monte edilen PTO’dan kardan şaft ve kayış-kasnak sistemi ile tahrik edilecektir. Su pompası kapasitesi en az 500 Lt/Dk olacaktır. Ön sulama basınçlı kabin içerisinden açılır kapanır valfli, arka sulama kendi cazibeli manuel vanalı olacaktır. Tankerin üzerine çıkabilmek için gövdeye kayakla monte edilmiş merdiven ve en az 1 adet hortum sarma makarası olacaktır. Üst yapı yan kısımlarında tank boyunca iki adet kilitli malzeme dolaplar olacaktır. Uygun çapta, üzerinde bağlantı elemanları bulunan en az 25 metre uzunluğunda 1 adet bez hortum olacaktır .” düzenlemesine yer verilmiştir. Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden, ihale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanmasının esas olduğu, teknik şartnamelerde idareler tarafından alınacak hizmetin teknik kriterleri ve özelliklerinin belirleneceği, bunların verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve fırsat eşitliğini sağlaması gerektiği, kural olarak belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürünün belirtilemeyeceği ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemeyeceği anlaşılmaktadır. Bunun yanı sıra, idarenin ihtiyacını karşılarken ihaleye konu hizmet alımının kriterlerini belirlemek konusunda takdir hakkı ve yetkisi bulunmaktadır. Bu nedenle, idarelerin gerek ihtiyacı olan hizmetin tespiti, gerek ihale konusu hizmetin niteliklerini dikkate alarak teknik şartnamelerde hangi kriterleri belirleyip belirleyemeyecekleri, gerekse de belirledikleri kriterlerin ihtiyacı karşılamada yeterli olup olmadığı noktasında belli bir serbestiye sahip olduğu açıktır. Ancak, ihaleye konu hizmet alımının konusunu oluşturan araçlara ilişkin teknik kriter ve özellikleri belirleme hususundaki bu takdir yetkisi yukarıda yer verilen Kanun maddesi ile sınırlandırılmıştır. Teknik Şartnamelerin idarelerin ihtiyaçlarını karşılama noktasında hazırlandığı ve idarelerin ihtiyaçlarını ihtiyacını uygun şartlarda ve zamanında karşılanması açısından takdir yetkisi bulunduğu ve ihtiyacın belirlenmesi noktasında belli bir aracın/araçların özelliklerini dikkate alma yönünde bir zorunluluğu bulunmadığı, kaldı ki esas olan hususun idarenin kendi ihtiyaçlarını en etkili ve verimli şekilde temin etmesine imkân sağlayacak düzenlemelerin olması gerektiği anlaşılmıştır. Başvuruya konu ihalede idarece şoförsüz ve yakıtsız olarak 36 aylık süreyle 288 adet sürücüsüz hizmet aracı kiralanmasının öngörüldüğü, Teknik Şartname’nin ihale konusu işte çalıştırılacak araçlara ilişkin teknik özelliklerin düzenlendiği “Araçların Teknik Özellikleri” başlıklı bölümünde her bir araç/iş makinasının türü bakımından motor gücü, motor hacmi, kapasite, ağırlık, derinlik, silindir hacmi, çekme gücü, taşıma kapasitesi gibi teknik ve performansa ilişkin kriterlerin ayrı ayrı belirlendiği görülmüştür. Anılan düzenlemelerde “en az”, ibaresine yer verilmek suretiyle belirli bir teknik eşik ya da alt sınır öngörülerek belli bir performans seviyesinin altında kalan araçların kapsam dışında bırakıldığı; ancak bunun ötesinde belirli bir marka, model, patent, menşei veya ürünü açık bir şekilde işaret eden yahut fiilen tek bir üreticiyi açıkça belirten nitelikte bir düzenlemeye yer verilmediği, ihale konusu araçların ağır hizmet ve iş makinesi niteliğinde kullanılacak olması, işin sürekliliği ve güvenliği bakımından teknik zorunluluk arz etmesi nedeniyle idarenin hizmet standardı ve organizasyon yapısı çerçevesinde ihtiyacını hangi teknik seviyedeki araçlarla karşılamayı uygun gördüğünü ortaya koyan asgari nitelikte belirlemeler olduğu; ayrıca başvuru sahibinin iddiasını destekler mahiyette herhangi bir belge ve bilgi de sunmadığı, kaldı ki ihale konusu hizmet alımı kapsamındaki taşıt ve iş makinelerinin isteklilerin öz malı olması koşuluna yer verilmediğinden, üçüncü kişilerden kiralanmasının da mümkün bulunduğu hususları birlikte dikkate alındığında, iddia konusu düzenlemelerin idarenin ihtiyaçlarını belirleme ve bu ihtiyaçlara uygun teknik kriterleri tespit etme konusundaki takdir yetkisi kapsamında değerlendirilmesi gerektiği ve yapılan düzenlemelerde mevzuata bir aykırılık bulunmadığı kanaatine varılmış olup, bu itibarla da başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Başvuru sahibinin 4 ve 5’inci iddialarına ilişkin olarak: 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “İlkeler” başlıklı 4’üncü maddesinde “ Bu Kanun kapsamında yapılan kamu sözleşmelerinin tarafları, sözleşme hükümlerinin uygulanmasında eşit hak ve yükümlülüklere sahiptir. İhale dokümanı ve sözleşme hükümlerinde bu prensibe aykırı maddelere yer verilemez. Kanunun yorum ve uygulanmasında bu prensip göz önünde bulundurulur .” hükmü Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Yüklenicinin genel sorumlulukları” başlıklı 6’ncı maddesinde “ Yüklenici, işleri gereken özen ve ihtimamı göstererek planlayacak, projelendirecek (sözleşmede öngörüldüğü şekilde), yürütecek, tamamlayacak ve işlerde olabilecek kusurları sözleşme hükümlerine uygun olarak giderecektir. Yüklenici, bu sorumluluklarının yerine getirilmesi için, ister kalıcı, ister geçici nitelikte olsun, gereken bütün denetim, muayene ve testleri yaptıracak ve işçilik, malzeme, tesis, ekipman vb. temin edecektir. Yüklenici, işin görülmesi sırasında ilgili mevzuatın izin vermediği insan ve çevre sağlığına zarar verici nitelikte malzeme kullanamaz veya yöntem uygulayamaz. İlgili mevzuatın izin verdiği malzeme ve yöntemler ise, öngörülmüş tedbirler alınarak ve usulüne uygun şekilde kullanılabilir. Bu yükümlülüklerin ihlal edilmesi halinde yüklenici, idarenin ve üçüncü şahısların tüm zararlarını karşılamak zorundadır. Yüklenici, bu Genel Şartnamede öngörülen yükümlülük ve yasakları ihlâl ederek idareye veya üçüncü kişilere verdiği zarardan dolayı bizzat sorumludur.” “İşin yürütülmesi için gerekli personel ve araçlar” başlıklı 10’uncu maddesinde “ Sözleşmenin imzalanmasından sonra yüklenici, üstlenmiş olduğu işin önemine ve iş programına uygun olarak, işlerin yapılması için gerekli her türlü yardımcı tesisleri hazırlamak, her türlü malzemeyi, ekipmanı ve personeli sağlamak ve ihzaratla ilgili önlemleri almak zorundadır …” hükmü yer almaktadır. İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “ 25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dâhildir. 25.2. 25.1 inci maddede yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz. 25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir: 25.3.1. Kiralanacak araçların tamiri, bakımı, onarımı, lastik değişimi, yedek parça temini, vize, sigorta, tam kasko, MTV vb. giderleri, araç takip sistemi ile ilgili montaj, servis, m2m hatları, aylık abonelik ücretleri vb. giderleri, teknik şartnamede yer verilen araçlara ilave monte edilecek ekipmanlara (tepe lambası, çeki demiri, elektrik tesisatı, geri görüş kamerası, anons sistemi, branda, çadır v.b.) ait giderler, araç üzerinde verilecek her türlü malzeme, avadanlık v.b. giderler ve araç giydirme, araçlara logo vb. giderler yükleniciye ait ve teklifi fiyata dahildir.(İşin yürütülmesi sırasında kullanılacak olan araçların akaryakıt ve dizel egzoz sıvısı idare tarafından karşılanacaktır. Ayrıca bu iş kapsamında çalıştırılacak olan araçları İdare bünyesinde bulunan personeller kullanacaktır. Ayrıca teknik şartnamede yükleniciye ait olduğu belirtilen giderler yükleniciye ait ve teklif fiyata dahildir. 25.3.4. Bu madde boş bırakılmıştır. 25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir …” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde “ Akaryakıtı İdare tarafından karşılanmak üzere yüklenici firmaya ait 288 adet hizmet aracı aylık kira bedeli ödenmesi esasına göre araç kiralanması yapılacaktır. Sürücüler “İdare” tarafından temin edilecektir. Araçlarda yüklenici akaryakıt ve dizel egzos sıvısı yönünden herhangi bir teklif vermeyecek ve teklif fiyatına bu giderleri dahil etmeyecektir. Kiralanacak araçların tamiri, bakımı, onarımı, lastik değişimi, yedek parça temini, vize, sigorta vb. giderler yükleniciye aittir …” düzenlemesi, Aynı Şartname’nin şikayete konu 5.7’nci maddesinde “ Araçlarda cam kırığı, ayna kırığı, kaporta eziği, logoların yıpranması gibi aracın çalışmasını engellemeyen fakat sürücü ve yolcu için tehlike arz eden ve kurum imajını kötü gösteren küçük tamiratlar idarenin talebinin takiben 2 iş günü içinde yüklenici tarafından yaptırılacaktır. Araçların arızalanması ve kaza sonucu servise gönderilen araçların yerine, hizmetten çekildiği süre boyunca idarenin talep etmesi durumunda yüklenici binek ve kamyonet türü araçlar için en geç 2 iş günü, diğer türdeki araçlar için en geç 3 iş günü içerisinde Teknik Şartnameye uygun veya idarenin onay vereceği işin niteliğine göre ikame başka bir araç temin ederek görevin aksatılmamasını sağlayacaktır. İkame araç çalışması durumlarında, arızalı araç ve ikame aracın birim fiyatlarından düşük olanı üzerinden ödeme yapılacaktır . Araçlarda meydana gelebilecek lastik arızalarının giderilmesi yüklenici firmaya aittir, ancak diş derinliği kamyon ve iş makineleri için 6 mm, diğer araçlar için 3 mm’nin altına inen lastikler, yanaklarda çatlama ve deformasyon görülen lastikler ve üretim tarihine göre 5. yılını dolduran lastikler herhangi bir şart aranmadan 2 iş günü İçerisinde değişim yapılacaktır. Değişimde kullanılacak lastikler kaplama olmayacaktır. Lastiklerin uygun olmamasından dolayı kaynaklanan ölümlü ve yaralanma trafik kazalarında oluşabilecek maddi ve manevi hasarlarda yüklenici firma sorumludur . Yolda arıza yapan hizmet araçları için yüklenici yol yardımı uygulayacaktır. Arıza halinde firmanın vereceği ve her araç içinde bulunduracağı telefon numarasına yapılan başvuruyu takip eden azami 2 saat içinde arızaya müdahale edecektir. Arızanın giderilmemesi halinde görevli personelin yerine ulaşımı ve aracın çekilmesi yüklenici firma tarafından karşılanacaktır .” düzenlemesi yapılmıştır. Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin aktarılan açıklamalarından; sözleşmenin imzalanmasından sonra yüklenicinin, üstlenmiş olduğu işin gereklerine ve iş programına uygun olarak gereken önlemleri almak zorunda olduğu, bu çerçevede gereken bütün denetim, muayene ve testleri yaptırması ve işçilik, malzeme, tesis, ekipman gibi gerekli tüm unsurları temin etmesi gerektiği anlaşılmaktadır. Başvuruya konu Teknik Şartname düzenlemelerinden; ihale konusu araçların arızalanması ve kaza yapması sonucu servise gönderilmesi halinde söz konusu aracın yerine, hizmetten çekildiği süre boyunca idarenin talep etmesi durumunda yüklenicinin binek ve kamyonet türü araçlar için en geç 2 iş günü, diğer türdeki araçlar için en geç 3 iş günü içerisinde Teknik Şartnameye uygun veya idarenin onay vereceği işin niteliğine göre ikame başka bir araç temin ederek görevin aksatılmamasını sağlayacağı, Bu sebeplerle ikame araç çalışması durumlarında, arızalı araç ve ikame aracın birim fiyatlarından düşük olanı üzerinden ödeme yapılacağı, ayrıca aracın çalışmasını engellemeyen fakat sürücü ve yolcu için tehlike arz eden ve kurum imajını kötü gösteren küçük tamiratların idarenin talebini takiben 2 iş günü içinde yüklenici tarafından yaptırılacağı ve lastik arızalarının giderilmesi ile değişimlerinin yapılmasının yüklenicinin sorumluluğunda olduğu anlaşılmaktadır. Yapılan incelemede; İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde ihale konusu işte çalıştırılacak araçların kiralanacak araçların tamiri, bakımı, onarımı, lastik değişimi, yedek parça temini ve Teknik Şartname’de yükleniciye ait olduğu belirtilen giderlerin, teklif fiyatına dahil olduğunun düzenlendiği, yüklenicinin araçların bakım ve onarımını zamanında yaptırması, araçların arızalanması veya kaza yapması halinde bu araçların yerine ikame araç sağlanması ve lastik arızalarının giderilmesi ile belirli süre geçtikten sonra lastik değişimi yapılması gerektiğine yönelik ihale dokümanı düzenlemelerinin idare tarafından hizmetin aksatılmadan sürdürülebilmesini sağlamaya yönelik düzenlemeler olduğu, araçların arızalanması veya araçların kaza yapması halinde bu araçlar yerine yüklenici tarafından ikame araç sağlanmaması gibi nedenlerle çalıştırılmadığı hallerde idarenin ihale konusu hizmeti aldığından bahsedilemeyeceği, dolayısıyla çalıştırılmayan araçlara ilişkin idare tarafından yükleniciye ödeme yapılmasının beklenemeyeceği ve bahse konu düzenlemenin isteklilerin tekliflerinin oluşturulmasına engel teşkil etmediği değerlendirildiğinden, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Diğer yandan başvuru sahibi tarafından itirazen şikâyet dilekçesinde, işin ifası süresince yüklenicinin kusuru olmaksızın bozulan araçların tamir ve ikame sorumluluğunun yükleniciye bırakılmasının işin teknik gereklerine ve genel hukuk kurallarına aykırı olduğu iddia edilmekteyse de, araçlarda kullanımdan kaynaklanan olağan arızaların, yüklenici tarafından giderilmesinin söz konusu hizmet işinin gereklerinden biri olduğu, uyuşmazlığa konu edilen “bozulma” hadisesinin, anlık ya da bir süreç içerisinde, birçok dış kaynaklı etmenden kaynaklı olarak ve/veya doğal yıpranma sonucu ortaya çıkabileceği, dolayısıyla bozulmanın hangi sebep veya sebeplerden kaynaklandığının her zaman aynı netlikte tespit edilemeyeceği, Yine incelemeye konu edilen doküman düzenlemelerinde, yüklenicinin kusuru bulunmaksızın bozulan araçlardan idarenin sorumlu olmadığına dair açık bir düzenlemenin de bulunmadığı, idarelerin yürüttükleri kamu hizmetiyle nedensellik bağı kurulabilen zararları tazminle yükümlü oldukları ve bu sorumluluğunun ihale dokümanı düzenlemeleri ile bertaraf edilemeyeceği, sözleşmenin uygulanması aşamasında olası uyuşmazlık durumunda ilgili mevzuat hükümleri gereği işlem tesis edileceği, söz konusu tamir maliyetlerinin, ihale konusu alanda faaliyet gösteren ve tecrübe sahibi olması beklenen basiretli tacir tarafından, öngörülebilmesi gereken bir maliyet unsuru olarak dikkate alınabileceği hususları bir arada değerlendirildiğinde, başvuru sahibinin 4 ve 5’inci iddialarının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “ İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez…” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddiasında haklı bulunmadığı tespit edilmiş olup, Kanun’da öngörülen şekilde bir haklılık oranı oluşmamıştır. Bu nedenle, 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafı uyarınca itirazen şikayet başvuru bedelinin iadesinin mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine, Oybirliği ile karar verildi.