KİK Kararı 2026/UH.I-2394

KAMU İHALE KURULU KARARI Toplantı No: 2026/036 Gündem No: 16 Karar Tarihi: 16.09.2026 Karar No: 2026/UH.I-2394 Mahkeme Kararları Toplam: 0 Bağlı mahkeme kararı bulunmamaktadır. Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Uşak Akdağ Gıda Tekstil Tur. İnş. Petrol San. ve Tic. Ltd. Şti., İHALEYİ YAPAN İDARE: Konya İl Sağlık Müdürlüğü Konya Karapınar Devlet Hastanesi Başhekimliği, BAŞVURUYA KONU İHALE: 2026/913634 İhale Kayıt Numaralı “12 Aylık Malzemeli Yemek Hazırlama, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri Alımı” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Konya İl Sağlık Müdürlüğü Konya Karapınar Devlet Hastanesi Başhekimliği tarafından 23.06.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ 12 Aylık Malzemeli Yemek Hazırlama, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri Alımı” ihalesine ilişkin olarak Uşak Akdağ Gıda Tekstil Tur. İnş. Petrol San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 03.08.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 12.08.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 21.08.2026 tarih ve 223293 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 21.08.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/2098 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 1) İhale üzerinde bırakılan Mustafa Pak’ın sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı, şöyle ki; İdare tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılmak üzere örnek öğün menüsüne ilişkin e-formun hazırlanmadığı ve iki haftalık örnek menüde açıklama istenilecek girdilerin belirtilmediği, aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekinde bahsi geçen e-form gönderilmeden yapılan açıklamanın mevzuata aykırı olacağı, Açıklama istenilen ana girdilerin fiyatlarının tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin fiyatların kullanıldığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2’nci maddesinde yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, söz konusu yöntemler ile açıklama yapılabileceği, anılan maddedeki yöntemlerin kullanılmasının fiilen mümkün olmadığını ispat edecek ve bu gerekçeyi tevsik edecek herhangi bir belgenin sunulmadığı, ayrıca ihalenin ilan tarihi dikkate alındığında, sunulan tutanaklara esas üç aylık sürenin mevzuata uygun olmadığı, Fiyat tekliflerinin üzerinde bulunması zorunlu olan ibarelerin yer almadığı, bu belgelerde tarih ve tespit tutanağı sayısı bilgisine yer verilmediği, ayrıca fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösteren firmalardan alınmadığı ve fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından kaşelenip imzalanmadığı, Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyatları gösteren belgelerde tarih bulunmadığı, sadece ilgili kurumun internet sayfası üzerinden temin edilen bilgisayar çıktısının alındığı tarihin yer aldığı, bu nedenle açıklama için kullanılan girdilerin birim fiyatlarının hangi tarihler arasında geçerli olduğunun teyit edilemeyeceği, ürünlerin tevsiki amacıyla kullanılan belgelerde yer alan birim fiyatlar, ilgili kamu kuruluşunun internet sayfasındaki fiyat listeleri karşılaştırıldığında, kullanılan birim fiyatların birbiriyle aynı olmadığı, güncel fiyatların kullanılmadığı, Örnek yemek menüsünde yer alan ve açıklama istenilen ana girdilerden olan tavuk but, tavuk göğüs, bulgur, paket yoğurt 200 gr, dana kıyma, süt, yumurta, pirinç, kırmızı mercimek, elma, portakal, armut, kuru fasulye, dana eti kemiksiz, yufka, beyaz peynir, vişne, erik, makarna, kabak, domates, salatalık, salça, yoğurt, havuç, karnabahar, bal kabağı (kabak tatlısı içindeki), bezelye, kuru kayısı, kuru üzüm, şeker, tavuk kanat, şehriye, taze fasulye, köfte çeşitleri (kemiksiz), marul, ıspanak, kereviz, bamya, semizotu, patlıcan, pırasa, tuzsuz zeytin, tuzsuz beyaz peynir ve light krem peynir ana girdilerinin birim fiyatlarının Ek-H.4 Cetveline hatalı olarak yansıtıldığı, Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetveli Ana Girdileri Tablosu’nda “Açıklama Yöntemi” kısmında belirtilen belgelerde yer alan ürün birim fiyatları ile bahsi geçen ürünler için Ana Girdileri Tablosu’nda belirtilen birim fiyatların birbirinden farklı olduğu, Ana çiğ girdilerin fiyatlarını tevsiki amacıyla, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu’nun 51’inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belgeleri sunması gerekirken, maliyet düşürücü olarak mevzuatta belirlenen sürelerin dışındaki asgari birim fiyatlar ile açıklama yapıldığı, Ana girdilerin tevsiki amacıyla Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile TÜBİTAK Bilgem tarafından geliştirilen “www.marketfiyatı.org.tr” sitesinden elde edilen fiyatlar ile “www.ciceksepeti.com”, “www.pttavm.com”, “www.trendyol.com”, “www.amazon.com.tr, “www.cimri.com” vb. internet adreslerinden alınan çıktıların sunulduğu, “Market Fiyatı” internet sitesinin, yaygın perakende zincirlerindeki fiyatların dijital platformlarda açık veri olarak yayımlanması yoluyla adil ve serbest rekabetin sürekliliğinin izlenebilmesi ve farklı marketlerdeki fiyatların karşılaştırılması amacıyla Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile TÜBİTAK Bilgem tarafından geliştirilen bir uygulama olduğu, söz konusu internet sitesinde yer alan ürün fiyatlarının, Kamu İhale Genel Tebliği’nde açıklanan kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifesi niteliğinde olmadığı ve ürünlerin fiyatlarına ilişkin tarih kontrolünün de yapılamadığı, bahsi geçen internet sitelerine ait fiyatların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2’nci maddesinde sayılan geçerli açıklama yöntemlerinden biri olmadığı, “Toptancı Hal Fiyatları” belgelerinin onaysız olduğu ve ilgili toptancı hali idaresi tarafından düzenlenip düzenlenmediğinin bilinmediği, Ana girdilerden olan “ceviz içi” ve “fındık içi” ürünlerinin birim fiyatlarının, ticaret borsalarında yer alan “ceviz” ve “fındık” birim fiyatları ile açıklandığı, ticaret borsa bültenlerinde salt “fındık”, salt “ceviz”, “fındık içi”, “ceviz içi” ürünlerinin ayrı ayrı yer aldığı ve birim fiyatlarının da birbirinden farklılık arz ettiği, bu nedenle salt “fındık” ve salt “ceviz” üzerinden açıklamada bulunulmasının uygun olmadığı, “Ayçiçekyağı” ile “zeytinyağı”nın fiyatının “kg” yerine “litre” cinsinden birim fiyatlar ile açıklandığı, anılan ürünlerin özgül ağırlıkları düşük olduğundan, litre cinsinden olan fiyatların, “kg” cinsinden olan fiyatlardan daha düşük olduğu, ihale dokümanı düzenlemelerine uygun olmayan ve istekli lehine fiyat avantajı sağlayıcı nitelikte maliyet düşürücü açıklamada bulunulamayacağı, “Yoğurt, ayran ve beyaz peynir”in Teknik Şartname’ye uygun şekilde “tam yağlı” olarak açıklanmadığı, bu ana girdilerin nitelikleri bakımından uyumsuzluk bulunduğundan, iki haftalık örnek menüdeki toplam tutarlarının, örnek menü ana girdi maliyetinin yüzde birinin üzerinde olduğu, İhalenin ilan tarihinden daha önceki tarihleri kapsayacak şekilde ürün fiyat listesi bulunan Ticaret Odalarının Fiyat Tarifelerinin kullanıldığı, Örnek normal kahvaltı ve diyet kahvaltı menüsünde yer alan “paket tahin-pekmez, paket kakaolu fındık kreması, paket üçgen peynir, paket reçel, paket tereyağ, paket bal, paket eritme peynir, paket light krem peynir” ürünlerinin fiyatlarının tevsiki amacıyla sunulan belgelerde gramaj bilgisinin yer almadığı, diğer yandan, bu ürünlerin fiyatının tevsiki amacıyla ticaret borsa bültenlerinin kullanıldığı, bahsi geçen ürünlerin “piknik/paket” yani “tek kullanımlık ambalajlı” olarak açıklanması gerekirken “kg” cinsinden açıklanmasının uygun olmadığı, Örnek normal kahvaltı menüsünde bulunan, paket kakaolu fındık kremasının, “paket fındık ezmesi” ürünü üzerinden açıklandığı, İki haftalık örnek menüler üzerinden hesaplanan öğün maliyetlerinin, birim fiyat teklif cetveli’nde yer alan iş kalemleri teklif edilen birim fiyatlardan daha yüksek olduğu, İki haftalık örnek yemek menüsünde yer alan meyve gramajlarının Teknik Şartname’nin 67’nci sayfasında yer alan meyve gramajlarına uygun olarak açıklanmadığı, Örnek diyet kahvaltı menüsünde yer alan “tuzsuz zeytin” ve “tuzsuz beyaz peynir” ve “light krem peynir” ürünlerinin, salt “siyah/yeşil zeytin” veya salt “beyaz peynir” veya salt “krem peynir” ürünleri üzerinden açıklandığı, “Bardak su 200 ml” ürün fiyatının tevsiki amacıyla kullanılan belgede yer alan ürün fiyatının güncel olmadığı, fiyatın tevsiki amacıyla kullanılan kamu kuruluşunun internet sayfasında “bardak su 200 ml/0,2 lt” fiyatının inceleme aşamasında değiştiği, Örnek menüde yer alan ana girdilerin tevsiki amacıyla sunulan, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin Ek-O.7 Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağının, yürürlükten kaldırılan Kamu İhale Genel Tebliği düzenlemelerine göre hazırlandığı, sunulan tutanakta “fatura bilgileri tablosu”nun yer almadığı, Ek-O.7 Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı’nda yer alan ana girdilerin birim fiyatlarının, ağırlıklı ortalama birim satış tutarlarının altında olduğu ve toplam tutarların da yanlış hesaplandığı, ihale ilan tarihinden önceki üç ay veya ondan önceki üç ay içerisinde alımı veya satımı yapılan mal miktarlarının, ihale konusu işte kullanılması öngörülen mal miktarının alım-satım durumuna göre en az yarısını veya en az 1/20’sini karşılamadığı, ilgili belgeye “tarih” ve “sayı” verilmediği, söz konusu belgenin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 8.4’üncü maddesine uygun hazırlanmadığı ve her sayfasının ilgili meslek mensubu tarafından kaşelenip imzalanmadığı, tutanağın ilk sayfasında yer alan SMMM bilgileri ile ilgili meslek mensubunun kaşe bilgilerinin birbirinden farklı olduğu, ayrıca yürürlükteki mevzuat hükümleri gereğince adı geçen tutanağın ekinde sunulması gereken ilgili meslek mensubuna ait “Faaliyet Belgesi”nin de sunulmadığı, 2) Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olan Fatma Aydemir-Huzur Gıda’nın sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasının da yukarıda belirtilen gerekçelerle mevzuata uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir. A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. Başvuru sahibinin 1’inci ve 2’nci iddialarına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59 ’uncu maddesinde “ (1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar. (2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır. a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu; 1) Verilen hizmetin ekonomik olması, 2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, 3) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dâhil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “…78.3. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin ihale dokümanında, haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirtilmesi halinde teklif fiyata dâhil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi ve her bir işçilik maliyeti için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılması zorunludur. 78.3.1. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan ve teklif fiyata dâhil giderler arasında işçilik giderine yer verilen hizmet alımlarında, birim fiyat teklif cetvelinde her bir işçilik maliyeti için açılan satırda, ilgili mevzuatına göre hesaplanacak sözleşme gideri ve genel giderler dâhil asgari işçilik maliyetinin altında teklif sunan isteklilerin teklifleri, ihale dokümanına aykırı teklif sunulduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılır. … 78.6. Tekliflerin hazırlanmasında ve asgari işçilik maliyetinin hesaplanmasında, ihale tarihinde yürürlükte bulunan asgari ücret dikkate alınacaktır…” açıklaması, Aynı Tebliğ’in “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “ 79.1. Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer aşağıdaki kurallara göre tespit edilir. 79.1.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı sınır değer olarak kabul edilir. … 79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir. 79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenirken idarece aşırı düşük teklif açıklama talebine ilişkin e-form kullanılır. Bu formda; a) Teklifte önemli olduğu tespit edilen ve açıklanması istenen teklif bileşenlerine, işin mahiyetine uygun ve bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde, açık ve net olarak tek tek saymak suretiyle yer verilmesi, b) Tekliflerin açıklanmasında kullanılmak üzere 79.2.2 nci maddede sayılan yöntemleri sınırlandıran veya dışlayan yeni yöntemlerin belirlenmemesi, c) Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilmesi, zorunludur. İdareler tarafından önemli teklif bileşenleri belirlenirken “ve diğer giderler”, “gibi bileşenler”, “her türlü gider”, “tüm giderler”, “vb.” gibi açık ve net olmayan ibareler kullanılamaz. Bu gibi ibarelerin kullanılması halinde aşırı düşük teklif açıklamalarının değerlendirilmesinde bunlar dikkate alınmaz. 79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler. 79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır. Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 79.2.2.2. Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu yöntemle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur. 79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur. 79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir. 79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir. 79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: İlgili mevzuatı uyarınca, belirli mal veya hizmetlerin kamuya sunulması konusunda lehine sınırlama bulunan kuruluşların tedarikçisi oldukları mallar veya sunucusu oldukları hizmetler için uyguladıkları fiyatlar ile açıklama yapılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur. 79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklama yapılabilir. Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir. Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmaması, malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapmış olması gerekir. İsteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 79.2.2.8. İsteklinin Ortağı Olduğu Tüzel Kişiye Ait İşletmeden Mal Çekmesiyle Oluşan Emsal Bedel: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır” 79.2.4. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur. … 79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile girdi miktarları belirtilir. Bu ihalelerde; aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı girdi” oranlarının belirtildiği malzemeli yemek sunumu hesap cetveline ilişkin e-form kullanılır. Bu cetvelde belirtilen “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’ten çok olmaması gerekir. Bu maddede yer alan ana girdi ibaresi kapsamında; kırmızı et, beyaz et, balık, işlenmiş et ürünleri (sucuk, salam, sosis, kavurma gibi), kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi), sebze, meyve, toz şeker, süt, yoğurt, ayran, yağ ürünleri (ayçiçek yağı, zeytinyağı, tereyağı), kahvaltı malzemeleri (peynir, zeytin, yumurta, reçel, bal gibi), ambalajlı su, ekmek ile bu girdilerin dışında yemeğin içeriğinde bulunan tali girdiler dışındaki tüm malzemeler ana girdi olarak dikkate alınır. Yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir. 79.2.6.1. İdarece, örnek öğün menüsüne ilişkin e-forma uygun şekilde hazırlanan iki haftalık örnek menüde açıklama istenecek girdiler belirtilir ve bu form aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekinde gönderilir. Açıklama istenecek girdilerin belirlenmesinde aşağıdaki kurallar uygulanır: a) Örnek menüdeki öğünlerde yer alan ve reçetesi düzenlenen her bir yemeğin karakteristiğini yansıtan yalnızca bir ana girdisi, açıklama istenecek girdi olarak belirlenir. Ancak idarece yemeğin türü ve niteliğine göre ihtiyaç duyulması halinde, en fazla bir ana girdi daha açıklama istenecek girdi olarak belirlenebilir. Ana girdi; bakliyat yemeklerinde ağırlıklı kullanılan bakliyat ürününü, sebze yemeklerinde ağırlıklı kullanılan sebze ürününü ifade eder. Ancak bir yemeğin içeriğinde kırmızı et, beyaz et, balık ve/veya işlenmiş et ürünlerinin bulunması durumunda, yemeğin ana girdisi olarak sadece bu girdilerin belirlenmesi zorunludur. İçeriğinde yemek bulunmayan kahvaltı, ara öğün gibi öğünlerde ise yalnızca bir ana girdi açıklama istenecek girdi olarak belirlenir. Herhangi bir öğünde açıklama istenecek ana girdi olarak belirlenen bir girdi için, yer aldığı tüm öğünlerde de açıklama istenir. b) (a) bendine göre belirlenen girdilerin yanında varsa her bir öğün içindeki ekmek, ambalajlı su, yoğurt, süt, ayran, reçel ve bal gibi paketli gıdalar ile meyve ve reçetesi düzenlenmeyen hazır tatlıların da her durumda açıklama istenecek girdiler olarak belirlenmesi zorunludur. c) İşçilik girdisine açıklama istenecek girdiler içinde yer verilir. ç) Yardımcı girdiler için açıklama istenmez. Örneğin; Tulum peyniri, zeytin, domates, salatalık, çay, ambalajlı su ve ekmek girdilerinden oluşan bir kahvaltı öğününde; öğün girdilerinden tulum peyniri ile ekmek ve ambalajlı su girdileri, Omlet, beyaz peynir, zeytin, çay, ambalajlı su ve ekmekten oluşan bir kahvaltı öğününde; omlet yemeğinin karakteristiğini yansıtan yumurta ile ekmek ve ambalajlı su girdileri, Yeşil mercimek çorbası, haşlama tavuk, yoğurtlu semizotu salatası, armut, ekmek ve ambalajlı su girdilerinden oluşan bir öğle öğününde; yemeklerin karakteristiğini yansıtan yeşil mercimek, tavuk but ve yoğurt girdileri ile ekmek, ambalajlı su ve armut girdileri, Ezogelin çorba, etli karışık dolma, kış salatası, hazır baklava, ekmek ve ambalajlı su girdilerinden oluşan bir akşam öğününde; yemeklerin karakteristiğini yansıtan kırmızı mercimek, dana eti, kıvırcık girdileri ile ekmek, ambalajlı su ve hazır baklava girdileri, Cevizli kurabiye, elma, çay ve ambalajlı su girdilerinden oluşan bir ara öğünde; ceviz içi girdisi ile elma ve ambalajlı su girdileri, İşçilik girdisi, açıklama istenecek girdiler olarak belirlenebilecektir. Örnek: Öğle Yemeği Yemekler Girdiler Miktar Birim Fiyat Tutar Yeşil Mercimek Çorbası Yeşil mercimek 30 gr Açıklama istenecektir. Domates salçası 10 gr - Domates 10 gr - Ayçiçek yağı 5 gr - Şehriye 10 gr - Buğday unu 5 gr - Haşlama Tavuk Tavuk but 250 gr Açıklama istenecektir. Patates 100 gr - Havuç 30 gr - Ayçiçek yağı 5 gr - Buğday unu 10 gr - Limon 5 gr - Yoğurtlu Semizotu Salatası Yoğurt 100 gr Açıklama istenecektir. Süzme yoğurt 50 gr - Semizotu 100 gr - Zeytinyağı sızma 5 gr - Kuru sarımsak 1 gr - Armut 200 gr Açıklama istenecektir. Ekmek 1 adet Açıklama istenecektir. Su 1 adet Açıklama istenecektir. Öğün Maliyeti Toplamı 79.2.6.2. Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sahibi istekliler tarafından yapılan açıklamalar kapsamında malzemeli yemek sunumu hesap cetveline ilişkin e-form sunulur. Bu cetvelde “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranını belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’ten çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir. Örneğin; 1.000 öğün yemek alımı için çıkılan bir ihalede, birim fiyat olarak 100 TL teklif veren bir isteklinin, 100.000 TL olan toplam teklif bedelinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve istekli tarafından sunulan malzemeli yemek sunumu hesap cetvelinde “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,90 olarak belirtilmesi halinde, teklifin 90.000 TL’sinin ana girdi ile işçilik toplamını içerdiği ve teklifin 10.000 TL’lik kısmının ise yardımcı girdilere ilişkin olduğu kabul edilir. Aşırı düşük teklif açıklamalarının, idarece gönderilen sorgulama yazısı ekindeki forma uygun şekilde yapılması gerekmekte olup işin tamamı için toplam miktar ve tutar açıklaması yapılmayacaktır. İsteklilerce her bir öğün için teklif edilen birim fiyatın, iki haftalık örnek menüdeki ana girdiler ile bu menünün üretimi için gerekli işçilik girdisi üzerinden ulaşılan ortalama öğün maliyetleri esas alınarak açıklanması gerekmektedir. Yardımcı girdiler ile örnek menüde açıklama istenmeyen ana girdiler için fiyat öngörülmesi yeterli olup bu girdilere ilişkin açıklama sunulmayacaktır. Açıklama istenecek ana girdi fiyatlarının tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin fiyatlar kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ve isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin fiyatlar ile açıklama yapılabilir. Açıklama istenen ana girdilere ilişkin istekliler tarafından öngörülen fiyatın, 79.2.2 nci maddede sayılan yöntemlere uygun olarak tevsik edilmesi koşuluyla, teknik şartname ve/veya örnek menü düzenlemeleri ile aşırı düşük teklif açıklamaları arasında bu ana girdilerin nitelikleri bakımından uyumsuzluk bulunması durumunda, uyumsuzluk bulunan ana girdilerin iki haftalık örnek menüdeki toplam tutarının, örnek menü ana girdi maliyetinin yüzde birinin altında olması halinde açıklama uygun kabul edilir. Örneğin; açıklama istenecek ana girdi olarak belirlenen “baldo pirinç” fiyatının tevsiki için “pirinç” girdisine ilişkin ticaret borsası fiyatının kullanıldığı bir aşırı düşük teklif açıklamasında, örnek menünün tüm öğünlerinde yer alan “baldo pirinç” girdisine ilişkin miktar ile birim fiyatın çarpılması sonucunda 25 TL olarak bulunan toplam girdi tutarı, malzemeli yemek sunumu hesap cetvelinde gösterilen iki haftalık menünün tüm ana girdilerinin toplam maliyeti olarak hesaplanan 3.000 TL tutarının yüzde biri olan 30 TL’nin altında olduğu için açıklama uygun kabul edilecektir. Bununla birlikte, aynı açıklama kapsamında “sızma zeytinyağı” fiyatının tevsiki için “zeytinyağı” girdisine ilişkin ticaret borsası fiyatının kullanılması durumunda, toplam girdi tutarının 10 TL olarak hesaplanması ile uyumsuzluk bulunan girdilerin (baldo pirinç ve sızma zeytinyağı) toplam tutarı, örnek menü ana girdi maliyetinin yüzde biri olan 30 TL’lik tutarı aşacağından (25 TL+10 TL=35 TL) açıklama reddedilecektir. … 79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir. 79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez. 79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir. 79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü”ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dâhil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur. … 79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin %4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, ancak sözleşme ve genel giderler içerisinde yer alan açıklamanın yapıldığı tarihte geçerli olan oran ve tutarlar üzerinden hesaplanan ihale kararı damga vergisi ve sözleşme damga vergisi ile Kanunun 53 üncü maddesinin (j) bendinin 1 numaralı alt bendinde belirtilen tutarı aşan sözleşmelerde sözleşme bedelinin onbinde beşi oranındaki Kurum payı ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır… ” açıklaması, Kamu İhale Genel Tebliği’ne ilişkin e-formlardan olan “Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetveli”nin “Açıklama Yöntemi” sütununa ilişkin 3 numaralı dipnotta “ Hangi belge ile tevsik edildiği ve söz konusu belgelerin, ekli belgelerde kaçıncı sayfada olduğu yazılacaktır. Örneğin; Toptancı Hal Fiyatları, sf. 25. ” açıklaması, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “ 2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: 12 Aylık Malzemeli Yemek Hazırlama, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri b) Türü: Hizmet alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: Normal Yemek: 100.000 Adet Diyet Yemek: 5.000 Adet Normal Kahvaltı: 30.000 Adet Diyet Kahvaltı: 5.000 Adet Ara Öğün: 5.000 Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Karapınar Devlet Hastanesi” düzenlemesi, “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “ 25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dâhildir. 25.2. 25.1 inci maddede yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz. 25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir: 25.3.1. 1-) Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödenecek ihale ve sözleşmeye ilişkin her türlü vergiler (KDV hariç), resim, harç, Kamu İhale Kurumu payı ve sözleşme giderleri, sigorta, ulaşım, Malzemeli Yemek Hazırlama, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri için kullanılacak olan tüm malzeme/demirbaş vb. hastaneye nakliye, tahmil, tahliye, depolarına istif giderleri ile teknik şartnamede belirtilen tüm giderler teklif fiyata dâhildir. 2-) Yüklenici tarafından sözleşmenin uygulanması sırasında teknik şartnamede belirtilen sayı ve özelliklerde işçi çalıştırılacak olup, Yüklenicinin çalıştıracağı İşçiler için Sosyal Güvenlik Kanunu ve 4857 Sayılı İş Kanunu veya diğer kanunlar gereği yerine getirmesi gereken tüm yasal yükümlülüklere ait giderler yüklenici tarafından karşılanacak olup, teklif fiyata dâhildi. 3-) İşin yürütülmesi için gerekli olan ve ayrıntısı teknik şartnamede yazılı olan araç ve gereçler ve demirbaş malzemelere ait giderleri, 4-) Hazırlanacak olan yemekler için her türlü gıda, temizlik ve diğer malzeme giderleri, 5-) İşin yürütülmesi için gerekli olan her türlü sarf malzeme, sigorta, dış hat telefon giderleri yemek pişirmede kullanılacak olan yakıt ve süzme saat, sayaç giderleri, ilaçlama ve dezenfekte giderleri, 6-) Mutfak ve yemekhanelerde kullanılacak elektrik, su, doğalgaz, LPG, CNG miktarları, süzme saat takılarak tespit edilecek ve bedelleri idare tarafından hesaplanarak yüklenicinin hak edişinden kesilecektir. 7-) Çalışacak olan personellere ait giyim giderleri (üniforma, ayakkabı, yaka kartı vb.), kıyafet vb. giderleri; 8-) Gıda kontrol laboratuvar tahlil ücretleri/giderleri; 9-) Malzemeli Yemek Hazırlama, Dağıtım ve Sonrası Hizmetin ifası için gerekli olan ve /veya Teknik şartnamede belirlenen tüm giderler teklif fiyata dâhildir. 10-) Hesaplanacak İşçilik Ücretleri; 1 1 Aşçı, 1 Aşçı Yardımcısı, 1 Bulaşıkçı, toplam 3 işçi çalışacaktır. Hesaplanacak işçilik ücretleri; 1 Aşçı brüt asgari ücretin %80 fazlası, 2 Aşçı Yardımcısı brüt asgari ücretin %40 fazlası, 1 Bulaşıkçı brüt asgari ücretin %25 fazlası, Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri; Aşçı brüt asgari ücretin %80 fazlası: 15,5 gün Aşçı Yardımcısı brüt asgari ücretin %40 fazlası: 15,5 gün Bulaşıkçı brüt asgari ücretin %25 fazlası: 15,5 gün Yol Giderleri; İşçiler için aylık 26 gün brüt 81,13 TL üzerinden 26x81,13 TL=2.109,38 TL yol ücreti verilecek ve teklif fiyata dâhil edilecektir. Yemek Giderleri: İşçilerin yemek ihtiyaçları yüklenici tarafından karşılanacaktır. Ancak, yükleniciye yemek ihtiyacının karşılanması noktasında bir bedel ödenmeyecek olup, bu bedelin karşılığı olarak, hizmet alımı kapsamında çalıştırdığı işçilerin yemek ihtiyaçlarının karşılanması için sağlık tesisinde çıkan yemekten bedelsiz olarak faydalanması imkânı verilecektir. İstekliler de tekliflerinde işçilerin yemek ihtiyaçları için bir bedel ön görmeyeceklerdir. 25.3.4. Bu madde boş bırakılmıştır. 25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir. 25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir. %2,25’dir .” düzenlemesi, “Sözleşme Tasarısı”nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “ 9.1. İşe başlama tarihi 18.07.2026; işi bitirme tarihi 17.07.2027…” düzenlemesi yer almaktadır. Birim fiyat teklif cetvelinin aşağıdaki gibi olduğu tespit edilmiştir: A 2 B 3 Sıra No İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 4 Miktarı Teklif Edilen Birim Fiyat Tutarı 5 Birimi İşçi Sayısı Ay/Gün/Saat 1 Aşçı (Brüt asgari ücretin %80 fazlası) Ay 1 12 2 Aşçı Yardımcısı (Brüt asgari ücretin %40 fazlası) Ay 1 12 3 Bulaşıkçı (Brüt asgari ücretin %25 fazlası) Ay 1 12 I. ARA TOPLAM (KDV Hariç) 6 Sıra No İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 7 Birimi Miktarı Teklif Edilen Birim Fiyat Tutarı 5 1 Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri Aşçı (Brüt Asgari Ücretin %80 Fazlası) gün 15,5 2 Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri (Aşçı Yardımcısı Brüt Asgari Ücretin %40 fazlası) gün 15,5 3 Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri (Bulaşıkçı Brüt Asgari Ücretin %25 fazlası) gün 15,5 4 Normal Yemek adet 100.000 5 Diyet Yemek adet 5.000 6 Normal Kahvaltı adet 30.000 7 Diyet Kahvaltı adet 5.000 8 Ara Öğün adet 5.000 II. ARA TOPLAM (KDV Hariç) 8 TOPLAM TUTAR (KDV Hariç) 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde ve Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesindeki hükümler ile Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesindeki açıklamalar doğrultusunda, aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntıların, ihale komisyonu tarafından yazılı olarak istenmesi gerektiği hüküm altına alınmış ve aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacağı açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesinin zorunlu olduğu, aşırı düşük teklif sahibi istekliler tarafından Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2’nci maddesinde sayılan yöntemler kullanılarak açıklama yapılabileceği, aynı Tebliğ’in 79.2.6’ncı maddesinde ise malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerine yönelik aşırı düşük teklif sorgulamasında, açıklama istenecek girdilerin idarece nasıl belirleneceğine ve bu kuralların nasıl uygulanacağına dair açıklamalara yer verildiği anlaşılmaktadır. Bu kapsamda, malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede, alım konusu öğünlere ilişkin iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılması ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile girdi miktarlarının belirtilmesi ve isteklilere gönderilecek aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekinde “KİK103.1 Örnek Öğün Menüsü” e-formuna uygun şekilde hazırlanan iki haftalık örnek menüde açıklama istenecek ana girdilerin belirtilmesi gerekmektedir. Ayrıca açıklama isteme yazısında işçilik girdisine de açıklama istenecek girdiler içerisinde yer verilmesi gerekmekte olup yardımcı girdiler için açıklama istenmeyecektir. İki haftalık örnek menüde açıklama istenecek ana girdilerin belirlenmesinde; 1) İlk olarak örnek menüde yer alan ve reçetesi düzenlenen her bir yemek bakımından ana girdilerin belirleneceği, bu girdiler arasından yemeğin karakteristiğini yansıtan bir ana girdinin açıklama istenecek girdi olarak belirlenmesi gerekmekte olup, yemeğin türü ve niteliğine göre idarece ihtiyaç duyulması hâlinde, bu ana girdiye ilave olarak en fazla bir ana girdi daha açıklama istenecek girdi olarak belirlenebilmektedir. Her bir yemeğin karakteristiğini yansıtan ana girdinin ya da istisnai olarak ikinci bir ana girdinin belirlenmesinde et içeren yemekler, bakliyat yemekleri, sebze yemekleri ve içeriğinde yemek bulunmayan kahvaltı, ara öğün gibi öğünler özelinde ayrıca belli birtakım kurallara yer verilmiştir. Bu kapsamda; hazırlanan yemeğin içeriğinde kırmızı et, beyaz et, balık ve/veya işlenmiş et ürünleri bulunuyorsa, yemeğin ana girdisi olarak yemeğin karakteristiğini yansıtan tek bir ana girdinin belirlenecek olması durumunda sadece bu et ürünlerinin ana girdi olarak belirlenmesi gerekmektedir. İçeriğinde et ürünleri bulunmayan bakliyat ya da sebze yemeklerinde ise ağırlıklı kullanılan bakliyat veya sebze ürünleri ana girdi olarak belirlenmelidir. İdarenin takdir yetkisi kapsamında yemek içerikleri dikkate alınmak suretiyle ikinci bir ana girdinin açıklama istenecek girdi olarak belirlenmesine de imkân bulunmaktadır. Öte yandan, yemek içermeyen kahvaltı veya ara öğün gibi öğünlerde ise her durumda yalnızca bir ana girdi açıklama istenecek ana girdi olarak seçilmelidir. Bu kurallar çerçevesinde örnek menüde yer alan her bir öğün için, öğünde yer alan her bir yemeğin karakteristiğini yansıtan açıklama istenecek ana girdilerin belirlenmesi işlemi tamamlanır. 2) Bu işlemin tamamlanmasının ardından ikinci adım olarak; herhangi bir öğünde açıklama istenecek ana girdi olarak belirlenen bir ana girdi, girdi olarak yer aldığı diğer tüm öğünlerde de açıklama istenecek ana girdi şeklinde belirlenmesi gerekmektedir. Bu adım kapsamında yapılan işlemler için, idare ve açıklama sunacak istekliler açısından açıklama istenecek ana girdilerin takibini kolaylaştırmak ve denetlenebilirliği sağlamak adına ayırt edici bir bilgi veya işarete yer verilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir. 3) Her iki adım kapsamında açıklama istenecek ana girdilerin tespit edilmesinin ardından üçüncü adım olarak, her koşulda açıklanması zorunlu olan diğer ana girdilere ilişkin belirlemelerin yapılması ve bu doğrultuda; teknik şartnamede yer verilen iki haftalık örnek menü veya ilgili diğer maddeler kapsamında, öğünlerde yer alması hâlinde ekmek, ambalajlı su, yoğurt, süt, ayran, reçel ve bal gibi paketli şekilde servis edilen gıdalar, öğün içerisinde verilen meyveler ve reçetesi düzenlenmeyen hazır tatlıların açıklama istenecek ana girdi olarak belirlenmesi gerekmektedir. Bu adımın tamamlanması ile iki haftalık örnek menüde açıklama istenecek ana girdilerin belirlenmesi işlemi tamamlanmaktadır. Bu değerlendirmeler ışığında; aşırı düşük teklif açıklamalarına yönelik itirazen şikâyet başvurularında, idarece gerçekleştirilen aşırı düşük teklif sorgulama işlemlerinin mevzuata uygun olup olmadığı hususu öncelikli olarak incelenmekte ve idarenin gerçekleştirdiği işlemlerde aykırılık tespiti hâlinde istekliler tarafından sunulan açıklamalar bakımından iddia konusu diğer hususlar hakkında herhangi bir değerlendirme yapılmamaktadır. Zira Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili maddelerine aykırı olarak gerçekleştirilen işlemler üzerinden isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ihale sürecinin hatalı olarak devam etmesine neden olacaktır. Kaldı ki, mevzuata aykırı olacak şekilde aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi, yapılan açıklamaların mevzuata uygunluğu bakımından doğru bir değerlendirme yapılmasına engel olmaktadır. Yapılan incelemede, Konya İl Sağlık Müdürlüğü Konya Karapınar Devlet Hastanesi Başhekimliği tarafından 23.06.2026 tarihinde birim fiyat üzerinden, e-teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen ihalenin “ 12 Aylık Malzemeli Yemek Hazırlama, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri Alımı” olduğu, birim fiyat teklif cetvelinde işçiliklerin ve öğün giderlerinin ayrı ayrı iş kalemleri şeklinde yer aldığı, İhalede 1 aşçı, 1 aşçı yardımcısı ve 1 bulaşıkçı olmak üzere toplam 3 işçinin çalışacağı, aşçıya asgari ücretin %80 fazlasının, aşçı yardımcısına %40 fazlasının ve bulaşıkçıya da %25 fazlasının ödeneceği, işçilere yol bedeli olarak 26 gün üzerinden günlük brüt 81,13 TL’nin ödeneceği, personel yemeğinin ayni olarak verileceği, yine ayni olarak verilecek giyecek malzemelerinin de Teknik Şartname’de düzenlendiği, İhale dokümanında, isteklilerin sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödeyeceği her türlü vergi (KDV hariç), resim, harç ve benzeri giderler ile sigorta ve ulaşım giderlerinin, öğün giderlerinin, işçilik giderlerinin, her türlü gıda, temizlik ve diğer malzeme giderlerinin, demirbaş vb. hastaneye nakliye, tahmil, tahliye, depolarına istif giderlerinin, yemek pişirmede kullanılacak olan yakıt ve süzme saat, sayaç giderlerinin, ilaçlama ve dezenfekte giderleri ile elektrik, su, doğalgaz, LPG, CNG giderlerinin teklif fiyata dâhil olduğunun belirtildiği, Teknik Şartname kapsamında “İki Haftalık Menü Örnekleri”nin yer aldığı, Toplam 39 adet ihale dokümanının indirildiği ihaleye 22 isteklinin teklif verdiği, 5 isteklinin teklifinin aşırı düşük olduğu, bu isteklilerden 3’ünün teklifinin iş deneyimine ilişkin kriteri sağlamadıkları gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, kalan 2 isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, İdare tarafından 01.07.2026 tarihinde EKAP üzerinden ilgili isteklilere tebliğ edilen “Aşırı düşük teklif açıklama talebi” konulu yazı ile “ 12 Aylık Malzemeli Yemek Hazırlama, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri Alımı ihalesinde 22.06.2026 tarihli teklifiniz, ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirme sonucunda aşırı düşük teklif olarak tespit edilmiştir. Aşırı düşük teklif açıklamanızı 06.07.2026 tarihi saat 18:00'a kadar EKAP üzerinden e-imza ile imzalamak suretiyle İdaremize göndermeniz gerekmektedir.” denilmek suretiyle aşırı düşük teklif açıklamasının istenildiği, söz konusu yazının KİK 022 numaralı “Aşırı Düşük Teklif Açıklama Talebi” e-formuna uygun şekilde gönderildiği, bu yazı ekinde KİK 103 numaralı “Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetveli” e-formunun ve 2 haftalık örnek öğün menülerinin gönderildiği, açıklaması istenilen önemli teklif bileşenlerinin “1. Ana girdi maliyetleri. 2. Ek’te yer alan KİK103.1 örnek öğün menüsündeki İdaremizce açıklanması istenen ana girdi kalemleri gösterilmiş olup, açıklamalar bu ana girdiler esas alınarak hazırlanacaktır. 3. Ana girdi maliyetine ilişkin KİK103 Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetveli. 4. Teknik Şartnamedeki iki haftalık örnek menü ve gramaj cetveli esas alınarak hazırlanan ana girdi maliyet hesaplamalar. 5. Ana girdilere ilişkin fiyat teklifleri, maliyet tespit tutanakları, stok tespit tutanakları, faturalar veya Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2 nci maddesinde sayılan diğer tevsik edici belgeler 6. İşçilik maliyetinin hesaplanmasına esas bilgiler. 7. Yardımcı girdiler (enerji giderleri, su giderleri, doğalgaz giderleri, temizlik ve dezenfeksiyon malzemeleri, sarf malzemeleri, ambalaj malzemeleri) maliyetinin hesaplanmasına esas bilgiler.” şeklinde ifade edildiği, İdare tarafından 08.07.2026 tarihinde EKAP üzerinden ilgili isteklilere tebliğ edilen “Güncel Örnek Öğün Menüsü Hk.” konulu yazı ile, “ Hastanemizce 2026/913634 İKN'lı 12 aylık malzemeli yemek hazırlama dağıtım ve sonrası hizmetler alımı ihalesi kapsamında 06.07.2026 tarihli itirazlar incelenmiş olup güncel örnek öğün menüsü hazırlanmıştır, aşırı düşük teklif açıklamalarınızı 13.07.2026 tarihi saat 18:00'a kadar güncel örnek öğün menüsüne göre yapmanız hususunda ” denilmek suretiyle, yazı ekindeki Teknik Şartname’de yer alan iki haftalık örnek menüler dikkate alınarak hazırlanan ve bu menülerde yer alan yemeklerin içerikleri ile girdi miktarlarının ve açıklama istenecek girdilerin belirtildiği KİK103.1 numaralı “Örnek Öğün Menüsü” e-formuna uygun şekilde e-formun gönderildiği, bu formun en altında “…Ambalajlı Ürünlerde Gramaj miktarı düşük olmamak kaydıyla 2 adet verilebilir, Örnek: 15 gr Paket Tereyağ yerine 2 Adet 10 gr. Paket Tereyeğ, 30 gr Paket Reçel Yerine 2 adet 20 gr Paket Reçel. Ürünlerin paketli olarak tevsik edilememesi durumunda, ambalaj farkı nedeniyle miktar %100 artırılarak açık/dökme ürün üzerinden maliyet hesaplanabilir. Ancak bu ürünler, muayene ve kabul sırasında teknik şartnamede belirtilen özellik ve gramajlarda talep edilecektir.” açıklamasının yer aldığı, İdare tarafından 14.07.2026 tarihinde EKAP üzerinden ilgili isteklilere tebliğ edilen “Aşırı Düşük Teklif Açıklaması Süresinin Uzatılması Hk.” konulu yazı ile aşırı düşük teklif açıklamalarının teslim süresinin 17.07.2026 tarihine kadar uzatıldığı, Aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan her 2 isteklinin de açıklama sunduğu, sunulan açıklamaların uygun kabul edilerek 22.07.2026 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin Mustafa Pak uhdesinde bırakıldığı, Fatma Aydemir-Huzur Gıda’nın da ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği, başvuru sahibinin teklifinin sınır değerin üzerindeki ilk teklif olduğu görülmüştür. 01.07.2026 tarihinde EKAP üzerinden tebliğ edilen “Aşırı düşük teklif açıklama talebi” konulu yazıda ve aşırı düşük teklif açıklamalarının teslim süresinin uzatıldığı yazıda, açıklaması istenilen önemli teklif bileşenleri kapsamında “ stok tespit tutanakları, faturalar ve yardımcı girdiler maliyetinin hesaplanmasına esas bilgiler” ifadelerinin yer aldığı görülmekle birlikte; Stok tespit tutanaklarının yapım işleri ihalelerindeki aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunulabileceği, hizmet alımı ihalelerinde bu yöntem ile açıklama yapılmasının mümkün olmadığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2’nci maddesinde isteklilerin aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini açıklama yöntemlerine sayma suretiyle yer verildiği, idarenin açıklama talep yazısında belirtilen “fatura”nın söz konusu Tebliğ’de belirtilen açıklama yöntemleri arasında yer almadığı, alış faturası ile de açıklamada bulunulmasının mümkün olmadığı, Diğer yandan, yardımcı girdiler için bir fiyat öngörülmesinin yeterli olduğu ve bu girdilere ilişkin açıklama sunulmasının gerekmediği anlaşılmıştır. Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili maddelerinde yer verilen açıklamalar çerçevesinde, isteklilerden açıklamaları kapsamında sunmaları istenilen belgelerin anılan Tebliğ’in 79.2.2’nci maddesinde düzenlenen kriterlere uygun olarak belirlenmesi ve aşırı düşük teklif sahibi isteklilerin de açıklamalarını kendilerine uygun olan tevsik edici belgelerle sunmaları gerekmektedir. Bu itibarla, idare tarafından 01.07.2026 tarihinde EKAP üzerinden tebliğ edilen “Aşırı düşük teklif açıklama talebi” konulu yazıda ve aşırı düşük teklif açıklamalarının teslim süresinin uzatıldığı yazıda, açıklaması istenilen önemli teklif bileşenleri kapsamında anılan Tebliğ gereğince açıklama sunulması gerekmeyen yardımcı giderlere ve ayrıca Tebliğ’de belirtilen açıklama yöntemleri arasında yer almayan “fatura”ya ve sadece yapım işleri ihalelerindeki aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunulabilecek stok tespit tutanaklarına yer verildiği hususları dikkate alındığında, söz konusu aşırı düşük teklif açıklama talebinin, mevzuatın yukarıda aktarılan hüküm ve açıklamalarına uygun olmadığı, önemli teklif bileşenlerinin bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde hazırlanması, değerlendirilmesi ve incelenmesine olanak tanımadığı, bu durumda yukarıda yer verilen tespitler ve ilgili Tebliğ açıklamaları doğrultusunda ve idare tarafından teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin isteklileri tereddüde düşürmeyecek şekilde aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısında somut ve net bir şekilde belirtilmesi suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasının yeniden yapılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “ İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez… ” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddiasında haklı bulunduğu tespit edilmiş olup, başvuru sahibi tarafından Kurum şikâyet gelirleri hesabına 129.385,00 TL başvuru bedelinin yatırıldığı tespit edildiğinden, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde yazılı talepte bulunulması hâlinde, başvuru bedelinin tamamının iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir. Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, teklifi aşırı düşük olan tüm isteklilerden yukarıda yer verilen tespitler ve ilgili Tebliğ açıklamaları doğrultusunda, yeniden açıklama istenilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, 1) 4734 sayılı Kanunun 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine, 2) İddialarındaki haklılık oranına karşılık gelen başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi hâlinde iadesine, Oybirliği ile karar verildi.