KİK Kararı 2026/UH.I-2410

KAMU İHALE KURULU KARARI Toplantı No: 2026/036 Gündem No: 32 Karar Tarihi: 16.09.2026 Karar No: 2026/UH.I-2410 Mahkeme Kararları Toplam: 0 Bağlı mahkeme kararı bulunmamaktadır. Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Alparslan TURHAN, İHALEYİ YAPAN İDARE: İGDAŞ İstanbul Gaz Dağıtım San. ve Tic. A.Ş., BAŞVURUYA KONU İHALE: 2026/1110970 İhale Kayıt Numaralı “ Yemek Temini ve Servisi Hizmeti Alımı ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: İGDAŞ İstanbul Gaz Dağıtım Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından 06.08.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Yemek Temini ve Servisi Hizmeti Alımı ” ihalesine ilişkin olarak Alparslan Turhan ’ın 31.07.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibince 17.08.2026 tarih ve 222881 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 17.08.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/2053 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale dokümanında işin kapsamını, teklif maliyetini ve sözleşme risklerini etkileyen çelişkili düzenlemelerin bulunduğu bu itibarla ihalenin iptal edilmesi gerektiği, şöyle ki; 1) Teknik Şartname’nin 4.1’inci maddesinde yer alan “ Yüklenici işe başlayacağı tarih İtibariyle Ek-l'de belirtilen İş yerlerini ve daha sonra açılabilecek yemekhaneleri tutanakla teslim alacaktır.” düzenlemesinin yeni hizmet yerlerinin sınır konulmaksızın kapsama alınmasının öngörülemez maliyet oluşturduğu, ihale konusu işin kapsamının sözleşme süresi içerisinde belirsiz şekilde genişletilmesine yol açacağı, söz konusu düzenlemenin kapsam, miktar ve maliyet unsurlarını barındırmadığı, 2) Teknik Şartname’nin 5.1.2’nci maddesinde yer alan “Proje Sorumlusu, Ek-l'de bulunan lokasyonları (15. lokasyon hariç) genel kontrol kapsamında ayda en az bir defa ziyaret etmek … zorundadır.” düzenlemesinden, proje sorumlusunun aylık denetim yükümlülüğünün yalnızca Ek-1'de yer alan mevcut lokasyonlar için mi geçerli olduğu, yoksa sözleşme süresince sonradan açılabilecek yemekhaneleri de kapsayıp kapsamadığının anlaşılmadığı; sonradan açılacak yemekhanelerin proje sorumlusunun ziyaret ve denetim programına dahil edilip edilmeyeceği ile bu lokasyonlar için "Aylık Saha Denetim Raporu" düzenlenip düzenlenmeyeceği hususunun açık olmadığı, 3) Teknik Şartname’nin 5.3’üncü maddesinde yer alan “Sözleşme süresi boyunca İDARE'nin yeni hizmet yeri açması veya mevcut hizmet yerlerinde değişiklik yapması halinde, YÜKLENİCİ'den bu yerlerde de yemek temini ve servis hizmeti vermesi istenebilir.” düzenlemesinin tekliflerin oluşturulmasında belirsizlik oluşturduğu, ihale dokümanında yeni hizmet yerlerinin sayısı, coğrafi konumu, mevcut üretim merkezlerine azami mesafesi, günlük yemek adedi, yerinde üretim veya taşımalı hizmet niteliği ve hangi personelin görevlendirileceği belirlenmediğinden yeni yerin açılmasının iş artışı mı, işyeri değişikliği mi yoksa mevcut birim fiyat içinde bedelsiz bir yükümlülük mü olduğunun anlaşılmadığı, 4) Teknik Şartname’nin 9.1’inci maddesinde yer alan “Depolama süreleri ürün özelliklerine göre yapılacak olup 3 (üç) günü geçmeyecektir.” düzenlemesi ile ürünlerin depolama sürelerinin ürün özelliklerine göre belirleneceği belirtilmiş olmakla birlikte, devamında tüm ürün grupları bakımından azami 3 günlük süre öngörülmesinin uygulamada belirsizliğe neden olduğu, yemek hizmeti kapsamında temin edilecek taze et ve sebze ürünleri, kuru gıdalar, ambalajlı ürünler, dondurulmuş ürünler ve farklı muhafaza şartlarına tabi diğer gıda maddelerinin muhafaza süresinin; ürünlerin niteliği, ambalaj şekli, saklama sıcaklığı ve son tüketim tarihleri bakımından farklılık gösterdiği, düzenleme kapsamında buzdolabında muhafaza edilmesi gerekmeyen ürünler bakımından da 3 günlük depolama yükümlülüğünün getirildiği dolayısıyla buzdolabında muhafaza edilmesi gereken ürünler ve bunlara uygulanacak depolama sürelerinin tereddüde yer vermeyecek şekilde düzenlenmesi gerektiği, 5) a) Birim fiyat teklif cetvelinde işçilik için dokuz ayrı satır açıldığı ancak İdari Şartname’nin 25.3.1’inci maddesi ile Sözleşme Tasarısı’nın 7.1’inci maddesinde işin ifa için gerekli “işçilik ücreti”nin “Yemek Temini ve Servisi” iş kalemi birim fiyatına dahil edileceğinin düzenlendiği, bu düzenlemelerin işçilik girdisi için hem “Yemek Temini ve Servisi” hem de işçilik iş kalemlerinde ayrı ayrı bedel öngörülmesi şartını doğurduğu, b) İhale dokümanında öngörülen zorunlu eğitim yükünün toplam 976 kişi-saat olduğu, ancak Birim Fiyat Teklif Cetvelinde personel grupları için öngörülen toplam fazla çalışma miktarının 420 saat olduğu, bazı personel grupları bakımından hiç fazla çalışma satırının açılmadığı, eğitim sürelerinin haftalık çalışma süresinden mahsup edilip edilmeyeceği, mesai dışında yapılacak eğitimlerin hangi iş kaleminden karşılanacağı, eğitim sırasında hizmetin devamı için ikame personel çalıştırılıp çalıştırılmayacağı ve ikame personelin maliyetinin nerede fiyatlandırılacağının açıklanmadığı, bu durumun işçilik maliyetinin gerek yemek birim fiyatı gerekse personel ve fazla çalışma satırları bakımından ortak ve karşılaştırılabilir şekilde hesaplanmasını imkânsız hâle getirdiği, 6) a) Örnek menü ile zorunlu yemek verilme sıklığının birbiriyle çeliştiği, iki haftalık örnek menüde Çökertme Kebabı, Sulu Köfte, Et Döner, Rosto Köfte, Abant Kebabı ve Kuzu Tandır olmak üzere altı adet doğrudan kırmızı et yemeği; Mantarlı Tavuk Fileminyon ve Avcı Usulü Tavuk olmak üzere iki adet beyaz et yemeği; Ispanak Yemeği ve Sebzeli Güveç olmak üzere yalnız iki adet sebze yemeği bulunmasına karşın Teknik Şartname uyarınca iki haftalık örnek menüde bulunması gereken dört kırmızı etli sebze/bakliyat yemeği yerine yalnız bir etli sebze yemeğinin bulunduğu, doğrudan kırmızı et yemeği sayısını ise dört yerine altı adet olarak düzenlendiği, ayrıca örnek menünün 1 ve 2’nci haftalarında 3 gün kırmızı et yemeğine yer verilmesinin de anılan Şartnameye aykırılık oluşturduğu, b) Açıklama istenecek girdilerin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6.1’inci maddesine uygun şekilde belirlenmediği, 7) Teknik Şartname’nin 7.4.1’inci maddesinde, “idare yemekhanelerine yerli malı ve menşe şahadetnamesi Türkiye olmayan, veteriner kontrol damgası olmayan ve araç dezenfeksiyon belgesi olmayan etlerin kabulü yapılmayacaktır.” düzenlenmesi ile yerli menşe zorunluluğu getirilirken Meyveli Magnolia’nın reçetesinde muz girdisi için “Muz (İthal)” ifadesiyle ithal ürün kullanılmasının mecburi hale getirildiği, her iki düzenlemenin eşdeğer kaliteyi sağlayan alternatif menşe veya tedarik kaynağına izin veren “veya dengi” ibaresini bulundurması gerektiği, 8) a) İdari Şartname ve Sözleşme Tasarısı’nda hizmetin 365 takvim günü süreli olduğu, 248 iş gününde günlük 1.620 adet olmak üzere toplam 401.760 öğün verileceğinin belirtildiği ancak Sözleşme Tasarısı’nda sabit işe başlama ve bitiş tarihlerinin gösterilmediği, sözleşme döneminin hangi takvim aralığına denk geleceğinin anlaşılmadığı, resmi tatillerin cumartesi veya pazar gününe rastlaması hâlinde, 16 resmi tatil gününün 101 hafta sonu gününe ayrıca eklenmesinin aynı günün iki kez düşülmesine neden olacağı, Ulusal bayram ve genel tatil günlerinin hangi tarihler olduğu ve hafta sonuyla çakışıp çakışmadığının sabit sözleşme takvimi ile belirlenmediği, bu nedenle 248 iş günü ve 401.760 öğün miktarının gerçek ifa dönemine uygunluğunun teklif tarihindeki düzenlemelerden anlaşılamadığı, b) İdari Şartname ve Teknik Şartname ekinde işin süresinin 365 takvim günü olduğu düzenlenmesine karşın Sözleşme Tasarısı’nda işin süresinin 12 ay olarak gösterilmesinin ihale dokümanın kendi içerisinde zaman ve miktar bakımından uyumsuzluk oluşturduğu, 9) Teknik Şartname’nin 4.3.2, 4.3.3 ve 4.3.5’inci maddelerinde yer alan düzenlemeler doğrultusunda ekonomik ömrünü tamamlayan cihazın yenileme bedeli teorik olarak idareye ait olsa dahi, dört aya kadar muadil cihaz sağlama ve işletme maliyetinin yüklenici tarafından karşılanacağı, çok sayıda veya yüksek bedelli soğutucu, pişirme ya da yıkama ekipmanının aynı dönemde kullanılamaz hâle gelmesi durumunda öngörülemez risklerin oluşacağı, bu nedenle yüklenici kusuru bulunmayan ekonomik ömür ve olağan yıpranma hâllerinde geçici muadil cihazın idare tarafından sağlanması veya belgeli kiralama/temin giderini ayrıca ödemesi gerektiği, yüklenicinin sorumluluğunun kendi kullanım kusuruyla bağlantılı ve cihaz türleri itibarıyla ölçülebilir sınırlar içinde olması gerektiği, "aynı malzemenin muadili" ifadesinden ne anlaşılması gerektiğinin açık olmadığı, geçici olarak temin edilecek ekipmanın kiralama yoluyla mı yoksa satın alma yoluyla mı sağlanacağı, teknik özellikleri ve kapasitesinin ne olacağı, idarenin onayına tabi olup olmayacağı, kullanım süresinin nasıl belirleneceği ve idarenin 120 günlük temin süresinin aşılması halinde yüklenicinin geçici ekipmanı sağlama yükümlülüğünün devam edip etmeyeceği hususlarında herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği, düzenlemenin satın alma şeklinde yorumlanması halinde, yüksek bedelli mutfak ekipmanlarının temin edilmesi nedeniyle istekliler açısından önemli maliyet farklılıklarının ortaya çıkacağı, bu belirsizliğin, isteklilerin maliyet hesaplarını farklı varsayımlar üzerinden oluşturmasına neden olabilecek nitelikte olduğu, tekliflerin eşit ve sağlıklı şekilde hazırlanmasını engellediği, 10) Teknik Şartname’nin 6.5’inci maddesi uyarınca idarece, yüklenicinin gıda temin ettiği üretici ve tedarikçilerin üretim, depolama ve sevkiyat süreçlerinin incelenebileceği, numune talep edebileceği ve testleri yerinde gerçekleştirebileceği, bu incelemelerin ulaşım ve konaklama masraflarının yüklenici tarafından karşılanacağı, gerektiğinde aynı incelemelerin sözleşme süresince tekrar edilebileceğinin düzenlendiği, ancak yüklenicinin firma, marka veya üretim tesisi değişikliği talep etmesi hâlinde yapılacak inceleme gezilerinin bütün konaklama ve ulaşım giderlerinin yükleniciye ekstra maliyetler oluşturacağı, incelemeye katılacak personel sayısı, inceleme sıklığı, seyahat edilecek bölge veya ülke, ulaşım sınıfı, konaklama standardı ve yıllık azami giderlerin belirlenmediği, idarenin denetim giderinin sınırlandırılmadan yükleniciye aktarılmasının teklif tarihinde hesaplanması mümkün olmayan bir mali yük doğurduğu, aynı tedarikçinin farklı zamanlarda tekrar incelenmesi veya uzak bir tedarikçiye çok sayıda personelle gidilmesi hâlinde maliyetin yalnızca idarenin takdirine bağlı olarak artabileceği, 11) a) Teknik Şartname’nin 5.5.1’inci maddesinin, idareye aylık menüde yer alan herhangi bir yemeği iki gün önceden yazılı bildirimle “benzer bir yemekle” değiştirme yetkisi verdiği, ancak benzerliğin hangi maliyet, ana girdi, gramaj, besin değeri veya yemek grubu ölçütlerine göre belirleneceğinin açıklanmadığı, b) Teknik Şartname’nin 5.5.1’inci maddesinde idareye tanınan iki gün önceden menü değiştirme yetkisinin, aynı Şartname’nin 5.2’nci maddesinde kırmızı etlerin üç gün önceden temin edilmesini zorunlu kılan düzenleme ile çeliştiği, 12) Teknik Şartname’nin 8.1’inci maddesinde salgın hastalık veya sosyal mesafe uygulaması hâlinde sıcak yemeklerin tek kullanımlık, kapaklı kaplarda; tek kullanımlık çatal, kaşık, bıçak ve peçeteyle kişilerin masalarına servis edilmesinin istenebileceğinin düzenlendiği, bu yükümlülüğün kaç kişiye, ne kadar süreyle ve hangi ambalaj standardıyla uygulanacağı ile maliyetinin nasıl karşılanacağını belirlemediği, “benzer yemek” kavramı için ana girdi, gramaj ve maliyet eşdeğerliği tablosu tanımlanması ve tek kullanımlık ambalaj/masa servisi için tahmini kişi/gün miktarı ile ambalajlı yemek için ayrı birim fiyat/iş artışı yönteminin düzenlenmesi gerektiği, 13) Sözleşme Tasarısı’nın 36.1’inci maddesinde yüklenicinin ISO 55001 Varlık Yönetim Sistemi standardının gerekliliklerini yerine getirmesi, idarenin tüm kritik varlık ve risklerinin yönetiminde etkin rol alması, varlık yaşam döngüsü yaklaşımıyla sistemi güvenilir ve verimli biçimde işletmesi ve İdarenin bütün faaliyetlerinde güvenlik önlemlerini en üst düzeyde tutmasının öngörüldüğü, anılan düzenlemenin sözleşmenin uygulanması sırasında kapsamı belirlenmemiş bir yönetim sistemi yükümlülüğü yarattığı, hangi kritik varlıkların kapsama girdiği, yemek hizmetiyle bağlantılı somut görevler, hazırlanacak raporlar, eğitimler, performans göstergeleri, denetim ve kabul ölçütlerinin belirlenmediği, ISO 55001 atfının kaldırılması veya yalnız yükleniciye tutanakla teslim edilen mutfak/yemekhane demirbaşlarının envanter, bakım ve risk kayıtlarıyla sınırlandırılması; somut teslimatlar ve kontrol ölçütlerinin ayrıca gösterilmesi gerektiği, 14) Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’nci maddesinde özel aykırılık, 16.1.3’üncü maddesinde ağır aykırılık hâllerinin düzenlenmediği ve bu maddelerin boş bırakıldığı, aynı Tasarının 16.1.1’inci maddesinde, sözleşme hükümlerine uyulmaması hâlinde ilk sözleşme bedelinin binde 5’i oranında ceza uygulanacağı ve aynı fiilin tekrarında cezanın yüzde 50 artırılacağının öngörüldüğü ancak Teknik Şartname’de 15 farklı lokasyonda gıda kabulünden personel kıyafetine, günlük numuneden temizlik çizelgesine, ekipman kullanımından menü ve servis kurallarına kadar çok sayıda yükümlülük bulunduğu, genel ceza hükmünün, bu yükümlülüklerden hangilerinin para cezasına bağlandığını ve bir ihlalin bir gün, bir lokasyon, bir ürün veya her bir kişi bakımından ayrı fiil sayılıp sayılmayacağını açıklamadığı, bu hâliyle tek bir etiketteki eksiklik, bir kontrol kaydının gecikmesi veya sınırlı bir servis aksaması ile hizmetin önemli bölümünü etkileyen ağır ihlali ile aynı ilk sözleşme bedeli üzerinden cezalandırılabileceği, cezanın etkilenen iş miktarı yerine tüm ilk sözleşme bedeline bağlanmasının, küçük ve telafi edilebilir ihlallerde ölçüsüz sonuç doğuracağı, dolayısıyla parasal cezaya bağlanacak aykırılıkların somut fiil, etkilenen lokasyon/öğün, kusur ve tekrar sayısı itibarıyla belirlenmesi; uyarı, kademeli ceza ve ancak esaslı/tekrarlanan ihlalde fesih sisteminin kurulması gerektiği, 15) Sözleşme Tasarısı’nın 12.1’inci maddesinde, sözleşme süresi içinde işten ayrılan personelin 4857 sayılı İş Kanunu ve sair mevzuattan kaynaklanan işçi alacaklarının ödendiğine dair belgenin hakediş raporuna eklenmesinin zorunlu olduğu, belgenin sunulmaması hâlinde idarenin alacağı kendisinin tespit edeceği ve bu tutarı hakedişten keserek kalan bedeli yükleniciye ödeyeceğinin düzenlendiği ancak işçinin yazılı talebinin bulunması, alacağın muaccel veya kesinleşmiş olması, bordro ve banka kayıtlarının incelenmesi, yükleniciden açıklama alınması, kesinti kararının gerekçelendirilmesi ve yüklenicinin itiraz süresinin düzenlenmediği bu durumun kıdem, ihbar, izin veya başka bir işçilik kalemi konusunda taraflar arasında uyuşmazlık varken dahi idarenin tek taraflı hesapla kesinti yapmasını mümkün hâle getirdiği, hakedişin kesin, ölçülebilir ve karşılıklı belgelere dayanması ilkesini zedelediği, 16) İhale dokümanında yüklenicinin kontrol defterine şerh koyma, karşı tutanak düzenleme, elektronik kayıt veya fotoğraf sunma, belirli süre içinde düzeltme isteme ve kontrol teşkilatı değerlendirmesine itiraz etme usulünün açıkça gösterilmediği, imzadan imtina hâlinde kayıtların kesin kabul edilmiş sayılması, imtinanın nedeni veya kayıtların yükleniciye usulüne uygun tebliğ edilip edilmediği ayrımı yapılmadan tek taraflı delil karinesi oluşturacağı, 17) Sözleşme Tasarısı’nın 20.2’nci maddesinde işin teslim alınacağı adresin boş bırakıldığı, 18) İdari Şartname’nin 25.3.1’inci maddesi, Sözleşme Tasarısı’nın 7.1’inci maddesi ve Teknik Şartname’nin 4.5’inci maddesinde idarenin, çalışma saatlerinin başlangıç ve bitiş zamanlarını “istediği şekilde” değiştirebileceği; haftalık 45 saatlik süreyi pazar günü hariç çalışılmasını istediği günlere dağıtabileceğinin düzenlendiği, ancak lokasyon bazında mevcut çalışma saatleri, vardiya başlangıçları, değişikliğin asgari bildirim süresi ve bölünmüş çalışma uygulanıp uygulanamayacağının gösterilmediği, idareye tanınan saat değişikliği yetkisinin fazla çalışma doğurmayacak biçimde kullanılıp kullanılmayacağı ile vardiya kayması nedeniyle ilave ulaşım veya yemek bedeli doğarsa nasıl karşılanacağının net olmadığı, isteklilerin personel planlamasını yalnız haftalık toplam saat üzerinden değil, günlük zaman aralıkları üzerinden de yapabilmesi gerektiği, bu nedenle mevcut çalışma saatlerinin lokasyon bazında yayımlanması; değişikliklerin makul bir ön bildirim süresiyle yapılması, günlük/haftalık sınırlar, dinlenme süreleri ve ilave maliyet doğuran değişikliklerin ödeme yönteminin açıkça düzenlenmesi gerektiği, 19) İdari Şartname’nin 43’üncü ve Sözleşme Tasarısı’nın 14’üncü maddelerinde fiyat farkı katsayılarının a1=0,28; a2=0,001; b1=0,001; b2=0; b3=0,712 ve c=0,006 olarak belirlendiği, her bir katsayının yaklaşık maliyetteki gerçek girdi payından nasıl türetildiğinin ihale dokümanından anlaşılmadığı, - günlük 1.620 yemeğin bir bölümünün üretim yapılan yerlerden farklı lokasyonlara taşınmasına karşın akaryakıt ağırlık oranının yüzde 0,1, makine ve ekipman amortisman oranının yüzde 0,6 olarak belirlendiği, anılan katsayıların yaklaşık maliyet bileşenleriyle uyumunun yeniden kontrol edilmesi; akaryakıt, işçilik ve makine-ekipman paylarının gerçek maliyet dağılımına göre düzeltilmesi gerektiği, 20) Teknik Şartname’nin 5.8’inci maddesinde yaklaşık 2.500 m² kapalı alanın ayda bir kez ilaçlanması ve sözleşme süresince yıllık rutin programın uygulanmasının öngörüldüğü, yemekhanelerde haşere görülmesi hâlinde idarenin belirleyeceği program uyarınca ilaçlamanın tekrar edileceğinin düzenlendiği, ancak haşere görülmesi hâlinde talep edilecek ilave uygulamaların azami sayısı, hangi objektif tespitle yapılacağı ve aynı olay için kaç tekrar istenebileceğinin belirli olmadığı, rutin dışı ilaçlamanın talep koşulları, yıllık azami tekrar sayısı ve gider sınırının belirlenmesi; bu sınırı aşan uygulamaların ayrıca bedellendirilmesi yönünde düzenleme yapılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir. Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. Başvuru sahibinin 1 ve 3’üncü iddialarına ilişkin olarak: İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: Yemek Temini ve Servisi Hizmeti Alımı b) Türü: Hizmet alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: 365 takvim günü süreli 248 iş günü için, günlük 1.620 adet yemek olmak üzere, Diğer Lokasyonlar (İGDAŞ) 372.000 adet, 15. Lokasyon (UGETAM) 29.760 adet toplam 401.760 adet (malzeme dahil) yemek temini ve servisi hizmeti alınacaktır. Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Teknik şartnamenin eki olan EK-1’de belirtilmiştir.” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “Amaç ve Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. Bu teknik şartname, taşıma usulü ve yerinde üretim şeklinde yapılacak yemek temini ve servisi işinin yürütülmesinde uygulanacak teknik hususları ihtiva eder. 2.2. YÜKLENİCİ, İstanbul il sınırları içinde bulunan, Ek-l'de yazılı adreslerde İDARE çalışanlarına yemek temini ve servisi işini Teknik Şartname, İdari Şartname ile birlikte sözleşme hükümleri kapsamında yerine getirmekle yükümlüdür.” düzenlemesi, “İş Yerlerinin Yükleniciye Teslimi” başlıklı 4’üncü maddesinde “4.1.İstekliler, Ek-l'de belirtilen iş yerlerini görecek olup, bu yerlerin mevcut demirbaşlarla, su, enerji ve binadaki hizmetle ilgili tüm çevre faktörlerini inceleyecek ve teklif verecektir. YÜKLENİCİ İşe başlayacağı tarih itibariyle Ek-l'de belirtilen iş yerlerini ve daha sonra açılabilecek yemekhaneleri tutanakla teslim alacaktır. İDARE, YÜKLENİCİ' ye işe başlarken hizmetleri yürütmekte yardımcı olacak depo, bulaşıkhane, yemekhane ile hizmetin ikmalinde ve sunumunda kullanılan demirbaş malzemelerden (masa, sandalye, buzdolabı, bulaşık makinesi, fırın, salata bar vb.) elinde olanları işin sonunda çalışır vaziyette iade edilmek üzere tutanakla teslim edecektir. …” düzenlemesi, “Yemeklerin üretimi ve giderler” başlıklı 5.3’üncü maddesinde “Taşıma usulü ve yerinde yemek üretimi yapılacak yemekhane İsim ve adresleri Ek-l'de belirtilmiştir. Yemek temini ve servisi işi esnasında ortaya çıkabilecek elektrik, doğalgaz ve şebeke suyu masrafları İDARE'ye aittir. Sözleşme süresi boyunca İDARE'nin yeni hizmet yeri açılması veya mevcut hizmet yerlerinde değişiklik yapması halinde, YÜKLENİCİ'den bu yerlerde de yemek temini ve servis hizmeti vermesi istenebilir. Yeni açılacak hizmet yerlerinde elektrik, şebeke suyu, doğalgaz, demirbaş ve yemek servis ekipmanlarına ilişkin giderler İDARE'ye aittir.” düzenlemesi yer almaktadır. Teknik Şartname’nin Ek-I’inde yer alan “Yemek Üretim Yerleri ve Miktarları” tablosunun ilgili kısımlarına aşağıda yer verilmiştir. Sıra No Yemek Verilecek Binalar ve Adresleri Günlük Yemek Adedi Üretim Şekli … 1 GENEL MÜDÜRLÜK Emniyettepe, Kazım Karabekir Cd. No:4, 34060 Eyüpsultan / İst 300 Yerinde Üretim 2 SELİMİYE HİZMET BİNASI Selimiye Mahallesi Tıbbiye Caddesi No:13 Üsküdar / İstanbul 170 Yerinde Üretim 3 ÜMRANİYE ŞUBE BİNASI Namık Kemal Mah. Sütçü İmam Cad No:28/34 Ümraniye (Fera Business) 20 Selimiye'den taşınacak 4 UNALAN İKMAL SAHASI Ünalan Mahallesi Kıvılcım Sokak, İkmal Md No:6 Üsküdar / İst. 115 Selimiye'den taşınacak 5 KARTAL HİZMET BİNASI Karlıktepe Mah. Eski Yakacık Cad. No:43 Kartal / İstanbul 110 Yerinde Üretim 6 SANCAKTEPE ŞUBE BİNASI Madenler Mah Palandöken Cad. Nû 10 Ümraniye / İstanbul 55 Kartal'dan taşınacak 7 PENDİK HİZMET BİNASI Doğu Mah Hatboyu Cad No: 100 Pendik / İstanbul 75 Yerinde Üretim 8 VATAN HİZMET BİNASI Vatan Cad. Ulubath Metro İstasyonu Yanı Fatih /İstanbul 120 Yerinde Üretim 9 AVCILAR HİZMET BİNASI üniversite Mah. Joker Kardeşler 5k No:5 Avcılar / İstanbul 140 Yerinde Üretim 10 AVCILAR İKMAL SAHASI Gümüşpala Mah. (Askerlik Şubesi Yanı, E5 Yan Yol Üzeri) Avcılar 25 Avcılardan taşınacak 11 BEYLİKDÜZÜ ŞUBE BİNASI Büyü kşehır Cad. E5 Karayolu Üzeri, BeylidumAVM Kat:2 Beylikdüzü/ İstanbul 15 Avcılar’dan taşınacak 12 SULTANGAZİ HİZMET BİNASI Cumhuriyet Mah. Necip Fazıl Cad. Nû: 3 Sultangazl/ İstanbul 260 Yerinde Üretim 13 BAĞCILAR HİZMET BİNASI Çınar Mah. 857. Sok. No:3 Bağcılar / İstanbul 20 Sultangazi'den taşınacak 14 ŞİŞLİ HİZMET BİNASI Halide Edip Adıvar Mah. Alaattin Elmas Sok. No:3 Şişil / İstanbul 75 Yerinde Üretim TOPLAM (IGDAŞ İSTANBUL GAZ DAĞİTİM SAN. VETİC. A.Ş.) 1500 15 UGETAM İSTANBUL UYGULAMALI GAZ VE ENERJİ TEKNOLOJİLERİ ARAŞTIRMA MÜHENDİSLİK SANAYİ VE TİCARET A.Ş. Çamlık Mah. Yahya Kemal Beyatlı Cad No:1, 34912 Kurtköy, Pendik / İstanbul 120 Yerinde Üretim TOPLAM (UGETAM İSTANBUL UYGULAMAM GAZ VE ENERJİ TEKNOLOJİLERİ ARAŞTIRMA MÜHENDİSLİK SANAYİ VE TİCARET A Ş.) 120 GENEL TOPLAM 1620 GÜNLÜK MENÜ 365 Takvim Günü Tatil Günleri : Resmi Tatiller + Hafta Sonu Tatili = 16 + 101 = 117 gün Yemek Verilecek iş Günü : 365 - 117 = 248 gün 248 x 1.500 = 372.000 adet yemek (IGDAŞ) 248 x 120 = 29.760 adet yemek (UGETAM) 248 x 1.620 = 401.760 adet yemek Genel Toplam = 365 takvim gününde 401.760 adet yemek Yapılan incelemede, başvuruya konu ihalenin, İGDAŞ İstanbul Gaz Dağıtım San. ve Tic. A.Ş. tarafından, 08.07.2026 tarihinde birim fiyat üzerinden e-teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen “ Yemek Temini ve Servisi Hizmeti Alımı” işi olduğu, ihalede toplam 38 adet ihale dokümanının indirildiği, ihaleye 20 isteklinin katıldığı, inceleme tarihi itibariyle ihale komisyonu kararı alınmadığı görülmüştür. Başvuruya konu düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde, İdari Şartname’de ihale konusu hizmetin miktarının 365 takvim günü süreli 248 iş günü için günlük 1.620 adet olmak üzere toplam 401.760 adet yemek olarak belirlendiği, işin ifa edileceği yerlerin ise Teknik Şartname eki Ek-1’de bina, adres ve günlük yemek adetleri itibarıyla ayrıntılı şekilde gösterildiği, Teknik Şartname’nin 2.1 ve 2.2’nci maddelerinde de hizmetin kapsamının açıkça belirlendiği anlaşılmıştır. Bu çerçevede, Teknik Şartname’nin 4.1 ve 5.3’üncü maddelerinde yer alan yeni hizmet yerlerinin açılması veya mevcut hizmet yerlerinde değişiklik yapılması halinde de yemek temini ve servis hizmeti verilebileceğine ilişkin düzenlemelerin, ihale konusu hizmetin miktarını artırmaya yönelik olmayıp, dokümanda belirlenen iş miktarının idarenin hizmet organizasyonu kapsamında farklı veya sonradan oluşabilecek hizmet yerlerinde ifa edilmesine yönelik olduğu, dolayısıyla söz konusu düzenlemelerin yeni ve miktarı belirsiz bir hizmet alımını öngörmediği, iş miktarının Ek-1’de günlük yemek adetleri itibarıyla belirli ve ölçülebilir şekilde ortaya konulduğu hususları birlikte dikkate alındığında, yeni hizmet yerlerinin açılması veya mevcut hizmet yerlerinde değişiklik yapılmasının yalnızca hizmetin ifa yerine ilişkin olduğu, bu suretle işin miktarının ve kapsamının sözleşme süresi içerisinde sınırsız ve belirsiz biçimde genişletilmesi sonucunu doğurmadığı anlaşılmıştır. Bu itibarla, anılan düzenlemelerin isteklilerin tekliflerini oluşturmasını engelleyecek nitelikte öngörülemez bir maliyet veya belirsizlik oluşturmadığı ve başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak: Teknik Şartname’nin “Amaç ve Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. Bu teknik şartname, taşıma usulü ve yerinde üretim şeklinde yapılacak yemek temini ve servisi işinin yürütülmesinde uygulanacak teknik hususları ihtiva eder. 2.2. YÜKLENİCİ, İstanbul il sınırları içinde bulunan, Ek-l'de yazılı adreslerde İDARE çalışanlarına yemek temini ve servisi işini Teknik Şartname, İdari Şartname ile birlikte sözleşme hükümleri kapsamında yerine getirmekle yükümlüdür.” düzenlemesi, “İş Yerlerinin Yükleniciye Teslimi” başlıklı 4’üncü maddesinde “4.1.İstekliler, Ek-l'de belirtilen iş yerlerini görecek olup, bu yerlerin mevcut demirbaşlarla, su, enerji ve binadaki hizmetle ilgili tüm çevre faktörlerini inceleyecek ve teklif verecektir. YÜKLENİCİ İşe başlayacağı tarih itibariyle Ek-l'de belirtilen iş yerlerini ve daha sonra açılabilecek yemekhaneleri tutanakla teslim alacaktır. İDARE, YÜKLENİCİ' ye işe başlarken hizmetleri yürütmekte yardımcı olacak depo, bulaşıkhane, yemekhane ile hizmetin ikmalinde ve sunumunda kullanılan demirbaş malzemelerden (masa, sandalye, buzdolabı, bulaşık makinesi, fırın, salata bar vb.) elinde olanları işin sonunda çalışır vaziyette iade edilmek üzere tutanakla teslim edecektir. …” düzenlemesi, “Proje Sorumlusu” başlıklı 5.1.2’nci maddesinde “5.1.2. PROJE SORUMLUSU: YÜKLENİCİ, yemek temini ve servisi hizmeti sözleşmesinin takibi, personelinin sevk ve idaresi amacıyla kendisini temsil yetkisine sahip "Gıda Mühendisi veya Diyetisyen" unvanlı 1 (bir) kişi görevlendirecektir. Proje Sorumlusu, YÜKLENİCİ'nin teknik şartname kapsamında yapmakla sorumlu olduğu bütün iş ve İşlemlerin takibini yapacak, İDARE tarafından istenen evrak, bilgi, belgeleri hazırlayıp belirlenen yerde muhafazasını sağlayacak ve istenildiğinde İDARE'ye sunacaktır. Proje Sorumlusu; yemekhane personelinin mesai saatlerine riayetini kontrol etmek, yıllık izin, rapor vb. evrakını takip etmek, aylık personel puantajını düzenlemek ve bunları İDARE'ye teslim etmekle yükümlüdür. Ayrıca Proje Sorumlusu yemeklik malzeme temin süreçlerini koordine edecek ve yemek hizmeti kapsamında demirbaş malzemelerde oluşabilecek arıza, tamir, bakım işlerini takip ederek sonuçlanmasını sağlayacaktır. Proje Sorumlusu, çalıştırılan işçi sayısına dâhil olup haftalık mesai saatlerini İDARE'de geçirmek zorundadır. İDARE tarafından Proje Sorumlusu'na Genel Müdürlük'te (İGDAŞ, Alibeyköy) bir çalışma alanı (dosya dolabı, sabit telefon, koltuk, masa, keson) sağlanacaktır. Proje Sorumlusu, Ek-l'de bulunan lokasyonları (15. lokasyon hariç) genel kontrol kapsamında ayda en az bir defa ziyaret etmek, yemekhane personelini yerinde denetlemek, denetim sonucundaki tespitlerinin gereğini yapmak ve bina bazlı "Aylık Saha Denetim Raporu" hazırlayarak İDARE'ye sunmak zorundadır. Ayrıca Proje Sorumlusu İDARE'nin talebi veya işin gerekliliği nedeniyle önceden İDARE'ye bildirmek koşuluyla hizmet verilen lokasyonlara iş amacıyla gidebilir. Proje Sorumlusu'nun yapacağı tüm ziyaretlerde kullanacağı her türlü ulaşım İmkânı YÜKLENICİ'ye aittir.” düzenlemesi yer almaktadır. Teknik Şartname’nin Ek-I’inde yer alan “Yemek Üretim Yerleri ve Miktarları” tablosunun ilgili kısımlarına aşağıda yer verilmiştir. Sıra No Yemek Verilecek Binalar ve Adresleri Günlük Yemek Adedi Üretim Şekli … 1 GENEL MÜDÜRLÜK Emniyettepe, Kazım Karabekir Cd. No:4, 34060 Eyüpsultan / İst 300 Yerinde Üretim 2 SELİMİYE HİZMET BİNASI Selimiye Mahallesi Tıbbiye Caddesi No:13 Üsküdar / İstanbul 170 Yerinde Üretim 3 ÜMRANİYE ŞUBE BİNASI Namık Kemal Mah. Sütçü İmam Cad No:28/34 Ümraniye (Fera Business) 20 Selimiye'den taşınacak 4 UNALAN İKMAL SAHASI Ünalan Mahallesi Kıvılcım Sokak, İkmal Md No:6 Üsküdar / İst. 115 Selimiye'den taşınacak 5 KARTAL HİZMET BİNASI Karlıktepe Mah. Eski Yakacık Cad. No:43 Kartal / İstanbul 110 Yerinde Üretim 6 SANCAKTEPE ŞUBE BİNASI Madenler Mah Palandöken Cad. Nû 10 Ümraniye / İstanbul 55 Kartal'dan taşınacak 7 PENDİK HİZMET BİNASI Doğu Mah Hatboyu Cad No: 100 Pendik / İstanbul 75 Yerinde Üretim 8 VATAN HİZMET BİNASI Vatan Cad. Ulubath Metro İstasyonu Yanı Fatih /İstanbul 120 Yerinde Üretim 9 AVCILAR HİZMET BİNASI üniversite Mah. Joker Kardeşler 5k No:5 Avcılar / İstanbul 140 Yerinde Üretim 10 AVCILAR İKMAL SAHASI Gümüşpala Mah. (Askerlik Şubesi Yanı, E5 Yan Yol Üzeri) Avcılar 25 Avcılardan taşınacak 11 BEYLİKDÜZÜ ŞUBE BİNASI Büyü kşehır Cad. E5 Karayolu Üzeri, BeylidumAVM Kat:2 Beylikdüzü/ İstanbul 15 Avcılar’dan taşınacak 12 SULTANGAZİ HİZMET BİNASI Cumhuriyet Mah. Necip Fazıl Cad. Nû: 3 Sultangazl/ İstanbul 260 Yerinde Üretim 13 BAĞCILAR HİZMET BİNASI Çınar Mah. 857. Sok. No:3 Bağcılar / İstanbul 20 Sultangazi'den taşınacak 14 ŞİŞLİ HİZMET BİNASI Halide Edip Adıvar Mah. Alaattin Elmas Sok. No:3 Şişil / İstanbul 75 Yerinde Üretim TOPLAM (IGDAŞ İSTANBUL GAZ DAĞİTİM SAN. VETİC. A.Ş.) 1500 15 UGETAM İSTANBUL UYGULAMALI GAZ VE ENERJİ TEKNOLOJİLERİ ARAŞTIRMA MÜHENDİSLİK SANAYİ VE TİCARET A.Ş. Çamlık Mah. Yahya Kemal Beyatlı Cad No:1, 34912 Kurtköy, Pendik / İstanbul 120 Yerinde Üretim TOPLAM (UGETAM İSTANBUL UYGULAMAM GAZ VE ENERJİ TEKNOLOJİLERİ ARAŞTIRMA MÜHENDİSLİK SANAYİ VE TİCARET A Ş.) 120 Başvuru sahibinin iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede; Teknik Şartname’nin 2.2’nci maddesinde yüklenicinin Ek-1’de belirtilen adreslerde yemek temini ve servisi işini yürütmekle yükümlü olduğu, 4.1’inci maddesinde ise Ek-1’de belirtilen iş yerlerinin yanı sıra daha sonra açılabilecek yemekhanelerin de yükleniciye teslim edileceğinin düzenlendiği, 5.1.2’nci maddesinde de proje sorumlusunun Teknik Şartname kapsamında yapılması gereken bütün iş ve işlemleri takip etmek, Ek-1’de bulunan lokasyonları genel kontrol kapsamında ayda en az bir defa ziyaret etmek, yemekhane personelini denetlemek ve denetim sonucunda bina bazlı “Aylık Saha Denetim Raporu” hazırlamakla yükümlü kılındığı görülmüştür. Anılan düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde, proje sorumlusunun görevinin yalnızca ihale tarihi itibarıyla Ek-1’de yer alan lokasyonlarla sınırlı olmadığı, yemek hizmetinin sunulduğu lokasyonlardaki iş ve işlemlerin genel kontrol ve takibinin sağlanmasına yönelik olduğu, bu itibarla sözleşme süresi içerisinde hizmet kapsamına dahil edilen yeni yemekhanelerin de proje sorumlusunun genel denetim ve kontrol faaliyetleri kapsamında bulunduğu anlaşılmıştır. Diğer taraftan, yeni açılacak yemekhanelerin proje sorumlusunun denetim kapsamı dışında bırakıldığına ilişkin ihale dokümanında herhangi bir düzenleme bulunmadığı, aksine proje sorumlusunun yüklenicinin Teknik Şartname kapsamında yapmakla sorumlu olduğu bütün iş ve işlemlerin takibini yapmakla görevlendirildiği dikkate alındığında, yeni lokasyonlarda yürütülen yemek hizmetlerinin de proje sorumlusunca genel kontrol ve denetim kapsamında takip edilmesi ve buna ilişkin denetim sonuçlarının raporlanmasının işin doğal gereği olduğu değerlendirilmiştir. Bu çerçevede, yeni açılacak yemekhanelerin ayrıca aylık ziyaret programında ve “Aylık Saha Denetim Raporu” düzenlemesinde sayılmamış olmasının, dokümanın bütünü ve işin niteliği itibarıyla isteklilerin teklif vermesine veya sözleşmenin uygulanmasına engel teşkil edecek nitelikte bir belirsizlik oluşturmadığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 3) Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak: Teknik Şartname’nin “Depolama İlkeleri” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1 Ürün çeşidine göre bütün ürünler uygun ısılarda buzdolabında muhafaza edilecektir. Muhafazası gerekli olan malzemeler, imalata girene kadar sağlık koşullarına uygun şekilde buzdolaplarında veya soğuk hava depolarında saklanacaktır. Depolama süreleri ürün özelliklerine göre yapılacak olup 3 (üç) günü geçmeyecektir. İDARE'nin Teknik Şartname çerçevesinde uygun görmeyerek teslim almadığı hiçbir ürün yemekhanelerde bulunan soğuk hava deposu ve diğer depolarda bulundurulmayacaktır. 9.2 Depolardaki stok yönetimi ve yerleşimi, ilk giren ürün ilk çıkar kuralına göre yapılmalıdır. Depolarda istifleme yapılırken depo kapasitesi ve soğuk hava sirkülasyonu göz önünde bulundurulacaktır. Kapasite fazlası ürün alınmayacaktır. 9.3 Depolarda, saklama alanlarında karton, kâğıt, ahşap kesinlikle kullanılmayacaktır. 9.4 Ambalajı açılan tüm gıda maddelerinin üzerine, etiketleme sistemi ile açılma tarihi yazılacaktır. Bu ürünler, etiketinde belirtilen muhafaza koşulları ve uygun sıcaklık şartlarında saklanacak; ambalaj açıldıktan sonra tüketim süresi belirtilen ürünler bu süre içinde, her halükârda son tüketim tarihini aşmayacak şekilde muhafaza edilip kullanılacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır. Teknik Şartname’nin 9.1’inci maddesinde ürünlerin, ürün çeşidine ve özelliklerine uygun sıcaklık ve muhafaza koşullarında saklanacağı, muhafazası gerekli olan malzemelerin imalata girinceye kadar buzdolabı veya soğuk hava depolarında bulundurulacağı ve depolama sürelerinin ürün özelliklerine göre belirlenmekle birlikte üç günü geçmeyeceği düzenlenmiştir. Anılan düzenlemenin, tüm gıda ürünlerinin zorunlu olarak buzdolabında muhafaza edilmesini veya üç gün içerisinde tüketilmesini öngörmediği, ürünün niteliğine göre uygun muhafaza koşulunun belirlenmesini ve gıdaların tazeliğinin korunmasını amaçladığı, buzdolabında veya soğuk hava deposunda muhafazası gerekli olan ürünler bakımından ise bu koşullarda bekletme süresinin azami üç gün ile sınırlandırıldığı anlaşılmaktadır. Diğer taraftan, aynı maddenin 9.4’üncü fıkrasında ambalajı açılan ürünlerin etiketinde belirtilen muhafaza koşulları ve tüketim süresine, her hâlükârda son tüketim tarihine uyulmasının öngörülmesi de ürünlerin özelliklerine göre farklı muhafaza koşullarının dikkate alındığını ortaya koymaktadır. Bu itibarla, düzenlemenin ürün gruplarının tamamı için tek tip depolama süresi veya buzdolabında muhafaza zorunluluğu getirmediği, uygun muhafaza koşullarının ürünün özelliğine göre belirlenebildiği ve yalnızca depolama yapılması hâlinde azami üç günlük sürenin uygulanacağı açık olduğundan, söz konusu düzenlemenin isteklilerin tekliflerini oluşturmasını engelleyecek nitelikte belirsizlik oluşturmadığı, basiretli bir tacir olarak hareket eden isteklilerin de ihale konusu hizmetin niteliğini, kullanılacak ürünlerin özelliklerini ve bunlara ilişkin muhafaza koşullarını dikkate alarak tekliflerini oluşturması gerektiği anlaşılmış olup başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 4) Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak: İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür. ... (3) Kuruma itirazen şikayet süresi; şikayet veya itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmü, “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler; a) İlana yönelik başvurularda ilk ilan tarihini, b) Ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümleri için dokümanın EKAP hesabına giriş yapılarak indirildiği tarihi, zeyilnameye yönelik başvurularda ise zeyilnamenin bildirildiği tarihi, c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi ... izleyen günden itibaren başlar.” hükmü, “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde “(10) İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez.” hükmü, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinde “(2) … İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikayet başvurusunun incelenmesinde idareye başvurusu konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz.” açıklaması, İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “İlgili mevzuatı gereği ödenecek K.D.V. hariç her türlü vergi, resim, harç vb. mali yükümlülükler ile ulaşım, sigorta giderleri, sözleşme giderleri ve işin teknik şartnameye uygun olarak yapılması için gerekli tüm giderler teklif fiyata dâhildir. Teknik şartname hükümlerinde detayı verilen demirbaşların arıza bakım ve onarım masrafları, yedek parça ve servis ücretleri, gıdaların taşınmasına ait her türlü nakliye, yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşıma masrafları, yemeklik ve servis malzemeleri, temizlik malzemesi, atıkların toplanması ve götürülmesi, ilaçlama masrafları ayrıca kalibrasyon testleri, eğitim, personelin sağlık/portür muayeneleri ve kıyafet masrafları, akaryakıt, işçilik ücreti teklif fiyata dahil olup Yemek Temini ve Servisi iş kalemi birim fiyatına dahil edilecektir. Yemek temini ve servisi işi İdare’nin belirleyeceği çalışma saatleri içerisinde olacaktır. İdare, çalışma saatlerinin başlangıç ve bitiş zamanlarını istediği şekilde değiştirebilir. Yüklenici çalışanlarının çalışma süresi günde 11 (on bir) saati aşmamak üzere haftalık 45 (kırk beş) saattir. Bu süre, İdare tarafından haftanın çalışılması istenen günlerine (Pazar günü hariç) istenildiği şekilde dağıtılabilir. İdare tarafından çalışma saatlerinin değiştirilmesi halinde, Yüklenici bu duruma riayet edecektir. Sözleşme hükümlerine göre yürütülen iş kapsamında Yüklenici çalışanlarının haftalık çalışma süresinin 45 (kırk beş) saat aşılması durumunda “Birim Fiyat Teklif Cetveli” kapsamında fazla mesai ücreti ödenecektir. Bu işe ait sözleşme kapsamında çalışacak personelin hafta içi yemek ve ulaşımı İdare tarafından ayni olarak karşılanacaktır. Sözleşme süresince, çalışma günleri kapsamında olmakla birlikte İdare tarafından yemek ve ulaşım hizmeti sağlanmayan günlerde ve ayda 4 (dört) günü aşmayacak şekilde yaptırılacak çalışmalarda personele; -Yemek bedeli: 300 TL/Gün brüt -Ulaşım bedeli: 158 TL/Gün brüt ödeme Yüklenici tarafından karşılanacaktır. Sözleşme kapsamında 1 (bir) adet diğer lokasyonlar proje sorumlusu, 2 (iki) adet diğer lokasyonlar engelli servis personeli ve 15. lokasyon personeli bu madde kapsamında değerlendirilmeyecektir. Yüklenici, bu sözleşme kapsamında (on iki ay boyunca) çalıştıracağı 58 (elli sekiz) yemekhane personeli için brüt aylık asgari ücretin; -1 (bir) adet 15. lokasyon servis personeline en az %40 fazlası, -40 (kırk) adet diğer lokasyonlar servis personeline en az %50 fazlası, -1 (bir) adet 15. lokasyon aşçı yardımcısı personeline en az %60 fazlası, -5 (beş) adet diğer lokasyonlar aşçı yardımcısı personeline en az %80 fazlası, -8 (sekiz) adet diğer lokasyonlar aşçı personeline en az %110 fazlası, -1 (bir) adet 15. lokasyon baş aşçı personeline en az %150 fazlası, -1 (bir) adet diğer lokasyonlar baş aşçı personeline en az %170 fazlası, -1 (bir) adet diğer lokasyonlar proje sorumlusuna en az %110 fazlası oranında ödeme yapacaktır. Sözleşme kapsamında Yüklenici’ye asgari ücret fiyat farkı verilecektir. Ancak Yükleniciye ait çalışanların sendika üyesi olması ve sendika ile yüklenici arasında ihtiyari ya da yüksek hakem kurulu kararı ile toplu iş sözleşmesi yapılması durumunda yukarıda yer alan ücret ve sair yan haklarda bir artış olması halinde bu artış Yüklenici tarafından karşılanacaktır. Yüklenici bu artışlar için fiyat farkı talep etmeyecektir. İdare Yüklenici’den, Teknik Şartname’nin madde 4.5.’te belirtilen çalışma saatleri dışında da (fazla çalışma) hizmet vermesini isteyebilir. Bu gibi durumlar için sözleşme kapsamında (on iki ay boyunca) istenecek fazla çalışma saati; -1 (bir) adet diğer lokasyonlar baş aşçı 20 saat, -8 (sekiz) adet diğer lokasyonlar aşçı 100 saat, -5 (beş) adet diğer lokasyonlar aşçı yardımcısı 120 saat, -38 (otuz sekiz) adet diğer lokasyonlar servis personeli 180 saat olacaktır. Belirtilen fazla çalışma süreleri, ilgili personel gruplarının 12 (on iki) aylık toplam fazla çalışma süresi olup, kişi başı fazla çalışma süresi değildir. Sözleşme kapsamında 1 (bir) adet diğer lokasyonlar proje sorumlusuna, 2 (iki) adet diğer lokasyonlar engelli servis personeline ve 15. lokasyon personeline fazla çalışma verilmeyecektir. idare satın aldığı fazla çalışma için, Yüklenicinin verdiği teklif fiyatından ödeme yapacaktır. Ulusal bayram ve genel tatil (resmi ve dini bayram günleri ile yılbaşı günü, 1 Mayıs Emek ve Dayanışma Günü ve 15 Temmuz Demokrasi ve Milli Birlik Günü) günlerinde yemekhane personeline çalışma yaptırılmayacaktır. Yükleniciye ait personelin sendika üyesi olması ve sendika ile yüklenici arasında ihtiyari ya da yüksek hakem kurulu kararı ile toplu iş sözleşmesi yapılması durumunda, yukarıda yer alan çalışma saatleri ve fazla çalışma sürelerine ilişkin farklı düzenleme yapılması halinde; yüklenici şartnamelerde yer alan çalışma düzenini sağlayacak şekilde personel organizasyonunu sağlamak zorundadır. …” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “Personel Sayısı” başlıklı 10.4’üncü maddesinde “Yüklenici yemekhanelerde hizmeti aksatmayacak sayıda eleman İstihdam etmek zorundadır. Sözleşme süresince çalıştırılacak toplam personel sayısı ve nitelikleri Ek-l'de belirtilmiştir.” düzenlemesi, Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşme bedeline dahil olan giderler” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. Taahhüdün (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlar dahil) yerine getirilmesine ilişkin İlgili mevzuatı gereği ödenecek K.D.V. hariç her türlü vergi, resim, harç vb. mali yükümlülükler ile ulaşım, sigorta giderleri, sözleşme giderleri ve işin teknik şartnameye uygun olarak yapılması için gerekli tüm giderler teklif fiyata dâhildir. Teknik şartname hükümlerinde detayı verilen demirbaşların arıza bakım ve onarım masrafları, yedek parça ve servis ücretleri, gıdaların taşınmasına ait her türlü nakliye, yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşıma masrafları, yemeklik ve servis malzemeleri, temizlik malzemesi, atıkların toplanması ve götürülmesi, ilaçlama masrafları ayrıca kalibrasyon testleri, eğitim, personelin sağlık/portür muayeneleri ve kıyafet masrafları, akaryakıt, işçilik ücreti teklif fiyata dahil olup Yemek Temini ve Servisi iş kalemi birim fiyatına dahil edilecektir. Yemek temini ve servisi işi İdare’nin belirleyeceği çalışma saatleri içerisinde olacaktır. İdare, çalışma saatlerinin başlangıç ve bitiş zamanlarını istediği şekilde değiştirebilir. Yüklenici çalışanlarının çalışma süresi günde 11 (on bir) saati aşmamak üzere haftalık 45 (kırk beş) saattir. Bu süre, İdare tarafından haftanın çalışılması istenen günlerine (Pazar günü hariç) istenildiği şekilde dağıtılabilir. İdare tarafından çalışma saatlerinin değiştirilmesi halinde, Yüklenici bu duruma riayet edecektir. Sözleşme hükümlerine göre yürütülen iş kapsamında Yüklenici çalışanlarının haftalık çalışma süresinin 45 (kırk beş) saat aşılması durumunda ?Birim Fiyat Teklif Cetveli kapsamında fazla mesai ücreti ödenecektir. Bu işe ait sözleşme kapsamında çalışacak personelin hafta içi yemek ve ulaşımı İdare tarafından ayni olarak karşılanacaktır. Sözleşme süresince, çalışma günleri kapsamında olmakla birlikte İdare tarafından yemek ve ulaşım hizmeti sağlanmayan günlerde ve ayda 4 (dört) günü aşmayacak şekilde yaptırılacak çalışmalarda personele; -Yemek bedeli: 300 TL/Gün brüt -Ulaşım bedeli: 158 TL/Gün brüt ödeme Yüklenici tarafından karşılanacaktır. Sözleşme kapsamında 1 (bir) adet diğer lokasyonlar proje sorumlusu, 2 (iki) adet diğer lokasyonlar engelli servis personeli ve 15. lokasyon personeli bu madde kapsamında değerlendirilmeyecektir. Yüklenici, bu sözleşme kapsamında (on iki ay boyunca) çalıştıracağı 58 (elli sekiz) yemekhane personeli için brüt aylık asgari ücretin; -1 (bir) adet 15. lokasyon servis personeline en az %40 fazlası, -40 (kırk) adet diğer lokasyonlar servis personeline en az %50 fazlası, -1 (bir) adet 15. lokasyon aşçı yardımcısı personeline en az %60 fazlası, -5 (beş) adet diğer lokasyonlar aşçı yardımcısı personeline en az %80 fazlası, -8 (sekiz) adet diğer lokasyonlar aşçı personeline en az %110 fazlası, -1 (bir) adet 15. lokasyon baş aşçı personeline en az %150 fazlası, -1 (bir) adet diğer lokasyonlar baş aşçı personeline en az %170 fazlası, -1 (bir) adet diğer lokasyonlar proje sorumlusuna en az %110 fazlası oranında ödeme yapacaktır. Sözleşme kapsamında Yüklenici?ye asgari ücret fiyat farkı verilecektir. Ancak yükleniciye ait personelin sendika üyesi olması ve sendika ile yüklenici arasında ihtiyari ya da yüksek hakem kurulu kararı ile toplu iş sözleşmesi yapılması durumunda yukarıda yer alan ücret ve saire yan haklarda bir artış olması halinde bu artış yüklenici tarafından karşılanacaktır. Yüklenici bu artışlar için fiyat farkı talep etmeyecektir. İdare Yüklenici’den, teknik şartnamenin madde 4.5.?te belirtilen çalışma saatleri dışında da (fazla çalışma) hizmet vermesini isteyebilir. Bu gibi durumlar için sözleşme kapsamında (on iki ay boyunca) istenecek fazla çalışma saati; -1 (bir) adet diğer lokasyonlar baş aşçı 20 saat, -8 (sekiz) adet diğer lokasyonlar aşçı 100 saat, -5 (beş) adet diğer lokasyonlar aşçı yardımcısı 120 saat, -38 (otuz sekiz) adet diğer lokasyonlar servis personeli 180 saat olacaktır. Belirtilen fazla çalışma süreleri, ilgili personel gruplarının 12 (on iki) aylık toplam fazla çalışma süresi olup, kişi başı fazla çalışma süresi değildir. Sözleşme kapsamında 1 (bir) adet diğer lokasyonlar proje sorumlusuna, 2 (iki) adet diğer lokasyonlar engelli servis personeline ve 15. lokasyon personeline fazla çalışma verilmeyecektir. İdare satın aldığı fazla çalışma için, Yüklenicinin verdiği teklif fiyatından ödeme yapacaktır. Ulusal bayram ve genel tatil (resmi ve dini bayram günleri ile yılbaşı günü, 1 Mayıs Emek ve Dayanışma Günü ve 15 Temmuz Demokrasi ve Milli Birlik Günü) günlerinde yemekhane personeline çalışma yaptırılmayacaktır. Yükleniciye ait personelin sendika üyesi olması ve sendika ile yüklenici arasında ihtiyari ya da yüksek hakem kurulu kararı ile toplu iş sözleşmesi yapılması durumunda, yukarıda yer alan çalışma saatleri ve fazla çalışma sürelerine ilişkin farklı düzenleme yapılması halinde; yüklenici şartnamelerde yer alan çalışma düzenini sağlayacak şekilde personel organizasyonunu sağlamak zorunda olup, yukarıda belirtilen hususlar sözleşme bedeline dahildir. İlgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak Katma Değer Vergisi, sözleşme bedeline dahil olmayıp İdare tarafından Yükleniciye ödenecektir.” düzenlemesi yer almaktadır. İhaleye ait birim fiyat teklif cetveli aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir. A 2 B 3 Sıra No İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 4 Miktarı Teklif Edilen Birim Fiyat Tutarı 5 Birimi İşçi Sayısı Ay/Gün/Saat 1 Proje Sorumlusu (Diğer Lokasyonlar)(Brüt asgari ücretin %110 fazlası) Ay 1 12 2 Baş Aşçı (Diğer Lokasyonlar) (Brüt asgari ücretin %170 fazlası) Ay 1 12 3 Aşçı (Diğer Lokasyonlar) (Brüt asgari ücretin %110 fazlası) Ay 8 12 4 Aşçı Yardımcısı (Diğer Lokasyonlar)(Brüt asgari ücretin %80 fazlası) Ay 5 12 5 Servis Personeli (Diğer Lokasyonlar) (Brüt asgari ücretin %50 fazlası) Ay 38 12 6 Servis Personeli - Engelli Personel (Diğer Lokasyonlar)(Brüt asgari ücretin %50 fazlası) Ay 2 12 7 Baş Aşçı (15.Lokasyon)(Brüt asgari ücretin %150 fazlası) Ay 1 12 8 Aşçı Yardımcısı (15.Lokasyon) (Brüt asgari ücretin %60 fazlası) Ay 1 12 9 Servis Personeli (15.Lokasyon) (Brüt asgari ücretin %40 fazlası) Ay 1 12 I. ARA TOPLAM (KDV Hariç) 6 Sıra No İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 7 Birimi Miktarı Teklif Edilen Birim Fiyat Tutarı 5 1 Yemek Temini ve Servisi adet 401.760 2 Baş Aşçı Fazla Çalışma (Diğer Lokasyonlar) saat 20 3 Aşçı Fazla Çalışma (Diğer Lokasyonlar) saat 100 4 Aşçı Yardımcısı Fazla Çalışma (Diğer Lokasyonlar) saat 120 5 Servis Personeli Fazla Çalışma (Diğer Lokasyonlar) saat 180 II. ARA TOPLAM (KDV Hariç) 8 TOPLAM TUTAR (KDV Hariç) a) İhale dokümanı kapsamında yapılan incelemede, ihalenin birim fiyat teklif alınmak suretiyle gerçekleştirildiği, Birim Fiyat Teklif Cetveli’nde işçilik giderlerine ilişkin olarak diğer lokasyonlar proje sorumlusu, diğer lokasyonlar baş aşçı, diğer lokasyonlar aşçı, diğer lokasyonlar aşçı yardımcısı, diğer lokasyonlar servis personeli, diğer lokasyonlar engelli servis personeli ile 15. lokasyon baş aşçı, aşçı yardımcısı ve servis personeli olmak üzere dokuz ayrı iş kalemine yer verildiği, her bir iş kalemi için personel sayısı ve 12 aylık çalışma süresinin belirlendiği, ayrıca “Yemek Temini ve Servisi” iş kaleminde 401.760 adet yemek maliyetinin, fazla çalışma giderlerinde ise baş aşçı, aşçı, aşçı yardımcısı ve servis personeline ilişkin toplam fazla çalışma saatlerinin ayrı iş kalemleri halinde düzenlendiği görülmüştür. Bu itibarla, isteklilerin işçilik maliyetlerini ilgili personel gruplarına ilişkin iş kalemleri üzerinden, yemek temini ve servisi maliyetlerini ise 401.760 adet olarak belirlenen ilgili iş kalemi üzerinden hesaplayarak tekliflerini oluşturmaları gerektiği anlaşılmıştır. Bu itibarla ihale dokümanı bir bütün olarak değerlendirildiğinde, işçilik ve yemek temini ve servisi hizmetine ilişkin miktarların Birim Fiyat Teklif Cetveli’nde ayrı ve açık şekilde belirlendiği, personel grupları ile bunlara ilişkin personel sayısı ve çalışma sürelerinin isteklilerin tekliflerini oluşturmasına imkân verecek şekilde ortaya konulduğu, dolayısıyla anılan iş kalemlerinin hangi maliyet unsurlarına ilişkin olduğunun belirlenebilir olduğu anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddialarına konu düzenlemeler bakımından isteklilerin tekliflerini oluşturmasına engel teşkil eden belirsizlik bulunmadığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. b) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında yer alan hüküm ile İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan açıklamada şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceğini açıkça ifade edilmektedir. Aktarılan mevzuat gereğince başvuru sahibi tarafından öncelikle idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerektiğinden ve iki aşamalı idari başvuru yolunda şikâyet yoluna başvurulmadan itirazen şikâyet yoluna başvurulamayacağından, şikâyet başvurusunda ileri sürülmeyen iddiaların itirazen şikâyet başvurusunda ileri sürülmesi mümkün olamamaktadır. Bu çerçevede, şikâyet başvurusu, Kurul kararının alınmasından önceki süreçte uyuşmazlık konusu hususla ilgili tarafların haklarını veya mevcut hukuki durumlarını sınırlayan ya da değiştiren bir zorunlu idari başvuru yolu olup, idarelere kendi vakıa, gerekçe ve delillerini ileri sürme fırsatı tanıyarak Kurul kararına ilişkin idari usulün bir parçası olması nedeniyle, önemli bir usuli güvence teşkil etmektedir. Netice itibarıyla, yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca idareye şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların; şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararda belirtilen hususlar hariç, itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşılmaktadır. Buna göre, başvuru sahibinin iddiasının şekil yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Ayrıca, uyuşmazlık konusu olan iddiaların bunu ileri süren istekli olabilecekler tarafından iddia konusu hususun farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen 10 gün içerisinde ve her durumda ihale gününden 3 iş günü öncesine kadar iddiaları incelemek ve sonuçlandırmakla yetkili makamlar nezdinde ileri sürülmesi de gerekmektedir. İdareye şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşılmakla birlikte, idareye sunulan şikâyet dilekçesinde bulunmayan ancak Kuruma sunulan itirazen şikâyet dilekçesinde yer alan iddiaların incelenmesinin Kamu İhale Kurumunun yetkisi dâhilinde olduğu ileri sürülse dahi, söz konusu iddiaların, iddialar ihale dokümanına yönelikse, farkına varıldığı veya varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren 10 gün içerisinde ve her durumda ihale gününden 3 iş günü öncesine kadar ileri sürülme zorunluluğu bulunmaktadır. Dolayısıyla, süresinde ileri sürülmeyen iddiaların da süre aşımı sebebiyle Kurum tarafından incelenmesi mümkün bulunmamaktadır. Başvuru sahibinin iddiasının idareye yapılan 31.07.2026 tarihli şikâyet başvurusuna konu edilmeyip, ilk kez 17.08.2026 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan itirazen şikâyet başvurusunda yer aldığı görülmektedir. Bu itibarla, başvuru sahibinin söz konusu iddiasının uyuşmazlığa konu hususun öğrenilmiş olduğu dokümanı indirme tarihi olan 31.07.2026 tarihini izleyen günden itibaren on gün içinde ve her durumda ihale gününden 3 iş günü öncesine kadar başvuruya konu edilmesi gerekirken, anılan iddiaya bu süre geçtikten sonra 17.08.2026 tarihinde itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verildiği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının süre yönünden de reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. 5) Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak: İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür. ... (3) Kuruma itirazen şikayet süresi; şikayet veya itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmü, “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler; a) İlana yönelik başvurularda ilk ilan tarihini, b) Ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümleri için dokümanın EKAP hesabına giriş yapılarak indirildiği tarihi, zeyilnameye yönelik başvurularda ise zeyilnamenin bildirildiği tarihi, c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi ... izleyen günden itibaren başlar.” hükmü, “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde “(10) İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez.” hükmü, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinde “(2) … İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikayet başvurusunun incelenmesinde idareye başvurusu konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz.” açıklaması, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesinde “ Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile girdi miktarları belirtilir. … Aşırı düşük teklif açıklamalarının, idarece gönderilen sorgulama yazısı ekindeki forma uygun şekilde yapılması gerekmekte olup işin tamamı için toplam miktar ve tutar açıklaması yapılmayacaktır. İsteklilerce her bir öğün için teklif edilen birim fiyatın, iki haftalık örnek menüdeki ana girdiler ile bu menünün üretimi için gerekli işçilik girdisi üzerinden ulaşılan ortalama öğün maliyetleri esas alınarak açıklanması gerekmektedir. Yardımcı girdiler ile örnek menüde açıklama istenmeyen ana girdiler için fiyat öngörülmesi yeterli olup bu girdilere ilişkin açıklama sunulmayacaktır.” açıklaması, Teknik Şartname’nin “Menü Listesi” başlıklı 5.5’inci maddesinde “…Ana yemek olarak et yemeği (kırmızı et (dana eti, kuzu eti veya dana ciğer eti), beyaz et (tavuk eti, hindi eti veya balık)) veya etli sebze - bakliyat yemeği veya etsiz sebze - bakliyat yemeği … Ana yemek planlamasında, haftalık 5 günlük menü düzeni esas alınacak olup; -Haftada 2 (iki) gün kırmızı et yemeği (dana eti, kuzu eti veya dana ciğer eti), -1 (bir) gün beyaz et yemeği (tavuk eti, hindi eti veya balık), -2 (iki) gün kırmızı etli sebze - bakliyat yemeği verilecektir. Ayrıca sözleşme süresince toplam 23 (yirmi üç) gün, etli sebze - bakliyat yemeği yerine ana yemek olarak etsiz sebze - bakliyat yemeği verilecektir. Günlük verilen ana yemek tek çeşit hazırlanacak olup yemeklerin isimleri, içeriğinde kullanılacak çiğ malzeme gramajları ve sözleşme süresince verilecek gün miktarı Ek-2'de yazılıdır.” düzenlemesi yer almaktadır. Teknik Şartname’nin eki “Örnek Yemek Listesi”ne aşağıda yer verilmiştir. 1 Pazartesi 2 Salı 3 Çarşamba 4 Perşembe 5 Cuma Miyane çorbası Mahluta çorbası Domastes çorbası Düğün çorbası Mercimek çorbası Çökertme kebabı Sulu köfte Mantarlı tavuk fileminyon Ispanak yemeği Et döner Bulgur pilavı Nohutlu pirinç pilavı Napoliten soslu makarna Kıymalı gül böreği Tereyağlı pirinç pilavı Çilek Tiramisu İçecekler/meşrubat(ayran) Vişne hoşafı İçecekler/meşrubat (kutu kola) Toros salatası Reyhanlı soğuk patlıcan Zeytinyağlı bombay fasulye Yoğurt(paket) Acılı ezme Yeşil mercimek salatası Antep salatası Akdeniz salatası Tabule Çiğ köfte-marul 8 Pazartesi 9 Salı 10 Çarşamba 11 Perşembe 12 Cuma Şişperek çorbası Lebeniye çorbası Ezogelin çorbası Yayla çorbası Tarhana çorbası Rosto köfte Abant kebabı Avcı usulü tavuk Sebzeli güveç Kuzu tandır Bulgur pilavı Tereyağlı pirinç pilavı Cevizli erişte Fırın makarna İç pilav Karpuz Cacık İçecekler/meşrubatlar (ayran) Kazandibi İçecekler/meşrubatlar (kutu kola) Yoğurtlu salatalık Kısır Zeytinyağlı biber dolma Gavurdağı salatası Yoğurtlu semizotu Tahinli piyaz Çoban salatası Söğüş salatası Haydari Mercimek köfte-marul a) Teknik Şartname incelendiğinde, ana yemek planlamasında haftalık 5 günlük menü düzeninin esas alındığı, haftada 2 gün kırmızı et yemeği, 1 gün beyaz et yemeği ve 2 gün kırmızı etli sebze-bakliyat yemeği verileceğinin düzenlendiği, ayrıca sözleşme süresince toplam 23 gün kırmızı etli sebze-bakliyat yemeği yerine etsiz sebze-bakliyat yemeği verilebileceği anlaşılmıştır. Teknik Şartname’nin eki Örnek Yemek Listesi incelendiğinde, birinci haftada çökertme kebabı, sulu köfte ve et döner olmak üzere 3 gün kırmızı et yemeğine, 1 gün beyaz et yemeğine ve 1 gün sebze yemeğine; ikinci haftada ise rosto köfte, abant kebabı ve kuzu tandır olmak üzere 3 gün kırmızı et yemeğine, 1 gün beyaz et yemeğine ve 1 gün sebze yemeğine yer verildiği görülmüştür. Ancak söz konusu listenin, idare tarafından her ay hazırlanacak fiilî yemek menüsünü göstermediği, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesi kapsamında aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere örnek menü niteliğinde düzenlendiği, bu nedenle örnek menüde yer alan yemeklerin haftalık yemek verme sıklığına birebir uygun şekilde sıralanmasının zorunlu olmadığı anlaşılmıştır. Kaldı ki, sözleşme süresince uygulanacak yemek planlamasının Teknik Şartname’nin 5.5’inci maddesinde belirlenen haftalık esaslar doğrultusunda yapılacağı açıkça düzenlenmiştir. Bu itibarla, örnek menü ile Teknik Şartname’nin 5.5’inci maddesinde düzenlenen haftalık yemek verme sıklığının farklı amaçlara hizmet ettiği, örnek menünün aşırı düşük teklif açıklamalarında kullanılacak ana girdi ve işçilik maliyetlerinin belirlenmesine esas teşkil ettiği, fiilî menünün ise Teknik Şartname’nin 5.5’inci maddesinde belirlenen haftalık yemek dağılımına göre oluşturulacağı anlaşılmış olup, örnek menüde iki haftalık dönemde üçer gün kırmızı et yemeğine yer verilmiş olmasının söz konusu düzenlemeye aykırılık teşkil etmediği, dolayısıyla başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. b) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında yer alan hüküm ile İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan açıklamada şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceğini açıkça ifade edilmektedir. Aktarılan mevzuat gereğince başvuru sahibi tarafından öncelikle idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerektiğinden ve iki aşamalı idari başvuru yolunda şikâyet yoluna başvurulmadan itirazen şikâyet yoluna başvurulamayacağından, şikâyet başvurusunda ileri sürülmeyen iddiaların itirazen şikâyet başvurusunda ileri sürülmesi mümkün olamamaktadır. Bu çerçevede, şikâyet başvurusu, Kurul kararının alınmasından önceki süreçte uyuşmazlık konusu hususla ilgili tarafların haklarını veya mevcut hukuki durumlarını sınırlayan ya da değiştiren bir zorunlu idari başvuru yolu olup, idarelere kendi vakıa, gerekçe ve delillerini ileri sürme fırsatı tanıyarak Kurul kararına ilişkin idari usulün bir parçası olması nedeniyle, önemli bir usuli güvence teşkil etmektedir. Netice itibarıyla, yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca idareye şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların; şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararda belirtilen hususlar hariç, itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşılmaktadır. Buna göre, başvuru sahibinin iddiasının şekil yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Ayrıca, uyuşmazlık konusu olan iddiaların bunu ileri süren istekli olabilecekler tarafından iddia konusu hususun farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen 10 gün içerisinde ve her durumda ihale gününden 3 iş günü öncesine kadar iddiaları incelemek ve sonuçlandırmakla yetkili makamlar nezdinde ileri sürülmesi de gerekmektedir. İdareye şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşılmakla birlikte, idareye sunulan şikâyet dilekçesinde bulunmayan ancak Kuruma sunulan itirazen şikâyet dilekçesinde yer alan iddiaların incelenmesinin Kamu İhale Kurumunun yetkisi dâhilinde olduğu ileri sürülse dahi, söz konusu iddiaların, iddialar ihale dokümanına yönelikse, farkına varıldığı veya varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren 10 gün içerisinde ve her durumda ihale gününden 3 iş günü öncesine kadar ileri sürülme zorunluluğu bulunmaktadır. Dolayısıyla, süresinde ileri sürülmeyen iddiaların da süre aşımı sebebiyle Kurum tarafından incelenmesi mümkün bulunmamaktadır. Başvuru sahibinin iddiasının idareye yapılan 31.07.2026 tarihli şikâyet başvurusuna konu edilmeyip, ilk kez 17.08.2026 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan itirazen şikâyet başvurusunda yer aldığı görülmektedir. Bu itibarla, başvuru sahibinin söz konusu iddiasının uyuşmazlığa konu hususun öğrenilmiş olduğu dokümanı indirme tarihi olan 31.07.2026 tarihini izleyen günden itibaren on gün içinde ve her durumda ihale gününden 3 iş günü öncesine kadar başvuruya konu edilmesi gerekirken, anılan iddiaya bu süre geçtikten sonra 17.08.2026 tarihinde itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verildiği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının süre yönünden de reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. 6) Başvuru sahibinin 7’nci iddiasına ilişkin olarak: Teknik Şartname’nin “Gıdaların Niteliği” başlıklı 7’nci maddesinde “… 7.4.1. KIRMIZI ET: Et dondurulmamış, şoklanmamış, taze, çok iyi temizlenmiş, kokusuz, veteriner damgalı ve Türk Gıda Kodeksine uygun olacaktır. Etler yemekhanelere kemiksiz ve büyük parçalar halinde getirilecektir. Dana etleri 1-2 yaş arası olacaktır. Rengi pembe kırmızı arası olacaktır. Kuzu etlerinin rengi pembe kırmızı arası, kıvamı sert, kendine has görünüşünde ve kokusunda olacaktır. Kuzular bir (1) yaşı geçmeyecektir. Dana ciğer etleri kan, pislik (dışkı, sindirim organı muhteviyatı vb.), toprak, çamur ve yabancı maddelerle kirlenmiş olmayacaktır. Dana ciğer etlerinin renginde değişme, yeşilimtırak, mavi, kahverengi, siyah renk oluşumu lekeleri, renkte matlaşma (donuklaşma), et yüzeyinde yapışkan sümüksü ifrazat oluşumu görülmeyecektir. Tüm etlerde hiçbir hastalık belirtisi ve enjeksiyon İltihabı olmayacak, et üzerinde yabancı bir madde (deri, kıl, pislik, toprak vb.) bulunmayacaktır. Etlerin kesim tarihi en çok 7 (yedi) gün Öncesi olacaktır. Daha eski etler kabul edilmeyecektir. Etler taşıma sırasında teslim edileceği yere temiz, frigorifik araçlarla ulaştırılacaktır. Etin İçi ve dışındaki toplam yağ oranı %8'İ geçmeyecek ve gelen etler sinirsiz olacaktır. Sinirden dolayı verilen fire kadar eti YÜKLENİCİ temin edecektir. Kıyma için de parça haline getirilen etler kullanılacak olup bu etler yemekhanelerde bulunan kıyma makinelerinde çekilecektir. İDARE yemekhanelerine yerli malı ve menşe şahadetnamesi Türkiye olmayan, veteriner kontrol damgası olmayan ve araç dezenfeksiyon belgesi olmayan etlerin kabulü yapılmayacaktır. …” düzenlemesi yer almaktadır. Meyveli magnolia ürününün reçetesine aşağıda yer verilmiştir. Yemek Adı Malzeme Miktar Birim Gün sayısı Meyveli Magnolia Tam Yağlı Süt 140,00 mL 2 Yumurta 0,20 Adet Toz Şeker 10,00 Gram Buğday Nişastası 0,10 Gram Şekerli Vanilin 0,50 Gram Tereyağı 1,00 Gram Muz (ithal) 1,00 Gram Pötibör Bisküvi 10,00 Gram Başvuruya konu düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde, Teknik Şartname’nin 7.4.1’inci maddesinde yer alan yerli malı ve menşe şartının yalnızca yemek hizmetinde kullanılacak kırmızı etlere ilişkin olduğu, söz konusu düzenlemenin etin tazeliği, güvenilirliği, veteriner kontrolü ve taşıma koşullarının sağlanmasına yönelik teknik bir kriter niteliğinde bulunduğu, buna karşılık Teknik Şartname Ek-2’de “Meyveli Magnolia” tatlısının içeriğinde yer alan muzun “ithal” olarak belirtilmesinin ise anılan tatlıda kullanılacak belirli bir girdinin niteliğinin tanımlanmasına ilişkin olduğu anlaşılmıştır. Bu itibarla, kırmızı etler bakımından getirilen yerli menşe şartı ile muz girdisinin ithal olarak belirtilmesinin aynı ürüne veya aynı malzeme grubuna yönelik düzenlemeler olmadığı, dolayısıyla söz konusu düzenlemeler arasında çelişki veya birbiriyle bağdaşmayan menşe şartı bulunmadığı anlaşılmıştır Diğer taraftan, idarelerin ihale konusu hizmetin niteliğini, kullanılacak gıda maddelerinin özelliklerini ve hizmetin kalite standartlarını teknik şartnamede belirleme konusunda takdir yetkisinin bulunduğu, somut olayda kırmızı etler bakımından öngörülen menşe şartının hizmetin kalite, standart ve güvenilirliğinin sağlanmasına yönelik teknik bir düzenleme olduğu, aynı şekilde “Meyveli Magnolia” içerisinde muzun ithal olarak belirtilmesinin de isteklilerin tedarik imkânlarını ortadan kaldıran veya rekabeti engelleyen nitelikte bir düzenleme değil kalite ve standarta yönelik bir düzenleme olduğu, meyveli magnolia tatlısı içerisinde yer alan “Muz (İthal)” miktarının 1 gram olduğu dolayısıyla teklifin esasını etkileyecek büyüklükte olmadığı, her iki düzenlemenin farklı malzemelere ilişkin ve farklı amaçlara yönelik bulunduğu dikkate alındığında, söz konusu düzenlemelerin istekliler arasında fırsat eşitliğini bozmadığı ve rekabeti ihlal etmediği anlaşıldığından, başvuru sahibinin “veya dengi” ibaresi eklenmesi gerektiği yönündeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 7) Başvuru sahibinin 8’inci iddiasına ilişkin olarak: İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür. ... (3) Kuruma itirazen şikayet süresi; şikayet veya itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmü, “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler; a) İlana yönelik başvurularda ilk ilan tarihini, b) Ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümleri için dokümanın EKAP hesabına giriş yapılarak indirildiği tarihi, zeyilnameye yönelik başvurularda ise zeyilnamenin bildirildiği tarihi, c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi ... izleyen günden itibaren başlar.” hükmü, “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde “(10) İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez.” hükmü, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinde “(2) … İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikayet başvurusunun incelenmesinde idareye başvurusu konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz.” açıklaması, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: Yemek Temini ve Servisi Hizmeti Alımı b) Türü: Hizmet alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: 365 takvim günü süreli 248 iş günü için, günlük 1.620 adet yemek olmak üzere, Diğer Lokasyonlar (İGDAŞ) 372.000 adet, 15. Lokasyon (UGETAM) 29.760 adet toplam 401.760 adet (malzeme dahil) yemek temini ve servisi hizmeti alınacaktır. Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Teknik şartnamenin eki olan EK-1’de belirtilmiştir.” düzenlemesi, Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşin süresi, işe başlama tarihinden itibaren 12 (Onİki) aydır 9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi, “İşin yapılma yeri, işyeri teslim ve işe başlama tarihi” başlıklı 10’uncu maddesinde “10.1. İşin yapılacağı yer/yerler: Teknik şartnamenin eki olan EK-1?de belirtilmiştir. 10.2. İşyerinin teslimine ilişkin esaslar ve işe başlama tarihi: Sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren 5 (Beş) gün içinde işyeri teslimi yapılarak işe başlanır. Yüklenici veya vekili ile İdare yetkilisi/yetkilileri arasında düzenlenen işyeri teslim tutanağının imzalanmasıyla yükleniciye işyeri teslimi yapılmış olur. Ancak, işyeri teslim tutanağında, işyeri tesliminin, tutanağın onaylanması halinde gerçekleşmiş olacağının belirtilmesi halinde, tutanağın onaylandığının yükleniciye tebliğ edildiği tarihte işyeri teslimi yapılmış sayılır.” düzenlemesi yer almaktadır. Teknik Şartname EK-1’in iddiaya konu kısmına aşağıda yer verilmiştir . “ GÜNLÜK MENÜ 365 Takvim Günü Tatil Günleri : Resmi Tatiller + Hafta Sonu Tatili = 16 + 101 = 117 gün Yemek Verilecek iş Günü : 365 - 117 = 248 gün 248 x 1.500 = 372.000 adet yemek (IGDAŞ) 248 x 120 = 29.760 adet yemek (UGETAM) 248 x 1.620 = 401.760 adet yemek Genel Toplam = 365 takvim gününde 401.760 adet yemek” a) Başvuruya konu düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde, Sözleşme Tasarısı’nın 9.1’inci maddesinde işin süresinin işe başlama tarihinden itibaren 12 ay olarak açıkça belirlendiği, 10.2’nci maddesinde ise sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren 5 gün içinde işyeri tesliminin yapılarak işe başlanacağının, işyeri teslim tutanağının imzalanması veya tutanağın onaylandığı hallerde onayın yükleniciye tebliği ile işyeri tesliminin gerçekleşmiş sayılacağının düzenlendiği anlaşılmıştır. Bu itibarla, işe başlama ve sözleşme süresinin başlangıcının dokümanda belirli ve objektif bir usule bağlandığı, sabit bir takvim tarihinin ihale aşamasında öngörülmemesinin işe başlama tarihinin belirsiz olduğu anlamına gelmediği, zira söz konusu tarihin sözleşmenin imzalanması ve işyeri teslim sürecine bağlı olarak belirlenebilir olduğu görülmektedir. Diğer taraftan, Teknik Şartname Ek-2’de 365 takvim günlük süre içerisinde 101 hafta sonu günü ile 16 resmi tatil günü olmak üzere toplam 117 tatil günü öngörülerek 248 iş gününde günlük 1.620 adet olmak üzere toplam 401.760 adet yemek verileceğinin açıkça hesaplandığı, ulusal bayram ve genel tatil günlerinin hangi tarihlere denk geldiği ve hafta sonu günleriyle çakışıp çakışmadığının, ihale konusu hizmetin birim fiyat teklif cetvelinin çalışacak personelin ay/saat miktarları ile yemek temini ve servis hizmetinin adedi üzerinden oluşturulması karşısında, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmadığı anlaşılmış olup hizmetin süresi, işe başlama şekli ve toplam yemek miktarının isteklilerce belirlenebilir nitelikte olduğu ve tekliflerin hazırlanmasını engelleyecek bir belirsizlik bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Bu nedenle, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. b) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında yer alan hüküm ile İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan açıklamada şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceğini açıkça ifade edilmektedir. Aktarılan mevzuat gereğince başvuru sahibi tarafından öncelikle idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerektiğinden ve iki aşamalı idari başvuru yolunda şikâyet yoluna başvurulmadan itirazen şikâyet yoluna başvurulamayacağından, şikâyet başvurusunda ileri sürülmeyen iddiaların itirazen şikâyet başvurusunda ileri sürülmesi mümkün olamamaktadır. Bu çerçevede, şikâyet başvurusu, Kurul kararının alınmasından önceki süreçte uyuşmazlık konusu hususla ilgili tarafların haklarını veya mevcut hukuki durumlarını sınırlayan ya da değiştiren bir zorunlu idari başvuru yolu olup, idarelere kendi vakıa, gerekçe ve delillerini ileri sürme fırsatı tanıyarak Kurul kararına ilişkin idari usulün bir parçası olması nedeniyle, önemli bir usuli güvence teşkil etmektedir. Netice itibarıyla, yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca idareye şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların; şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararda belirtilen hususlar hariç, itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşılmaktadır. Buna göre, başvuru sahibinin iddiasının şekil yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Ayrıca, uyuşmazlık konusu olan iddiaların bunu ileri süren istekli olabilecekler tarafından iddia konusu hususun farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen 10 gün içerisinde ve her durumda ihale gününden 3 iş günü öncesine kadar iddiaları incelemek ve sonuçlandırmakla yetkili makamlar nezdinde ileri sürülmesi de gerekmektedir. İdareye şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşılmakla birlikte, idareye sunulan şikâyet dilekçesinde bulunmayan ancak Kuruma sunulan itirazen şikâyet dilekçesinde yer alan iddiaların incelenmesinin Kamu İhale Kurumunun yetkisi dâhilinde olduğu ileri sürülse dahi, söz konusu iddiaların, iddialar ihale dokümanına yönelikse, farkına varıldığı veya varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren 10 gün içerisinde ve her durumda ihale gününden 3 iş günü öncesine kadar ileri sürülme zorunluluğu bulunmaktadır. Dolayısıyla, süresinde ileri sürülmeyen iddiaların da süre aşımı sebebiyle Kurum tarafından incelenmesi mümkün bulunmamaktadır. Başvuru sahibinin iddiasının idareye yapılan 31.07.2026 tarihli şikâyet başvurusuna konu edilmeyip, ilk kez 17.08.2026 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan itirazen şikâyet başvurusunda yer aldığı görülmektedir. Bu itibarla, başvuru sahibinin söz konusu iddiasının uyuşmazlığa konu hususun öğrenilmiş olduğu dokümanı indirme tarihi olan 31.07.2026 tarihini izleyen günden itibaren on gün içinde ve her durumda ihale gününden 3 iş günü öncesine kadar başvuruya konu edilmesi gerekirken, anılan iddiaya bu süre geçtikten sonra 17.08.2026 tarihinde itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verildiği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının süre yönünden de reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. 8) Başvuru sahibinin 9’uncu iddiasına ilişkin olarak: Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Yüklenicinin genel sorumlulukları ” başlıklı 6’ncı maddesinde “ Yüklenici, işleri gereken özen ve ihtimamı göstererek planlayacak, projelendirecek (sözleşmede öngörüldüğü şekilde), yürütecek, tamamlayacak ve işlerde olabilecek kusurları sözleşme hükümlerine uygun olarak giderecektir. Yüklenici, bu sorumluluklarının yerine getirilmesi için, ister kalıcı, ister geçici nitelikte olsun, gereken bütün denetim, muayene ve testleri yaptıracak ve işçilik, malzeme, tesis, ekipman vb. temin edecektir…” hükmü, “Kamu düzenine ve mallarına zarar vermeme” başlıklı 15’inci maddesinde “ Yüklenici işlerin yürütülmesi, tamamlanması ve işlerde olabilecek aksaklıkların giderilmesi için gereken bütün işlemlerde, sözleşme koşullarına uygun davranma yükümlülüğü içerisinde; (a) Kamu düzenine ve kamusal yaşamın gereklerine uygun davranacak, (b) Kamunun mülkiyeti veya hüküm ve tasarrufu altındaki taşınır ve taşınmaz mallar ile özel kişilerin mülkiyetindeki taşınır veya taşınmaz mallara, kamusal kullanıma tahsis edilmiş veya bırakılmış yol, meydan, park gibi orta mallarına ve kamu hizmetinde kullanılan mallara zarar vermeyecek, bunların kullanımına ve bunlara ulaşılmasına engel olmayacaktır. Belirtilen hükümlerin ihlal edilmesi nedeniyle idarenin maruz kalabileceği tüm zarar, ceza, tazminat ve benzeri sorumluluklar ile bunların mali sonuçlarından doğacak giderler yüklenici tarafından karşılanacaktır.” hükmü, Teknik Şartname’nin “Demirbaşların Arıza, Bakım ve Yenilenmesi” başlıklı 4.3’üncü maddesinde “4.3.1. YÜKLENİCİ yemekhanelerde bulunan tüm demirbaş malzemelere, arıza durumunda 24 saat içinde müdahale edilmesini temin edecektir. Süresinde müdahale edilmediği durumlarda İDARE gerekli tamirat ve tadilat işlerini yaptırabilir. Bu durumda oluşan giderlerden YÜKLENİCİ sorumludur. Ayrıca işin yapılmaması nedeniyle sözleşmede yer alan cezai hükümler uygulanır. 4.3.2. YÜKLENİCİ, demirbaşlarda meydana gelen arızaları demirbaş malzemenin (garanti kapsamında ise) yetkili servisine yaptırmak zorundadır. Bunun haricinde kalan arızalar YÜKLENİCİ'nin anlaşmalı olduğu firmalar tarafından yapılacaktır. Bahse konu işlemlerden kaynaklı oluşabilecek bedeller ve İDARE tarafından YÜKLENİCİ'ye teslim edilen servis alanında ve üretimde kullanılan (soğutucu ekipmanlar, yıkama ekipmanları, pişirme ekipmanları, elektronik ekipmanlar, masa, sandalye, tencere, kazan, kepçe, işleme tezgâhı, dolap vb.) malzemelerde, YÜKLENİCİ'nin veya personelinin kusuru, ihmali ya da kullanım hatası sonucu meydana gelen tüm arızalara ilişkin parça değişimi, servis ve işçilik ücretleri sözleşme süresince toplam 1.000.000,00 TL (bir milyon Türk Lirası) + KDV'ye kadar olan kısmı YÜKLENİCİ'ye, bu bedeli aşması durumunda İDARE'ye aittir. Parça değişiminde kullanılacak tüm parçalar orijinal olacaktır. YÜKLENİCİ'nin bakım yaptıracağı servis firmaları İDARE tarafından önceden onaylanmış olacaktır. YÜKLENİCİ yaptırdığı tamirat, tadilat ve alınan parça işine ait fatura vb. evrakı İDARE'ye teslim edecektir. 4.3.3. YÜKLENİCİ'nin veya personelinin kusuru, ihmali ya da kullanım hatası sonucu zarar gören, kullanılamaz hale gelen veya kaybolan demirbaş malzemelerin bedeli, İDARE ve YÜKLENİCİ yetkililerince birlikte düzenlenecek tutanak doğrultusunda belirlenecek güncel rayiç bedel üzerinden YÜKLENİCİ tarafından karşılanacaktır. Normal kullanım sonucu oluşan yıpranmalar, ekonomik ömrünü tamamlama halleri ile YÜKLENİCİ'nin kusurundan kaynaklanmayan arıza ve hasarlar bu kapsamda değerlendirilmeyecektir. YÜKLENİCİ, yemek ve servis kalitesinin geliştirilmesi amacıyla teknolojik yenilikleri bünyesine katması halinde söz konusu araçları kendi demirbaşı olarak İDARE'nin onayı ile mutfak ve yemekhane alanlarında kullanabilecektir. 4.3.4. Mülkiyeti YÜKLENİCİ'ye ait her türlü demirbaş malzemenin değişim, arıza, bakım ve onarım masrafları YÜKLENİCİ' ye aittir. 4.3.5. Mülkiyeti İDARE'ye ait olan demirbaşlardan ekonomik ömrünü tamamlayarak onarılamayacak durumda olduğu belgelenen malzemelerin yenilenme sorumluluğu İDARE'ye ait olup, malzemenin İDARE tarafından temin edilme süresi en fazla 120 (yüz yirmi) gündür. YÜKLENİCİ bu süre zarfında üretimin aksamaması için geçici olarak aynı malzemenin muadilini 5 (beş) iş günü içerisinde temin etmekle yükümlüdür. Demirbaş malzemelerinin bakım, onarım ve periyodik kontrollerinin, ilgili ulusal ve uluslararası standartlarda belirlenen aralıklarda ve kriterlerde, İmalatçı verileri ile fen ve tekniğin gereklilikleri dikkate alınarak yaptırılması YÜKLENİCİ'ye aittir. YÜKLENİCİ bunlara ilişkin kayıtların birer kopyalarını İDARE'ye verecektir. Periyodik kontrol aralığı ve kriterleri, standartlar ile belirlenmemiş iş ekipmanlarının periyodik kontrolleri, varsa imalatçının öngördüğü aralık ve kriterlerde yapılacaktır. Bu hususlar, imalatçı tarafından belirlenmemiş ise iş ekipmanının periyodik kontrolü, bulunduğu iş yeri ortam koşulları, kullanım sıklığı ile kullanım süresi gibi faktörler göz önünde bulundurularak, yapılacak risk değerlendirmesi sonuçlarına göre belirlenecek olup mevzuatta öngörülen azami süreler aşılmayacaktır. YÜKLENİCİ, ilgili hizmet kapsamında ısıtma, pişirme, temizleme vb. amaçlarla kullanılacak her türlü yanıcı ve patlayıcı cihazların emniyetini sağlamak zorundadır. İDARE tarafından YÜKLENİCİ'ye teslim edilen mutfak, yemekhane ve bağlı alanlarda YÜKLENİCİ'nin tedbirsizliği nedeniyle oluşan kazalarda meydana gelen maddi ve/veya manevi zararların telafisi YÜKLENİCİ tarafından sağlanacaktır. YÜKLENİCİ, çalışanlara kullandıkları demirbaş malzemeler ve bunların kullanımına dair yazılı talimat verecektir. Bu talimat, imalatçı tarafından iş ekipmanıyla birlikte verilen kullanım kılavuzu dikkate alınarak hazırlanacak ve demirbaş malzeme ile beraber bulundurulacaktır. YÜKLENİCİ, demirbaş malzemeleri kullanmakla görevli çalışanların, bunların kullanımından kaynaklanabilecek riskler ve bunlardan kaçınma yollarına ilişkin eğitim almalarını sağlayacaktır. Bu eğitim kayıtlarını işin başlangıç tarihinden İtibaren 30 (otuz) gün içerisinde İDARE'ye teslim edecektir.” düzenlemesi yer almaktadır. Yukarıda yer verilen Teknik Şartname düzenlemelerinden, mülkiyeti idareye ait olan demirbaşlardan ekonomik ömrünü tamamlayarak onarılamayacak durumda olduğu belgelenen malzemelerin yenilenmesi sorumluluğunun açıkça idareye ait olduğu, dolayısıyla söz konusu demirbaşların asli yenileme yükümlülüğünün yükleniciye yüklenmediği, ancak idare tarafından yeni malzemenin temin edilmesine kadar geçecek sürede, üretimin aksamaması amacıyla yüklenici tarafından aynı malzemenin muadilinin geçici olarak ve 5 iş günü içerisinde temin edilmesinin öngörüldüğü anlaşılmaktadır. Anılan düzenlemede kullanılan “geçici” ibaresinden, temin edilen muadil malzemenin idarenin ekonomik ömrünü tamamlayan demirbaşın yenilenmesine kadar hizmetin sürekliliğini sağlamak amacıyla kullanılacağı ve asli yenileme işleminin yüklenici tarafından üstlenilmediği anlaşılmaktadır. Bu çerçevede, yüklenicinin yükümlülüğünün satın alma suretiyle kalıcı bir demirbaş edinmekten ziyade, idarenin malzemeyi temin edeceği azami 120 günlük süre boyunca hizmetin kesintisiz yürütülmesini sağlamak amacıyla geçici bir muadil ekipman temin etmekten ibaret olduğu, temin edilecek ekipmanın da hizmetin devamını sağlayacak nitelikte olması gerektiğinin açık olduğu, ayrıca yüklenicinin hizmeti aksatmadan yürütme yükümlülüğü kapsamında bu tür geçici tedbirleri almasının işin niteliği gereği olduğu değerlendirildiğinden, söz konusu düzenlemelerin isteklilerin tekliflerini oluşturmasını engelleyecek nitelikte belirsizlik veya öngörülemez bir maliyet oluşturmadığı ve başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 9) Başvuru sahibinin 10’uncu iddiasına ilişkin olarak: Teknik Şartname’nin “Tedarikçi Firma Kontrolü” başlıklı 6.5’inci maddesinde “Yüklenici işin yürütümünde kullanılacak her türlü yemeklik malzemeyi (et, tavuk, balık, bakliyat, tatlı, baharat, süt ürünleri, meyve-sebze, ekmek, bardak su vb.) temin ettiği üretici/tedarikçi firma unvanlarını ve ürün bilgilerini işe başlama tarihine kadar idareye sunacaktır. İdare, gerekli görmesi halinde bu firmaların üretim, depolama veya sevkiyat süreçlerine ilişkin İnceleme yapabilir, numune talep edebilir veya tesislerini yerinde inceleyebilir. Bu incelemede yapılacak olan masraflar idare tarafından karşılanır. İdare gerek gördüğü takdirde aynı incelemeleri sözleşme süresince de yapar. Sözleşme süresince yükleniciden gelen firma, marka veya üretim tesisi değişiklik taleplerinde yapılacak inceleme gezilerinin tüm konaklama ve ulaşım masrafları yükleniciye aittir.” düzenlemesi yer almaktadır. Yukarıda yer verilen Teknik Şartname düzenlemeleri birlikte değerlendirildiğinde, yüklenicinin işin yürütülmesinde kullanacağı yemeklik malzemeleri temin ettiği üretici ve tedarikçi firmaların unvan ve ürün bilgilerini idareye sunacağı, idarenin gerekli görmesi halinde bu firmaların üretim, depolama veya sevkiyat süreçlerini inceleyebileceği ve bu kapsamda yapılacak incelemelere ilişkin masrafların idare tarafından karşılanacağının düzenlendiği görülmüş olup idarenin olağan denetim yetkisi kapsamında gerçekleştireceği incelemelerin sayı ve tekrar bakımından dokümanda ayrıca bir sınırlamaya tabi tutulmamasının, bu incelemelerden kaynaklanan ulaşım ve konaklama giderlerinin yükleniciye ait olduğu sonucunu doğurmadığı, aksine söz konusu giderlerin açıkça idareye bırakıldığı anlaşılmaktadır. Diğer taraftan, yüklenicinin sözleşme süresince firma, marka veya üretim tesisi değişikliği talep etmesi halinde gerçekleştirilecek inceleme gezilerinin konaklama ve ulaşım giderlerinin yükleniciye ait olacağı düzenlenmiş olup, bu giderlerin doğumu idarenin olağan denetim faaliyetinden değil, yüklenicinin kendi talebiyle tedarik organizasyonunda değişiklik yapmasından kaynaklanmaktadır. Bu nedenle, yüklenicinin başlangıçta bildirdiği tedarikçi ve üreticilerle çalışmaya devam etmesi halinde söz konusu giderlerin doğmayacağı, değişiklik yapılmasının ise yüklenicinin kendi tercih ve sorumluluğunda bulunduğu, ayrıca düzenlemenin herhangi bir belirli sayıda personelle, belirli sıklıkta veya sınırsız şekilde inceleme gezisi yapılmasını değil, yalnızca değişiklik talebi üzerine yapılacak incelemelerin ulaşım ve konaklama giderlerinin yüklenici tarafından karşılanmasını öngördüğü anlaşılmaktadır. Bu itibarla, söz konusu giderlerin teklif aşamasında öngörülemez ve sınırsız bir mali yük oluşturduğundan söz edilemeyeceği, basiretli isteklilerin değişiklik taleplerinin kendi tercihine bağlı ve koşullu bir maliyet unsuru olduğunu dikkate alarak tekliflerini oluşturabileceği değerlendirildiğinden, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 10) Başvuru sahibinin 11’inci iddiasına ilişkin olarak: İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür. ... (3) Kuruma itirazen şikayet süresi; şikayet veya itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmü, “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler; a) İlana yönelik başvurularda ilk ilan tarihini, b) Ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümleri için dokümanın EKAP hesabına giriş yapılarak indirildiği tarihi, zeyilnameye yönelik başvurularda ise zeyilnamenin bildirildiği tarihi, c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi ... izleyen günden itibaren başlar.” hükmü, “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde “(10) İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez.” hükmü, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinde “(2) … İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikayet başvurusunun incelenmesinde idareye başvurusu konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz.” açıklaması, Teknik Şartname’nin “Yemeğin/Yemeklik Malzemenin Siparişi Ve Servis Öncesi Kontrolü” başlıklı 5.2’nci maddesinde “İdari işler şeflikleri, yemek adetlerini 2 (iki) gün önceden saat 17:00'ye kadar YÜKLENICİ'ye e-posta, faks ya da yazı ile bildirir. Yemeklik malzemelerin sevkiyatı, İDARE'nin yerinde üretim yapılan lokasyonlarına, servis gününden 1 (bir) gün önce, 12:00 - 14:00 saatleri dışında ve mesai saatleri içinde gerçekleştirilir. Yemekler, İster yerinde üretim isterse taşıma usulü olsun yemek saatinden en geç 1 (bir) saat önce servis edilmek üzere temiz, sızdırmaz, olması gerektiği sıcaklıkta, çelik kaplar içinde İDARE yemekhanelerinde hazır olacaktır. Et döner yapımında kullanılacak kırmızı et île diğer yemeklerde kullanılacak kırmızı etler (dana eti, kuzu eti ve dana ciğer eti) 3 (üç) gün önceden temin edilmelidir. Tavuk döner yapımında kullanılacak tavuk eti ile diğer yemeklerde kullanılacak beyaz etler (tavuk eti, hindi eti veya balık) ise 2 (iki) gün önceden temin edilmelidir. İdari işler şefliğinin görevlendirmiş olduğu İDARE yemekhane sorumlusu, teslim edilen yemek veya yemeklik malzemeyi saymak ya da tartmak suretiyle, irsaliyeyi kontrol eder ve adını soyadını belirterek imzalar. İrsaliyenin İDARE yemekhane sorumlusu tarafından imzalanmasıyla yemek veya yemeklik malzeme teslim alınmış kabul edilir.” düzenlemesi, “Menü Listesi” başlıklı 5.5’inci maddesinde “5.5.1. Aylık yemek menüsü her ayın son haftasında, Ek-2'deki listeden seçilerek İDARE tarafından hazırlanır. Herhangi bir yemek malzemesinin, mevsimsel koşullar nedeniyle temin edilememesi durumunda, YÜKLENİCİ'nin yazılı talebi (e-posta) üzerine menü değişikliği yapılabilir. İDARE, menüde yer alan herhangi bir yemeği benzer bir yemekle değiştirebilir. Yapılacak değişiklik 2 (iki) gün önceden YÜKLENİCİ'ye yazılı (e-posta) olarak bildirilir. YÜKLENİCİ, İDARE'nin bilgisi dışında yemek listesinde değişiklik yapamaz.” düzenlemesi, “Yemeğin / yemeklik malzemenin siparişi ve servis öncesi kontrolü” başlıklı 5.2’nci maddesinde “… Et döner yapımında kullanılacak kırmızı et île diğer yemeklerde kullanılacak kırmızı etler (dana eti, kuzu eti ve dana ciğer eti) 3 (üç) gün önceden temin edilmelidir. Tavuk döner yapımında kullanılacak tavuk eti ile diğer yemeklerde kullanılacak beyaz etler (tavuk eti, hindi eti veya balık) ise 2 (iki) gün önceden temin edilmelidir. …” düzenlemesi yer almaktadır. a) Başvuruya konu Teknik Şartname düzenlemesi incelendiğinde, aylık yemek menüsünün Ek-2’de yer alan yemekler arasından idare tarafından hazırlanacağının belirtildiği, menüde yer alan bir yemeğin “benzer bir yemekle” değiştirilmesinin mevcut yemekler arasından yapılacağı ve değişikliğin iki gün önceden yükleniciye yazılı olarak bildirileceğinin düzenlendiği anlaşılmıştır. Bu itibarla, “benzer yemek” ifadesinin yemek türü ve niteliği itibarıyla menüde yer alan yemeklerle uyumlu olması gerektiği, söz konusu düzenlemenin Teknik Şartname’de bulunmayan yemeklerin belirlenmesi bakımından idareye sınırsız bir yetki vermediği ve menü değişikliğinin usul ve kapsamının belirli olduğu anlaşıldığından, başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. b) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında yer alan hüküm ile İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan açıklamada şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceğini açıkça ifade edilmektedir. Aktarılan mevzuat gereğince başvuru sahibi tarafından öncelikle idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerektiğinden ve iki aşamalı idari başvuru yolunda şikâyet yoluna başvurulmadan itirazen şikâyet yoluna başvurulamayacağından, şikâyet başvurusunda ileri sürülmeyen iddiaların itirazen şikâyet başvurusunda ileri sürülmesi mümkün olamamaktadır. Bu çerçevede, şikâyet başvurusu, Kurul kararının alınmasından önceki süreçte uyuşmazlık konusu hususla ilgili tarafların haklarını veya mevcut hukuki durumlarını sınırlayan ya da değiştiren bir zorunlu idari başvuru yolu olup, idarelere kendi vakıa, gerekçe ve delillerini ileri sürme fırsatı tanıyarak Kurul kararına ilişkin idari usulün bir parçası olması nedeniyle, önemli bir usuli güvence teşkil etmektedir. Netice itibarıyla, yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca idareye şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların; şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararda belirtilen hususlar hariç, itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşılmaktadır. Buna göre, başvuru sahibinin iddiasının şekil yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Ayrıca, uyuşmazlık konusu olan iddiaların bunu ileri süren istekli olabilecekler tarafından iddia konusu hususun farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen 10 gün içerisinde ve her durumda ihale gününden 3 iş günü öncesine kadar iddiaları incelemek ve sonuçlandırmakla yetkili makamlar nezdinde ileri sürülmesi de gerekmektedir. İdareye şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşılmakla birlikte, idareye sunulan şikâyet dilekçesinde bulunmayan ancak Kuruma sunulan itirazen şikâyet dilekçesinde yer alan iddiaların incelenmesinin Kamu İhale Kurumunun yetkisi dâhilinde olduğu ileri sürülse dahi, söz konusu iddiaların, iddialar ihale dokümanına yönelikse, farkına varıldığı veya varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren 10 gün içerisinde ve her durumda ihale gününden 3 iş günü öncesine kadar ileri sürülme zorunluluğu bulunmaktadır. Dolayısıyla, süresinde ileri sürülmeyen iddiaların da süre aşımı sebebiyle Kurum tarafından incelenmesi mümkün bulunmamaktadır. Başvuru sahibinin iddiasının idareye yapılan 31.07.2026 tarihli şikâyet başvurusuna konu edilmeyip, ilk kez 17.08.2026 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan itirazen şikâyet başvurusunda yer aldığı görülmektedir. Bu itibarla, başvuru sahibinin söz konusu iddiasının uyuşmazlığa konu hususun öğrenilmiş olduğu dokümanı indirme tarihi olan 31.07.2026 tarihini izleyen günden itibaren on gün içinde ve her durumda ihale gününden 3 iş günü öncesine kadar başvuruya konu edilmesi gerekirken, anılan iddiaya bu süre geçtikten sonra 17.08.2026 tarihinde itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verildiği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının süre yönünden de reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. 11) Başvuru sahibinin 12’nci iddiasına ilişkin olarak: Teknik Şartname’nin “Servis Kuralları” başlıklı 8’inci maddesinde “8.1. Yemek servisi yemekhanelerde self-servis şeklinde sunulacaktır. Ancak herhangi bir salgın hastalık yaşanması durumunda; İDARE'nin onayladığı tek kişilik sıcak yemek taşımaya uygun kaplarda (Bu kaplar kalite standardına uygun, ısıya dayanaklı ve suyu sızdırmaz nitelikte olacaktır.) yine tek kullanımlık servis seti [plastik kaşık, çatal ve bıçak, kâğıt peçete (orta kalınlık ve kalitede), ıslak mendil (güzel kokulu, orta kalınlık ve kalitede), tuz ve kürdan] İle birlikte sosyal mesafe kapsamında yemeklerin personelin masasına servis edilmesi de YÜKLENİCİ'den istenebilecektir. …” düzenlemesi yer almaktadır. Teknik Şartname EK-2 de yer alan tablonun ilgili kısmına aşağıda yer verilmiştir “ GÜNLÜK MENÜ 365 Takvim Günü Tatil Günleri: Resmi Tatiller + Hafta Sonu Tatili = 16 + 101 = 117 gün Yemek Verilecek iş Günü: 365- 117 = 248 gün 248 x 1.500 = 372.000 adet yemek (IGDAŞ) 248 x 120 = 29.760 adet yemek (UGETAM) 248 x 1.620 = 401.760 adet yemek Genel Toplam = 365 takvim gününde 401.760 adet yemek” Başvuruya konu düzenleme incelendiğinde, salgın hastalık yaşanması gibi olağan hizmet sunumundan farklı ve istisnai bir durumda, yemeklerin tek kullanımlık ve sıcak yemek taşımaya uygun kaplarda, gerekli servis seti ile birlikte personelin masasına servis edilmesinin idare tarafından istenebileceğinin düzenlendiği, söz konusu uygulamanın sürekli ve olağan bir hizmet kalemi olarak öngörülmediği anlaşılmaktadır. Ayrıca kullanılacak kapların kalite standardına uygun, ısıya dayanıklı ve sızdırmaz nitelikte olması gerektiği belirtilmek suretiyle temin edilecek malzemeye ilişkin asgari teknik özelliklerin de belirlendiği görülmektedir. Bu itibarla, söz konusu düzenlemenin salgın hastalık gibi önceden kesin olarak öngörülmesi mümkün olmayan istisnai bir durumda hizmetin sürekliliği ve personelin sağlığının korunması amacıyla getirildiği, ihale dokümanında ihale kapsamında verilecek yemek miktarının 248 iş günü için günlük 1.620 adet olmak üzere toplam 401.760 adet olarak açıkça belirlendiği ve söz konusu uygulamanın bu yemeklerin sunum şekline ilişkin olduğu anlaşılmıştır. Dolayısıyla, basiretli tacir sıfatına haiz isteklilerin, ihale konusu hizmetin miktarını ve niteliğini dikkate alarak söz konusu istisnai uygulamaya ilişkin öngörülebilir maliyetleri tekliflerine dahil edebilmelerinin mümkün olduğu, düzenlemenin isteklilerin tekliflerini sağlıklı şekilde oluşturmasını engelleyecek nitelikte belirsizlik oluşturmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 12) Başvuru sahibinin 13’üncü iddiasına ilişkin olarak: Sözleşme Tasarısı’nın “Diğer hususlar” başlıklı 36’ncı maddesinde “Sözleşmenin uygulanması ve taahhütlerin yerine getirilmesinde aşağıda yer alan düzenlemeler taraflarca esas alınacaktır. Gizlilik ve Kişisel Verilerin Korunması: Yüklenici, işbu sözleşme kapsamında edindiği her türlü bilgi, belge ve verinin gizli olduğunu, bunları yalnızca sözleşme konusu işin ifası amacıyla ve İdare’nin talimatları doğrultusunda kullanacağını, üçüncü kişilere hukuka aykırı olarak açıklamayacağını veya aktarmayacağını kabul ve taahhüt eder. Yüklenici, kişisel verilerin işlenmesinde 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ve ilgili mevzuata uygun davranacağını, bu kapsamda gerekli idari ve teknik tedbirleri alacağını, kişisel verileri hukuka aykırı olarak üçüncü kişilere aktarmayacağını ve sözleşmenin sona ermesi halinde gizli bilgileri ve kişisel verileri mevzuata uygun şekilde imha edeceğini kabul eder. Yüklenici, bu yükümlülüklere aykırı davranması nedeniyle kendi kusurundan ve fiilinden kaynaklanan, illiyet bağı kurulabilen hallerde, İdare’nin uğrayacağı doğrudan ve belgelendirilebilir zararlarla sınırlı olmak üzere sorumlu olacağını ve bu zararları tazmin edeceğini kabul eder. İDARE Yönetim Politikası: Faaliyetlerimizle ilgili tüm yasal yükümlülüklerimizi ve diğer gereklilikleri yerine getirmek, Müşterilerimizin beklentilerini karşılamak, Biz bilinci ile çalışmak, Var olan ile yetinmeyip sürekli gelişmek, Sistem yaklaşımı ile çözüm üretmek, Çevreyi koruma ilkesinden hareketle, çevreye vereceğimiz olumsuz etkilerimizi kaynağında azaltmak, Çalışma ortamlarımızı tüm paydaşlarımız için daha güvenli hale getirmek. Taraflar, sözleşmenin uygulanmasında "Çevre Kanunu'nun ilgili maddeleri ve ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemleri Standardı" gereğince, yaşam döngüsü yaklaşımını benimsemek, oluşan atık ve artığı çevreye zarar vermeyecek şekilde depolamak, taşımak ve uzaklaştırmak, atıkları ilgili yönetmeliklerde belirlenen standartlara ve yöntemlere uygun olarak doğrudan ve dolaylı biçimde alıcı ortama vermemek, ayrıca kirlenme ihtimalinin bulunduğu durumlarda kirlenmeyi önlemek, çevreyi korumak ve çevre bütünlüğünü sağlayacak gerekli önleyici tedbirleri almakla yükümlüdür. Yüklenici, işin yapımı sırasında “ISO 55001 Varlık Yönetim Sistemi” standardının gerekliliklerini yerine getirmek zorundadır. Yüklenici, faaliyetlerini gerçekleştirirken kanun, yönetmelik, İdare tarafından hazırlanan Teknik şartnameler ve İstanbul Büyükşehir Belediyesinin ilgili birimlerinin düzenlemelerine uygun olarak hareket etmek zorundadır. Yüklenici, bu sözleşmenin uygulanmasında "ISO 55001 Varlık Yönetimi Standardı" gereğince İdarenin tüm kritik varlıklarını ve risklerini etkin bir şekilde yönetilmesinde etkin bir rol alarak paydaşlarının sağlığı ve güvenliğinden ödün vermeden, optimum kaynak kullanımı ile müşteri odaklı, yasalara uyumlu, çevreye duyarlı, sürdürülebilir ve kesintisiz hizmet sağlayarak, idarenin tüm faaliyetlerinde güvenlik önlemlerinin en üst seviyede tutulması ve bunu muhafaza etmekle, tüm hizmet standartlarını karşılamakla, gerçekleştirilen tüm faaliyetlerin çevre üzerindeki etkisini en aza indirgemekle, Varlık Yaşam Döngüsü ile sistemin güvenilir ve verimli bir şekilde çalıştırmakla, İdarenin sahip olduğu saygınlık ve dürüstlük ilkeleri doğrultusunda tek bir vücut gibi çalışmakla, eğitim ve tecrübe ile çalışanların yetkinlik ve farkındalıklarını sürekli geliştirilmekle yükümlüdür. Satın alma Politikamız: Tedarikçilerimizle güvene, saygıya, eşitliğe dayalı ilişkiler geliştirilmesine ve doğru ürününün zamanında, uygun fiyatla, rekabetçi bir ortamda temin edilmesine odaklanarak, tedarik sürecini yönetmek.” düzenlemesi yer almaktadır. ISO 55001 Varlık Yönetim Sistemi standardının İdari Şartname’de bir yeterlik kriteri olarak belirlenmediği ve Sözleşme Tasarısı’nda yükleniciden bu standarda ilişkin herhangi bir belge veya sertifika sunulmasının talep edilmediği anlaşılmaktadır. Söz konusu düzenlemenin, yüklenicinin sözleşmenin uygulanması aşamasında varlıkların etkin kullanımı, risklerin yönetimi, güvenlik, çevresel duyarlılık, sürdürülebilirlik ve hizmetin sürekliliğine ilişkin olarak gözetmesi gereken genel ilke ve yükümlülükleri ortaya koyduğu, bu kapsamda yemek hizmetinin ifası için ayrıca belirlenmemiş teknik bir sistem kurulmasını veya kapsamı dokümanda tanımlanmamış somut bir teslimat gerçekleştirilmesini zorunlu kılan bir düzenleme niteliğinde olmadığı değerlendirildiğinden, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 13) Başvuru sahibinin 14’üncü iddiasına ilişkin olarak: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sözleşme tasarısı” başlıklı 17’nci maddesinde (1) İdare, sözleşme tasarısını bu Yönetmeliğin ekinde yer alan tip sözleşmeyi esas alarak hazırlar. (2) Tip sözleşmede boş bırakılan veya dipnota alınan hususlar, işin özelliğine ve sözleşme türüne (götürü bedel/birim fiyat) göre 4734 ve 4735 sayılı Kanunlar ile diğer mevzuat hükümlerine aykırı olmayacak şekilde düzenlenir. (3) İdare, tip sözleşmede düzenlenmeyen, ancak işin özelliğine göre düzenlenmesine gerek duyulan hususları, 4734 ve 4735 sayılı Kanunlar ile diğer mevzuat hükümlerine aykırı olmamak koşuluyla, maddeler halinde düzenleyerek “Diğer Hususlar” bölümüne ekleyebilir. (4) İhalelerde, Kurumun uygun görüşü alınmak kaydıyla istekliler tarafından hazırlanması mutat olan sözleşmeler kullanılabilir. (5) Cezalar, aykırılık halleri ve sözleşmenin feshine ilişkin hususlarla ilgili olarak sözleşme tasarısı dışındaki diğer ihale dokümanında yapılan düzenlemeler dikkate alınmaz.” hükmü, Anılan Yönetmelik’in eki Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “16.1 İhale konusu işin niteliği ve özelliğine göre işin sözleşmesine uygun olmayan haller ve idare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir. Cezalar, aykırılık halleri ve sözleşmenin feshine ilişkin hususlar bu Sözleşmenin 16, 24, 25, 26, 27, 28 ve 29 uncu maddelerinde düzenlenmiştir. Bu hususlara ilişkin olarak söz konusu maddeler dışındaki ve ihale dokümanındaki diğer düzenlemeler sadece 16.1.1 inci madde kapsamında değerlendirilir. 16.1.1. Bu sözleşmenin 16.1.2 nci maddesinde yer alan özel aykırılık ve 16.1.3 üncü maddesinde yer alan ağır aykırılık halleri dışında, sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak ceza oranı, ilk sözleşme bedelinin [bu kısma % 1’den fazla olmamak üzere oran yazılacaktır.]’dır. Aynı fiilin tekrarı halinde bu oran % 50 artırımlı uygulanır. 16.1.2. Aşağıdaki tabloda yer alan özel aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır. 26.1 Tabloda yer verilen özel aykırılıklardan herhangi birinin ilgili aykırılık için aynı satırda belirtilen sayıya ve toplam özel aykırılık halinin de … 26.2 sayısına ulaşması koşullarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir. 16.1.3. Aşağıdaki tabloda yer alan ağır aykırılık hallerinden herhangi birinin gerçekleşmesi halinde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir. Ağır Aykırılık Halleri 26.4 1 2 3 …. 16.1.3.1. ……………………………………. 26.5 16.1.4. Bu sözleşme kapsamında kesilecek cezaların toplam tutarı hiçbir durumda ilk sözleşme bedelinin % 30’unu geçemez. Toplam ceza tutarının ilk sözleşme bedelinin % 30’unu geçtiğinin anlaşılması durumunda bu orana kadar ceza uygulanır ve 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir. 16.1.5. Bu sözleşmenin 16.1.2 nci ve 16.1.3 üncü maddelerinde yer verilen aykırılıklar kapsamında somut fiillere yer verilmemesi halinde, söz konusu maddelerde yer alan cezalar ve/veya fesih yaptırımları uygulanamaz. Ayrıca, aynı aykırılığın 16.1.2 nci ve 16.1.3 üncü maddelerde birlikte sayıldığı hallerde, sözleşme uygulamasında 16.1.3 üncü madde dikkate alınır. …” hükmü, Aynı maddeye ilişkin 26.1 numaralı dipnotta “Bu kısımda aykırılık hali olarak somut fiillere yer verilebilecek olup, cezaya ilişkin yazılacak oranlar ilk sözleşme bedelinin %2’sinden fazla olamaz.” açıklaması, 26.2 numaralı dipnotta “Bu kısma yazılacak sayı otuzdan az olmamak üzere idarece belirlenecektir. açıklaması, 26.3 numaralı dipnotta “Bu kısma yazılacak sayı üçten az olmamak üzere idarece belirlenecektir.” açıklaması, 26.4 numaralı dipnotta “Bu kısma somut fiiller yazılabilecek olup, bu aykırılık hallerinin, varsa 16.1.2 nci maddede yer alan aykırılık hallerinden farklı olması gerekmektedir.” açıklaması, 26.5 numaralı dipnotta “Ağır aykırılık hallerine ilişkin ceza uygulanmasına yönelik düzenleme, sözleşmenin 16.1.3.1 inci maddesinde yapılacaktır. Bu madde idare tarafından aşağıdaki (1) ve (2) numaralı seçeneklerden biri seçilerek düzenlenecektir. (1) 16.1.3 üncü madde kapsamında belirlenen bir aykırılığın gerçekleşmesi üzerine idarece ceza uygulanmasının da öngörülmesi halinde “Sözleşmenin feshine yol açan ağır aykırılık hali nedeniyle ayrıca ilk sözleşme bedelinin %2’si oranında ceza uygulanacaktır. Ağır aykırılık hallerine ilişkin bu madde dışında ceza oranı belirlenmiş olması halinde söz konusu düzenleme dikkate alınmayacak ve ilk sözleşme bedelinin %2’si oranı dışında ceza uygulanmayacaktır.” yazılacaktır. (2) 16.1.3 üncü madde kapsamında belirlenen bir aykırılığın gerçekleşmesi üzerine idarece ayrıca ceza uygulanmasının öngörülmemesi halinde “Sözleşmenin feshine yol açan ağır aykırılık haline ilişkin ayrıca ceza uygulanmayacaktır. Ağır aykırılık hallerine ilişkin ayrıca ceza uygulanmasına yönelik bu madde dışında düzenleme yapılmış olması halinde dahi söz konusu düzenleme dikkate alınmayacaktır.” yazılacaktır.” açıklaması yer almaktadır. Başvuruya konu ihaleye ait Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “16.1. İhale konusu işin niteliği ve özelliğine göre işin sözleşmesine uygun olmayan haller ve idare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir. Cezalar, aykırılık halleri ve sözleşmenin feshine ilişkin hususlar bu Sözleşmenin 16, 24, 25, 26, 27, 28 ve 29 uncu maddelerinde düzenlenmiştir. Bu hususlara ilişkin olarak söz konusu maddeler dışındaki ve ihale dokümanındaki diğer düzenlemeler sadece 16.1.1 inci madde kapsamında değerlendirilir. 16.1.1. Bu sözleşmenin 16.1.2 nci maddesinde yer alan özel aykırılık ve 16.1.3 üncü maddesinde yer alan ağır aykırılık halleri dışında, sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak ceza oranı, ilk sözleşme bedelinin Binde 5'dır. Aynı fiilin tekrarı halinde bu oran % 50 artırımlı uygulanır. 16.1.2. Bu madde boş bırakılmıştır. 16.1.3. Bu madde boş bırakılmıştır. 16.1.3.1. Bu madde boş bırakılmıştır. 16.1.4. Bu sözleşme kapsamında kesilecek cezaların toplam tutarı hiçbir durumda ilk sözleşme bedelinin % 30’unu geçemez. Toplam ceza tutarının ilk sözleşme bedelinin % 30?unu geçtiğinin anlaşılması durumunda bu orana kadar ceza uygulanır ve 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir. 16.1.5. Bu sözleşmenin 16.1.2 nci ve 16.1.3 üncü maddelerinde yer verilen aykırılıklar kapsamında somut fiillere yer verilmemesi halinde, söz konusu maddelerde yer alan cezalar ve/veya fesih yaptırımları uygulanamaz. Ayrıca, aynı aykırılığın 16.1.2 nci ve 16.1.3 üncü maddelerde birlikte sayıldığı hallerde, sözleşme uygulamasında 16.1.3 üncü madde dikkate alınır. 16.2. Yukarıda belirtilen cezalar ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın yükleniciye yapılacak ödemelerden kesilir. Cezanın ödemelerden karşılanamaması halinde ceza tutarı yükleniciden ayrıca tahsil edilir. 16.3. Yüklenici sözleşmeye uygun olarak işi süresinde bitirmediği takdirde 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesi gereğince en az on gün süreli yazılı ihtar yapılarak gecikilen her takvim günü için ilk sözleşme bedeli üzerinden 16.1.1 inci maddede belirtilen ceza oranında (kısmi kabul öngörülmüşse süresinde tamamlanmayan kısmın ilk sözleşme bedeli üzerinden) gecikme cezası uygulanır. Yapılacak ihtarda belirtilen sürenin bitmesine rağmen aynı durumun devam etmesi halinde, ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminat gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir. Gecikmenin yol açtığı aykırılığın işin niteliği gereği giderilmesinin mümkün olmadığı hallerde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme idarece feshedilebilecektir. 16.3.1. İşin tamamının ya da varsa kısmi kabule konu kısmının süresinde bitirilmemesi haline ilişkin olarak 16.1.2 nci veya 16.1.3 üncü maddelerde yapılan düzenlemeler uygulanmaz. 16.4. Sözleşmenin uygulanması sırasında yüklenicinin 4735 sayılı Kanunun 25 inci maddesinde sayılan yasak fiil veya davranışlarda bulunduğunun tespit edilmesi, halinde ise ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.” düzenlemesi yer almaktadır. Yukarıda aktarılan Yönetmelik ve Tip Sözleşme hükümlerinden, sözleşmeye aykırılık halleri ile uygulanacak cezaların Sözleşme Tasarısı’nda düzenlenmesi gerektiği, sözleşme tasarısı dışında ihale dokümanının diğer kısımlarında yer alan düzenlemelerin ise cezalar, aykırılık halleri ve fesih bakımından dikkate alınmayacağı anlaşılmaktadır. Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2 ve 16.1.3’üncü maddelerinin boş bırakıldığı, bu nedenle iş kapsamında ayrıca özel ve ağır aykırılık hali belirlenmediği, diğer taraftan Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.1’inci maddesinde de sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak cezanın ilk sözleşme bedelinin binde 5’i olarak açıkça belirlendiği ve aynı fiilin tekrarı halinde %50 artırımlı uygulanacağının düzenlendiği görülmektedir. Söz konusu düzenlemeler gereğince, Teknik Şartname’de yer alan ve sözleşmeye aykırılık teşkil eden hususların 16.1.1’inci madde kapsamında değerlendirileceği, bu nedenle hangi yükümlülüklerin cezaya tabi olduğu hususunda belirsizlik bulunmadığı, cezanın etkilenen iş miktarı veya lokasyon üzerinden değil ilk sözleşme bedeli üzerinden belirlenmesinin Tip Sözleşme’de öngörülen sisteme uygun olduğu, bir aykırılığın gün, lokasyon, ürün veya kişi bakımından kaç ayrı fiil teşkil edeceğinin ise somut olayın niteliğine göre sözleşmenin uygulanması aşamasında değerlendirileceği, ayrıca toplam ceza tutarının ilk sözleşme bedelinin %30’u ile sınırlandırıldığı anlaşılmaktadır. Bu itibarla, bahse konu düzenlemelerin tekliflerin hazırlanmasını engelleyici nitelikte olmadığı anlaşılmış olup başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 14) Başvuru sahibinin 15’inci iddiasına ilişkin olarak: 4857 sayılı İş Kanunu’nun “Ücret ve ücretin ödenmesi” başlıklı 32’nci maddesinin dördüncü fıkrasında “Ücret en geç ayda bir ödenir. İş sözleşmeleri veya toplu iş sözleşmeleri ile ödeme süresi bir haftaya kadar indirilebilir.” hükmü, “Ücretin gününde ödenmemesi” başlıklı 34’üncü maddesinde “Ücreti ödeme gününden itibaren yirmi gün içinde mücbir bir neden dışında ödenmeyen işçi, iş görme borcunu yerine getirmekten kaçınabilir. Bu nedenle kişisel kararlarına dayanarak iş görme borcunu yerine getirmemeleri sayısal olarak toplu bir nitelik kazansa dahi grev olarak nitelendirilemez. Gününde ödenmeyen ücretler için mevduata uygulanan en yüksek faiz oranı uygulanır. Bu işçilerin bu nedenle iş akitleri çalışmadıkları için feshedilemez ve yerine yeni işçi alınamaz, bu işler başkalarına yaptırılamaz.” hükmü, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Hatalı, kusurlu ve eksik işler” başlıklı 32’nci maddesinde “Kontrol teşkilatı, yüklenici tarafından yapılmış olan işin eksik, hatalı ve kusurlu olduğunu veya malzemenin şartnamesine uygun olmadığını gösteren belirtiler ve kanıtlara ulaştığı takdirde, gerek işin yapımı sırasında ve gerekse kabule kadar olan sürede bu gibi eksiklik, hata ve kusurların incelenmesi ve tespiti için yüklenicinin yapması gerekenleri kendisine tebliğ eder. Bu incelemeler yüklenici veya vekili ile birlikte yapılır. Yüklenici veya vekili bu konuda yapılacak çağrıya uymazsa incelemeler kontrol teşkilatı tarafından tek taraflı olarak yapılıp durum bir tutanakla tespit edilir. Bu gibi inceleme ve araştırmaların giderleri, işlerin hatalı ve kusurlu olduğunun anlaşılması halinde yükleniciye ait olur. Sorumluluğunun yükleniciye ait olduğu anlaşılan hatalı, kusurlu ve malzemesi kötü işlerin bedelleri, geçici hakedişlere girmiş olsa bile, işin gerçekleştirilme şekil ve durumuna göre yüklenicinin daha sonraki hakedişlerinden veya kesin hakedişinden veya teminatından kesilir. Belli dönemler halinde (günlük, haftalık, vs) tekrarlanmak suretiyle ifa edilen sürekli nitelikteki işlerde kontrol teşkilatı, yapılan işle ilgili olarak Genel Şartnamenin 34’üncü maddesindeki esaslara göre bu dönemler itibariyle kayıt tutar. Hakediş ödemelerinde bu kayıtlar da dikkate alınır ve sözleşme ve eklerine aykırı olarak gerçekleştirildiği tutanağa yazılan işler için sözleşmesinde belirtilen kesinti ve cezalar uygulanır.” hükmü, “Çalışanların Özlük Hakları” başlıklı 38’inci maddesinde “… Kontrol teşkilatı, yüklenici veya alt yüklenici tarafından istihdam edilen işçilerin ücretlerinin tam ve zamanında ödenip ödenmediğini her ay resen kontrol etmekle ayrıca bu konuda kendisine ulaşan başvuruları (talep ve ihbarları) ivedilikle değerlendirmekle yükümlüdür. Bu amaçla yüklenicinin hakediş istemesi üzerine, bu istek ve hakedişin ödeneceği tarih (yaklaşık olarak), şantiye şefliği, işyeri ilan tahtası veya işçilerin toplu bulunduğu yerler gibi işçilerin görebileceği yerlere yazılı ilan asılmak suretiyle duyurulur. İlanın yapıldığı, kontrol teşkilatının ve yüklenici veya vekili ile işçi temsilcisinin imzaladıkları bir tutanakla tespit edilerek bu tutanağın bir kopyası hakedişin ödeme yerine gönderilir. Personel alacakları, hakediş raporunun düzenlendiği tarihten önceki (işçi ücretleri ödeme günü öncesindeki) günler için belirlenmiş sayılır. Bu tür alacakların üç (3) aylık tutarından fazlası hakkında idareye herhangi bir sorumluluk düşmez. İdare tarafından gerek resen gerekse de başvuru üzerine bordroların ve/veya ücret ödemesini gösterir diğer bilgi ve belgelerin (yüklenici veya alt yüklenicinin kayıtları, puantaj, hesap pusulaları gibi) incelenmesi neticesinde ücret ve/veya yan ödemelerin eksik ödendiğinin veya ödenmediğinin tespit edilmesi halinde bu durumun yüklenici tarafından bordroya bağlanması sağlanır ve bu bordrolar hakediş raporu ile birlikte ödeme yerine gönderilir. Aynı zamanda, ücret ve/veya yan ödemelerin, ödenmeyen kısmı yüklenicinin hakedişinden kesilir ve tabi olunan mali mevzuat hükümleri çerçevesinde idare tarafından doğrudan işçinin banka hesabına yatırılır. Bu husus ayrıca bir tutanağa da bağlanır. Yüklenicinin iş verdiği alt yüklenicilerin gündelikçi, haftalıkçı veya aylıkçı olarak işyerinde çalıştırdığı işçi, personel ve teknik elemanların tamamı da yüklenicinin elemanları hükmünde olup, bunların ücretlerinin ödenmesinden de doğrudan doğruya yüklenici sorumludur. Yüklenici, bunların ücretleri hakkında da aynen kendi elemanları gibi ve yukarıda belirtildiği şekilde işlem yapmak zorundadır. Personel alacaklarının kontrol edilebilmesi için yüklenici, teknik ve yönetici personeli ile işçilerine yaptığı ödemelerin bordrolarından birer kopyasını, bordroların düzenlenmesi tarihinden başlayarak en çok bir ay içinde, kontrol teşkilatına verecek ve bu bordrolarda teknik ve yönetici personel ile işçilerin sanatları ve çalıştıkları yerler, ad ve soyadları ile doğum yerleri ve tarihleri belirtilecektir. Bordrolarda yüklenicinin veya vekilinin imzası bulunacaktır. Kontrol teşkilatı, ihale konusu iş kapsamında istihdam edilen işçilerin hak ettikleri yıllık ücretli izinlerini 4857 sayılı İş Kanununa uygun bir şekilde kullanıp kullanmadıklarını kontrol etmekle yükümlüdür. Bunun için yüklenici tarafından en fazla üç ayda bir izin kayıt belgesinin bir örneğinin kontrol teşkilatına verilmesi gerekmektedir. Kontrol teşkilatınca yapılan inceleme neticesinde, yıllık ücretli izni kullandırılmayan veya eksik kullandırılan bir işçinin tespiti halinde, bu iznin 4857 sayılı Kanuna uygun bir şekilde ilgili yıl içerisinde kullandırılması sağlanır.” hükmü, Teknik Şartname’nin “Periyodik Olarak İstenilen Personel Evrakları” başlıklı 10.3’üncü maddesinde “YÜKLENİCİ sözleşme süresince her hak ediş döneminde bir önceki aya ait aşağıda belirtilen belgeleri İDARE'ye periyodik olarak verir. a) Personel bordroları ve maaşlarının isim bazında bankaya ödendiğine dair maaş ekstresi, b) Personelin aldığı izinlerin (yıllık, ölüm, ücretsiz vb.) ve raporların birer nüshaları, c) Aylık sigorta dönem bordrosu ve ödendi makbuzu, d) Personel sendikalı ise aylık sendika aidatının ödendiğine dair makbuzu …” düzenlemesi, Sözleşme Tasarısı’nın “Ödeme yeri ve şartları” başlıklı 12’nci maddesinde “12.1. Sözleşme bedeli (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlara ilişkin bedel dahil) İdarenin Muhasebe Müdürlüğünce ve Genel Şartnamenin hatalı, kusurlu ve eksik işlere ilişkin hükümleri saklı kalmak kaydıyla aşağıda öngörülen plan ve şartlar çerçevesinde ödenecektir: İdare tarafından Y