KİK Kararı 2026/UH.I-2490

KAMU İHALE KURULU KARARI Toplantı No: 2026/037 Gündem No: 49 Karar Tarihi: 23.09.2026 Karar No: 2026/UH.I-2490 Mahkeme Kararları Toplam: 0 Bağlı mahkeme kararı bulunmamaktadır. Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Gold Çev. Atı. Yön. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. , İHALEYİ YAPAN İDARE: Elektrik Üretim Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü Satın Alma ve Malzeme Yönetimi Daire Başkanlığı Hizmet Alımları Müdürlüğü , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2026/1171975 İhale Kayıt Numaralı “ Akköprü HES’in Güvenlik Hariç, Enerji Üretimini Gerçekleştirmek Üzere 31 Kişi İle 2 Yıl Süreli İşletme, Periyodik Bakım, Onarım, Arıza Giderme, Revizyon İşleri ve Bu İşlerle İlgili Diğer Hizmetlerin Yaptırılması İşi ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Elektrik Üretim Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü Satın Alma ve Malzeme Yönetimi Daire Başkanlığı Hizmet Alımları Müdürlüğü tarafından 06.08.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Akköprü HES’in Güvenlik Hariç, Enerji Üretimini Gerçekleştirmek Üzere 31 Kişi İle 2 Yıl Süreli İşletme, Periyodik Bakım, Onarım, Arıza Giderme, Revizyon İşleri ve Bu İşlerle İlgili Diğer Hizmetlerin Yaptırılması İşi ” ihalesine ilişkin olarak Gold Çev. Atı. Yön. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. nin 21.08.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 24.08.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 03.09.2026 tarih ve 224447 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 03.09.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/2200 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 1)İdarece açıklanması istenilen önemli teklif bileşeni olarak yalnızca kasko ve sigorta giderlerinin belirlenmesinin mevzuata aykırı olduğu, 2)İhale uhdesinde kalan istekli tarafından sunulan iş deneyim belgesinin ihale dokümanında belirlenen benzer iş tanımına uygun olmadığı, 3)Anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan fiyat tekliflerinin ve ekinde yer alan tutanakların mevzuata uygun olmadığı, tutanaklara dayanak teşkil eden faturaların kontrol edilmesinin gerektiği, 1 adet GSM telefon ve hat giderine ilişkin maliyet hesapları açıklamasında telefon ve hatlar için sunulan fiyat tekliflerinde aylık fatura maliyetlerinin dışında ödeme zorunluluğu olan telsiz kullanım bedellerinin hesaplanarak aşırı düşük sorgulamalarda aylık olarak açıklanmış olmasının gerektiği, Yolcu sigortası için açıklama yapılması gerektiği aksi halde aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilmesinin gerektiği iddialarına yer verilmiştir. A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar. (2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır. a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu; 1) Verilen hizmetin ekonomik olması, 2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, 3) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. b) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir. (3) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına eşit veya bu değerin üzerinde olan ihalelerde, ikinci fıkranın (a) bendinin kullanılması zorunludur. (4) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan ihalelerde ikinci fıkranın (a) veya (b) bendindeki seçeneklerden birisinin kullanılması zorunludur. (5) Kurum tarafından yayımlanan aşırı düşük teklif açıklama istenilmeksizin reddedilecek tekliflere ilişkin alımlar listesinde yer alan işlerin ihalelerinde ikinci fıkranın (b) bendinin kullanılması zorunludur.” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenirken idarece aşırı düşük teklif açıklama talebine ilişkin e-form kullanılır. Bu formda; a) Teklifte önemli olduğu tespit edilen ve açıklanması istenen teklif bileşenlerine, işin mahiyetine uygun ve bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde, açık ve net olarak tek tek saymak suretiyle yer verilmesi, b) Tekliflerin açıklanmasında kullanılmak üzere 79.2.2 nci maddede sayılan yöntemleri sınırlandıran veya dışlayan yeni yöntemlerin belirlenmemesi, c) Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilmesi, zorunludur. İdareler tarafından önemli teklif bileşenleri belirlenirken “ve diğer giderler”, “gibi bileşenler”, “her türlü gider”, “tüm giderler”, “vb.” gibi açık ve net olmayan ibareler kullanılamaz. Bu gibi ibarelerin kullanılması halinde aşırı düşük teklif açıklamalarının değerlendirilmesinde bunlar dikkate alınmaz.” açıklaması, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: Akköprü HES’in güvenlik hariç, enerji üretimini gerçekleştirmek üzere 31 kişi ile 2 yıl süreli işletme, periyodik bakım, onarım, arıza giderme, revizyon işleri ve bu işlerle ilgili diğer hizmetlerin yaptırılması işi b) Türü: Hizmet alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: 31 kişiyle 2 yıl süreli Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Akköprü HES Köyceğiz/MUĞLA” düzenlemesi, Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dâhildir. 25.2. 25.1 inci maddede yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz. 25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir: 25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti: - 4 Mühendis (Vardiyasız)(Brüt asgari ücretin %150 fazlası) -13 Tekniker/Teknisyen (Vardiyasız) )(Brüt asgari ücretin %85 fazlası) - 8 Tekniker/Teknisyen (Vardiyalı) (Brüt asgari ücretin %85 fazlası) -1 Aşçı (Vardiyasız) (Brüt asgari ücretin %80 fazlası) - 5 Genel Temizlik Elemanı (Vardiyasız) (Brüt asgari ücretin %35 fazlası) Resmi-Dini Bayramlar İle Diğer Resmi Tatil Günlerinde Yapılacak Olan Çalışma 1 Mühendis, Ulusal Bayram ve Genel Tatil günlerinde yapılacak çalışma 30 gün 6 Tekniker / Teknisyen (vardiyalı), Ulusal Bayram ve Genel Tatil günlerinde yapılacak çalışma toplam180 gün 25.3.2. Yemek ve yol giderleri: Yemek Gideri: Yüklenici vardiyalı çalışan 8 kişi için aylık 26 gün üzerinden brüt 300,00 TL olarak nakdi ödenecek olup, ücret bordrosunda gösterilecektir. Yüklenici vardiyasız çalışan 23 personel için ayda 22 gün üzerinden brüt 300,00 TL olarak nakdi ödenecek olup, ücret bordrosunda gösterilecektir. Yol Gideri: Yüklenici vardiyalı çalışan 8 kişi için aylık 26 gün üzerinden brüt 450,00 TL olarak nakdi ödenecek olup, ücret bordrosunda gösterilecektir. Yüklenici vardiyasız çalışan 23 personel için ayda 22 gün üzerinden brüt 450,00 TL olarak nakdi ödenecek olup, ücret bordrosunda gösterilecektir. 25.3.3. Bu madde boş bırakılmıştır. 25.3.4. Diğer giderler: -1 adet 4x4 çift kabinli pikap (Teknik özellikleri, çalışma koşulları, yapacağı toplam km. ve araçlara ilişkin giderler teknik şartnamede belirtilmiştir.) - 1 adet GSM hattı -Sözleşmenin imzalanması aşamasında, ilgili mevzuat gereğince ödenmesi gereken %o 9,48 oranındaki sözleşme damga vergisi ve Karar puluna ait %o 5,69 oranındaki damga vergisi yükleniciye aittir. 25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir. 25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir. Kısa vadeli sigorta prim oranı %2,25'dir.” düzenlemesi bulunmaktadır. İhale konusu işin Akköprü HES’in güvenlik hariç, enerji üretimini gerçekleştirmek üzere 31 kişi ile 2 yıl süreli işletme, periyodik bakım, onarım, arıza giderme, revizyon işleri ve bu işlerle ilgili diğer hizmetlerin yaptırılması işi olduğu anlaşılmıştır. İdarece yapılan değerlendirme neticesinde teklifi sınır değerin altında olduğu belirlenen istekliye gönderilen 06.08.2026 tarihli yazı ile aşırı düşük teklif açıklaması talebinde bulunulduğu, anlan yazıda önemli teklif bileşenlerinin “-İşçilik maliyetleri (hizmet alımı kapsamında çalıştırılacak 31 kişiye ilişkin maliyetler, (yol, yemek ve bayram çalışması ile birlikte % 4 sözleşme giderleri ve genel giderler dahil olmak üzere açıklanacaktır)), 2-Teknik Şartnamenin 10. maddesinde çalışma şartları ve özellikleri belirtilen 1 adet 4x4 araca ait; - Zorunlu mali sorumluluk sigorta giderleri, KASKO Giderleri, (Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.3.4. maddesi uyarınca açıklanacaktır.) Motorlu Taşıtlar Vergisi Giderleri .” olarak belirlendiği görülmüştür. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 59’uncu ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddelerinden teklifleri aşırı düşük olarak belirlenen isteklilerden teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerle ilgili ayrıntıların yazılı olarak isteneceği, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesinin zorunlu olduğu, dolayısıyla idarenin hangi unsurları teklifte önemli bileşen olarak belirleneceği hususunda takdir yetkisinin bulunduğu, ancak söz konusu yetki kapsamında önemli teklif bileşenlerinin şüpheye mahal vermeksizin açık, net ve sağlıklı bir değerlendirme yapılmasını sağlayacak şekilde belirlenmesi gerektiği anlaşılmaktadır. Bu bağlamda yapılan değerlendirmede idarece önemli teklif bileşenlerinin tereddüde yer vermeyecek şekilde açık ve net olarak belirlendiği, önemli teklif bileşeni olarak belirlenen unsurların idarenin takdir yetkisi içinde kaldığı, kaldı ki önemli teklif bileşeni olarak belirlenen işçilik ve araç giderlerinin yaklaşık maliyetin önemli bir kısmını oluşturduğu göz önüne alındığında başvuru sahibi isteklinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak: İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: Akköprü HES’in güvenlik hariç, enerji üretimini gerçekleştirmek üzere 31 kişi ile 2 yıl süreli işletme, periyodik bakım, onarım, arıza giderme, revizyon işleri ve bu işlerle ilgili diğer hizmetlerin yaptırılması işi b) Türü: Hizmet alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: 31 kişiyle 2 yıl süreli Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Akköprü HES Köyceğiz/MUĞLA” düzenlemesi, Aynı Şartname’nin “Katılım ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. Katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin istekliler tarafından e-teklif kapsamında sunulması gereken bilgi ve belgeler aşağıda sayılmıştır: ... 7.3.1. İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesi ya da yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak; a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri veya b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işlerine ilişkin deneyimini gösteren belgeleri, sunması zorunludur.İlk ilan veya davet tarihi ile ihale veya son başvuru tarihi arasında kabul işlemleri tamamlanan hizmet işleri, ilgisine göre (a) veya (b) bendi kapsamında değerlendirilir. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 25'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin veya teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması gerekir. İş ortaklığında pilot ortağın, istenen iş deneyim tutarının en az % 70'ini, diğer ortakların her birinin, istenen iş deneyim tutarının en az % 10'unu sağlaması ve diğer ortak veya ortakların iş deneyim tutarı toplamının ise istenen iş deneyim tutarının % 30'undan az olmaması gerekir. Ancak, ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde edilen iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması halinde, pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesini sunması halinde, iş deneyimine ilişkin yeterlik kriterini sağladığı kabul edilir. İş ortaklığında teknolojik ürün deneyim belgesini sunan ortağın kendisine ait iş deneyim tutarına ilişkin asgari yeterlik kriterini sağladığı kabul edilir. 7.3.1.1. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir: Hidrolik, Termik, Doğalgaz, Güneş Enerjisi, Rüzgar Enerjisi Santralı, elektrik üretim veya iletim veya dağıtım tesisleri veya Endüstriyel tesisler ile ilgili olarak, 1-Elektrik enerjisi üretim veya iletim veya dağıtım tesislerini komple yapmış olmak veya Elektrik üretim tesisinin bir parçası olan ana iş gruplarından; türbin, generatör, kontrol-kumanda, şalt sahası sistemlerinin en az birinin tasarım veya imalat veya montaj veya devreye alma çalışmalarını ayrı ayrı ya da birlikte yapmış olmak, 2-Endüstriyel Tesislerde mekanik, elektrik ve otomasyon revizyon işlerini yapmış olmak, 3-Tesislerin komple işletme veya bakım hizmetlerini yürütmüş bulunmak, şeklinde belirlenmiş olup ihaleye teklif verecek isteklilerin yukarıdaki işlerden en az bir tanesini kapsayan iş bitirme belgesini teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.” düzenlemesi yer almaktadır. İlgili düzenlemelerden ihale konusu işin Akköprü HES’in güvenlik hariç, enerji üretimini gerçekleştirmek üzere 31 kişi ile 2 yıl süreli işletme, periyodik bakım, onarım, arıza giderme, revizyon işleri ve bu işlerle ilgili diğer hizmetlerin yaptırılması işi olduğu ve ihale kapsamındaki benzer iş tanımının “Hidrolik, Termik, Doğalgaz, Güneş Enerjisi, Rüzgar Enerjisi Santralı, elektrik üretim veya iletim veya dağıtım tesisleri veya Endüstriyel tesisler ile ilgili olarak, 1-Elektrik enerjisi üretim veya iletim veya dağıtım tesislerini komple yapmış olmak veya Elektrik üretim tesisinin bir parçası olan ana iş gruplarından; türbin, generatör, kontrol-kumanda, şalt sahası sistemlerinin en az birinin tasarım veya imalat veya montaj veya devreye alma çalışmalarını ayrı ayrı ya da birlikte yapmış olmak, 2-Endüstriyel Tesislerde mekanik, elektrik ve otomasyon revizyon işlerini yapmış olmak, 3-Tesislerin komple işletme veya bakım hizmetlerini yürütmüş bulunmak,” olarak belirlendiği görülmüştür. İhale uhdesinde kalan A.T.K. Öze. Sağ. Hiz. Oto. Org. Tem. Hiz. İnş. Tur. Taah. Tek. Gıd. Yem. Elek. Elekt. Taş. ve San. Tic. Ltd. Şti. - Dündar Yen. Ene. Kay. İnş. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı tarafından sunulan ihaleye katılım belgesi incelendiğinde; Pilot ortak A.T.K. Öze. Sağ. Hiz. Oto. Org. Tem. Hiz. İnş. Tur. Taah. Tek. Gıd. Yem. Elek. Elekt. Taş. ve San. Tic. Ltd. Şti. tarafından iş deneyiminin tevsiki için sunulan iş deneyim belgesi incelendiğinde, iş deneyim belgesine konu işin “18 Mart Çan Termik Santralı İşletme Müdürlüğü Bünyesinde Bulunan Bakım Servislerinde Teknik Şartnamede Belirtilen İşlerin 174 Personel İle 2 Ay Süreli Yaptırılması İşi” olduğu görülmüştür. İlgili iş deneyim belgesine konu işin Teknik Şartname’si incelendiğinde mezkur iş kapsamında ilgili santral bünyesinde bakım-onarım işlerinin yapıldığı anlaşılmıştır. Özel ortak Dündar Yen. Ene. Kay. İnş. San. ve Tic. A.Ş. tarafından iş deneyiminin tevsiki için sunulan iş deneyim belgesi incelendiğinde, iş deneyim belgesine konu işin “EÜAŞ 18 Mart Çan Termik Santralı İşletme Müdürlüğü bünyesinde bulunan Bakım servislerinde Teknik şartnamede belirtilen işlerin 174 personel ile 3 ay süreli yaptırılması hizmet alım işidir.” olduğu görülmüştür. İlgili iş deneyim belgesine konu işin Teknik Şartname’si incelendiğinde mezkur iş kapsamında ilgili santral bünyesinde bakım-onarım işlerinin yapıldığı anlaşılmıştır. Buna göre yapılan değerlendirmede anılan iş ortaklığı tarafından sunulan iş deneyim belgelerine konu işlerin mezkur ihale için belirlenen benzer işlerden “Tesislerin komple işletme veya bakım hizmetlerini yürütmüş bulunmak” işleri kapsamında olduğu anlaşıldığından başvuru sahibi isteklinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 3) Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar. (2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır. a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu; 1) Verilen hizmetin ekonomik olması, 2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, 3) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. b) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir. (3) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına eşit veya bu değerin üzerinde olan ihalelerde, ikinci fıkranın (a) bendinin kullanılması zorunludur. (4) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan ihalelerde ikinci fıkranın (a) veya (b) bendindeki seçeneklerden birisinin kullanılması zorunludur. (5) Kurum tarafından yayımlanan aşırı düşük teklif açıklama istenilmeksizin reddedilecek tekliflere ilişkin alımlar listesinde yer alan işlerin ihalelerinde ikinci fıkranın (b) bendinin kullanılması zorunludur.” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenirken idarece aşırı düşük teklif açıklama talebine ilişkin e-form kullanılır. Bu formda; a) Teklifte önemli olduğu tespit edilen ve açıklanması istenen teklif bileşenlerine, işin mahiyetine uygun ve bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde, açık ve net olarak tek tek saymak suretiyle yer verilmesi, b) Tekliflerin açıklanmasında kullanılmak üzere 79.2.2 nci maddede sayılan yöntemleri sınırlandıran veya dışlayan yeni yöntemlerin belirlenmemesi, c) Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilmesi, zorunludur. İdareler tarafından önemli teklif bileşenleri belirlenirken “ve diğer giderler”, “gibi bileşenler”, “her türlü gider”, “tüm giderler”, “vb.” gibi açık ve net olmayan ibareler kullanılamaz. Bu gibi ibarelerin kullanılması halinde aşırı düşük teklif açıklamalarının değerlendirilmesinde bunlar dikkate alınmaz. ... 79.3.4. Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir. Ancak birden fazla yılı kapsayan ya da ihale tarihi ile işin başlangıç tarihinin farklı yıllara ait olduğu işlerde ilk yıl için alınan sigorta teklifinin ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran esas alınmak suretiyle güncellenerek diğer yıllar için kullanılması mümkündür. Örneğin; sözleşme süresi 3 yıl, ihale tarihi 1/11/2019, işe başlama tarihi 1/1/2020 olan bir ihalede, ihale tarihi itibarıyla yıllık 100 TL olan sigorta prim tutarı maliyet kalemi, Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı tablosunda en son açıklanmış olan 2019 yılı Eylül ayı değişim oranı (%26,44) üzerinden; 2020 yılı için (100 TL*1,2644) 126,44 TL; 2021 yılı için (126,44 TL*1,2644) 159,87 TL; 2022 yılı için (159,87 TL*1,2644) 202,14 TL olarak hesaplanacaktır.” açıklaması, İdari Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 31’inci maddesinde “31.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları ister. İhale komisyonu; a) Verilen hizmetin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir.” düzenlemesi, Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşin süresi, işe başlama tarihinden itibaren 24 (YirmiDört) aydır 9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır. İdarece yapılan değerlendirme neticesinde teklifi sınır değerin altında olduğu belirlenen istekliye gönderilen 06.08.2026 tarihli yazı ile aşırı düşük teklif açıklaması talebinde bulunulduğu, anlan yazıda önemli teklif bileşenlerinin “-İşçilik maliyetleri (hizmet alımı kapsamında çalıştırılacak 31 kişiye ilişkin maliyetler, (yol, yemek ve bayram çalışması ile birlikte % 4 sözleşme giderleri ve genel giderler dahil olmak üzere açıklanacaktır)), 2-Teknik Şartnamenin 10. maddesinde çalışma şartları ve özellikleri belirtilen 1 adet 4x4 araca ait; - Zorunlu mali sorumluluk sigorta giderleri, KASKO Giderleri, (Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.3.4. maddesi uyarınca açıklanacaktır.) Motorlu Taşıtlar Vergisi Giderleri .” olarak belirlendiği görülmüştür. İhale uhdesinde kalan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, açıklama kapsamında “zorunlu mali sorumluluk sigortası” ve “kasko sigortası” giderlerinin açıklanmasında üzerinde bölge müdürlüğü imzası bulunan sigorta tekliflerinin kullanıldığı, sigorta tekliflerinin süresinin 1 yıllık olduğu, ikinci yıla ilişkin sigorta giderlerinin ise ilk yıl sigorta giderlerinin Yİ-ÜFE artış oranında artırılarak hesaplandığı, bu bağlamda söz konusu sigorta tekliflerinin mevzuata uygun düzenlenmiş olduğu, bunun haricinde açıklama kapsamında başka bir fiyat teklifinin kullanılmadığı görülmüştür. İdarece, “1 adet GSM telefon ve hat gider maliyeti”nin ve “yolcu sigortası” maliyetinin açıklanması istenilen önemli teklif bileşenleri arasında belirlenmediği ve bu bağlamda söz konusu gideri için herhangi bir açıklama yapılması zorunluluğu bulunmadığı anlaşılmıştır. Bu doğrultuda başvuru sahibi isteklinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez…” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddialarında haklı bulunmadığı tespit edilmiş olup Kanun’da öngörülen şekilde bir haklılık oranı oluşmamıştır. Bu nedenle, 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafı uyarınca itirazen şikayet başvuru bedelinin iadesinin mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır. B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine, Oybirliği ile karar verildi.