KİK Kararı 2026/UH.I-2281

KAMU İHALE KURULU KARARI Toplantı No: 2026/034 Gündem No: 19 Karar Tarihi: 02.09.2026 Karar No: 2026/UH.I-2281 Mahkeme Kararları Toplam: 0 Bağlı mahkeme kararı bulunmamaktadır. Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Nefha İnşaat Taahhüt ve Ticaret Sanayi Limited Şirketi , İHALEYİ YAPAN İDARE: Çanakkale Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2026/976989 İhale Kayıt Numaralı “ Çanakkale Defterdarlığı Hizmet Binası Projelerinin Hazırlatılması İşi ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Çanakkale Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü tarafından 10.07.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Çanakkale Defterdarlığı Hizmet Binası Projelerinin Hazırlatılması İşi ” ihalesine ilişkin olarak Nefha İnşaat Taahhüt ve Ticaret Sanayi Limited Şirketi ’nin 27.07.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 29.07.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 04.08.2026 tarih ve 221922 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 04.08.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/1951 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, kesinleşen ihale kararında önemli teklif bileşenleri olarak belirlenen Zemin ve Temel Etüdü, Ön Proje, Uygulama ve Detay Projeleri, İhale Dosyası ve Teknik Şartname Hazırlama, Harita İşleri, Orijinal Çıktılar + CD/DVD Teslimi, 3 Boyutlu Görseller, Sözleşme ve İhale Kararı Damga Vergileri ile diğer giderlere ilişkin ihale üzerinde bırakılan istekli Sunko Proje Anonim Şirketi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında, Zemin ve Temel Etüdü ile Harita İşleri için üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ve satış tutarı tespit tutanaklarının sunulduğu, mimari, statik, elektrik, makine, peyzaj ve 3 boyutlu görsellere ilişkin işlerin ise şirket bünyesinde çalışan personel tarafından gerçekleştirileceğinin belirtilerek KİK İşçilik Hesaplama Modülü üzerinden personel maliyetlerinin hesaplandığı, idare tarafından açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine uygun kabul edilerek isteklinin teklifinin değerlendirmeye alındığı, fiyat teklifleri ve eki satış tutarı tespit tutanaklarında birim maliyete esas alınan iş kalemlerinin, yalnızca genel nitelikte “proje çizimi” veya “tasarımı” şeklinde belirtilmesinin yeterli olmadığı, söz konusu ifadelerden hangi proje disiplinine ilişkin işin kastedildiğinin anlaşılamadığı, buna karşılık iş kalemlerinin teknik şartnamede açıklanan bina üstyapı proje disiplinleri kapsamında zemin etüdü, mimari proje, statik proje, mekanik proje ve elektrik projesi gibi somut ve belirlenebilir iş kalemleri üzerinden ortaya konulması gerektiği, aksi şekilde düzenlenen fiyat teklifleri ve tespit tutanaklarının ihale konusu işin maliyetini tevsik etmeye elverişli olmadığı, ön projeler ve uygulama projelerinin hesaplamasının (Mimari statik mekanik, elektrik, altyapı, akustik gibi disiplinler) işçilik hesaplama modülü ile yapılacağına dair bir yöntemin, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine göre kanıtlayıcı belge olmadığı, bu durumun Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesindeki, “ Maliyet tespit tutanağındaki “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.’ hükmü ve Satış tutarı tespit tutanağında ise, “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim .” şeklindeki düzenlemeye uygun olmadığı, bu kapsamda şirket bünyesinde personel çalıştırılacağının belirtilmesi ve KİK İşçilik Hesaplama Modülü kullanılarak personel maliyetlerinin hesaplanmasının, mimari, statik, elektrik, makine, peyzaj ve 3 boyutlu görsellere ilişkin iş kalemlerinin maliyetlerini tevsik eden kanıtlayıcı belge niteliğinde olmadığı, ihale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı olarak belirlendiği, personel maliyetinin ayrıca önemli teklif bileşeni olarak belirlenmediği de dikkate alındığında sonuç olarak Sunko Proje Anonim şirketi tarafından kendi bünyesinde çalışan personelin giderleri hesaplanarak açıklama yapılmasının Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.1.2.maddesine aykırı olduğu iddiasına yer verilmiştir. A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “ İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır. ” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “ … 79.1. Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer aşağıdaki kurallara göre tespit edilir. 79.1.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı sınır değer olarak kabul edilir. 79.1.2. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde sınır değer; SD: Sınır değeri, YM: Yaklaşık maliyeti, n: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan (Ek ibare: 29.06.2017-30109 R.G./2. md.) ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif sayısını, T1, T2, T3….Tn: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan (Ek ibare: 29.06.2017-30109 R.G./2. md.) ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif bedellerini, R: Sınır Değer Tespit Katsayısını 79.1.3 . 79.1.2 nci maddede yer alan R değeri her yıl 1 Şubat tarihinden geçerli olmak üzere Kurum tarafından (Değişik ibare: 18/05/2024-32550 R.G/39. md., yürürlük: 15/06/2024) belirlenerek ilan edilir ve gerekli görülen hallerde güncellenebilir. İhalenin konusu veya işin niteliğine göre Kurum tarafından farklı R değerleri belirlenebilir. 79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir. 79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir. 79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler. 79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır. Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir. Kaşeleme işlemi 8.4’üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 79.2.2.2. Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu yöntemle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur. 79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur. … 79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: İlgili mevzuatı uyarınca, belirli mal veya hizmetlerin kamuya sunulması konusunda lehine sınırlama bulunan kuruluşların tedarikçisi oldukları mallar veya sunucusu oldukları hizmetler için uyguladıkları fiyatlar ile açıklama yapılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur. 79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklama yapılabilir. Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir. Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapmış olması gerekir. İsteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir. Kaşeleme işlemi 8.4’üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. … 79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır” 79.2.4. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur. Örneğin; ilan tarihi 10.03.2024 olan ve açık ihale usulü ile yapılan bir ihalede ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay olan “01.12.2023-29.02.2024” veya bundan önceki üç ay olan “01.09.2023-30.11.2023” aralığına ilişkin tutanaklar sunulur. 79.2.5. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenir. … 79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir. 79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez. 79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir. 79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur. … 79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, ancak sözleşme ve genel giderler içerisinde yer alan açıklamanın yapıldığı tarihte geçerli olan oran ve tutarlar üzerinden hesaplanan ihale kararı damga vergisi ve sözleşme damga vergisi ile Kanunun 53 üncü maddesinin (j) bendinin 1 numaralı alt bendinde belirtilen tutarı aşan sözleşmelerde sözleşme bedelinin onbinde beşi oranındaki Kurum payı ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır. 79.3.6. İhale dokümanında fiyat farkı verileceğine ilişkin düzenleme bulunmayan ve birden fazla yılı kapsayan ya da ihale tarihi ile işin başlangıç tarihinin farklı yıllara ait olduğu işlere ilişkin aşırı düşük teklif sorgulaması yazısında idarece önemli bir bileşen olarak belirtilen ve istekliler tarafından ihale tarihi itibarıyla artış oranı ve/veya tutarı tespit edilemeyen motorlu taşıtlar vergisi, araç muayene işlemleri gibi giderler ile mali yükümlülükler ve/veya tarife bedellerinin, sonraki yıllara ilişkin bedelleri, ilk yıl için öngörülen bedelin, ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran üzerinden güncellenerek hesaplanır. Örneğin; sözleşme süresi 3 yıl, ihale tarihi 15/11/2019, işe başlama tarihi 1/1/2020 olan bir ihalede, motorlu taşıtlar vergisi tutarı ihale tarihi itibarıyla yıllık 100 TL olan maliyet kalemiz Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı tablosunda en son açıklanmış olan 2019 yılı Ekim ayı değişim oranı (%22,58) üzerinden; 2020 yılı için (100 TL*1,2258) 122,58 TL; 2021 yılı için (122,58 TL*1,2258) 150,26 TL; 2022 yılı için (150,26 TL*1,2258) 184,19 TL olarak hesaplanacaktır.” açıklaması yer almaktadır. İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: Çanakkale Defterdarlığı Hizmet Binası Projelerinin Hazırlanması İşi b) Türü: Hizmet alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: Çanakkale ili Merkez ilçesi Cevatpaşa Mahallesi 1008 ada 46 parsel sayılı taşınmaz üzerine bodrum zemin artı beş kattan oluşan Çanakkale Defterdarlığı Hizmet Binası Projelerinin Hazırlanması ( Mimari, statik, elektrik, mekanik, zemin etüdü, peyzaj, harita işleri ve ihaleye esas yaklaşık maliyeti) işi. Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Çanakkale-Merkez” düzenlemesi, Anılan Şartname’nin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. İstekliler tekliflerini, götürü bedel üzerinden vereceklerdir. İhale sonucunda, ihale üzerinde bırakılan istekli ile toplam bedel üzerinden götürü bedel sözleşme imzalanacaktır….” düzenlemesi , “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde 25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dâhildir. 25.2. 25.1 inci maddede yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz. 25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir: 25.3.1. 25.3.4. Diğer giderler: Vergi, resim, harç ve benzeri giderler teklif fiyata dahil edilecektir. Sözleşme uygulanması sırasında tüm sigorta, vergi, resim harç analiz ücretleri ulaşım ücretleri vb. giderler yükleniciye aittir. 25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.…” düzenlemesi, Aynı Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 31’inci maddesinde “31.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları ister. İhale komisyonu; a) Verilen hizmetin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir” düzenlemesi, Aynı Şartname’nin “Diğer hususlar” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1. İhalede uygulanacak sınır değer katsayısı (R): Mühendislik Hizmetleri/0,72…” düzenlemesi yer almaktadır. Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden, ihale komisyonunun verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlenen süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, yapılan yazılı açıklamaların dikkate alınarak, aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği anlaşılmaktadır. İncelemeye konu ihalede (41) adet ihale dokümanı indirildiği, 09.10.2025 tarihinde yapılan ihaleye (25) isteklinin katıldığı, ihale konusu işin götürü bedel teklif alınmak suretiyle ihale edilmiş olduğu, teklifi sınır değerin altında olduğu tespit edilen 23 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, ihale komisyonu kararı ile 1 isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, 18 isteklinin açıklamada bulunmadığı, 4 isteklinin de açıklaması uygun olmadığı gerekçeleriyle tekliflerinin reddedildiği, açıklaması uygun bulunarak en düşük teklifi veren Sunko Proje Anonim Şirketi’nin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif, sınır değerin üstündeki başvuru sahibinin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği, görülmüştür. Teklifi aşırı düşük olarak değerlendirilen 23 istekliye EKAP üzerinden gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısında “Çanakkale Defterdarlığı Hizmet Binası Projelerinin Hazırlatılması İşi ihalesinde 08.07.2026 tarihli teklifiniz, ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirme sonucunda aşırı düşük teklif olarak tespit edilmiştir. Aşırı düşük teklif açıklamanızı 17.07.2026 tarihi saat 18:00'a kadar EKAP üzerinden e-imza ile imzalamak suretiyle İdaremize göndermeniz gerekmektedir. … Açıklaması istenilen önemli teklif bileşenleri : Zemin ve Temel Etüdü Maliyeti Ön Proje Maliyeti Uygulama ve Detay Projeleri Maliyeti (Mimari, Statik, Mekanik Tesisat ile Elektrik Tesisata Ait Uygulama ve Detay Projeleri, Altyapı, Yangın, Erişilebilirlik, Akustik Projeleri) İhale Dosyası ve Teknik Şartname Hazırlanması Maliyeti Harita İşleri Maliyeti Orijinal (Çıktılar) + CD/DVD Teslimi Maliyeti 3 Boyutlu Görseller Maliyeti Sözleşme Damga Vergisi İhale Kararı Damga Vergisi İdari Şartnamenin 25.3.4 Maddesinde Sayılan Diğer Giderler Yüklenici Karı ve Genel Giderler” hususlarına yer verilmiştir. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından belirtilen süre içerisinde ihaleye katılım belgesine yüklenen aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında; Zemin ve Temel Etüdü işleri ile Harita İşleri için Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79.2.2.1 uyarınca üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ve satış tutarı tespit tutanağının kullanıldığı, Ön Proje İşleri, Uygulama ve Detay Projeleri İşleri, İhale Dosyası ve Teknik Şartname Hazırlanması İşleri, Orijinal (Çıktılar) + CD/DVD Teslimi ve 3 Boyutlu Görseller şirket bünyesinde çalışmakta olan personel tarafından gerçekleştirileceği beyanı ile söz konusu iş kalemleri için maliyetlerin hesaplanmasında Mimar (Proje Müdürü 1 Proje Koordinatörü) (Asgari ücretin %50 fazlası), İnşaat Mühendisi (Proje Mühendisi) (Asgari ücretin %50 fazlası), Makine mühendisi (Proje Mühendisi) (Asgari ücretin %50 fazlası), Elektrik mühendisi (Proje Mühendisi) (Asgari ücretin %50 fazlası), Peyzaj Mimarı (Asgari ücretin %50 fazlası) ve Yangın / erişilebilirlik/ akustik uzmanları (Asgari ücretin %50 fazlası) için Kamu İhale Genel Tebliği'nin Madde 79.3.3 uyarınca, İşçilik Hesaplama Modülü çıktılarının ve açıklama istenen önemli bileşenlere ilişkin maliyet tablolarının sunulduğu görülmüştür. Üçüncü kişilerden alınan ve fiyat teklifinde belirtilen Zemin ve Temel Etüdü işleri ile Harita İşlerinin, teknik şartnameye uygun olarak gerçekleştirileceği beyanı ile ihalenin adı ve ihale kayıt numarasının olduğu belgenin ve anılan belgelerin ekinde sunulan satış tutarı tespit tutanaklarının önemli bileşen olarak belirtilen “Zemin ve Temel Etüdü işleri” ile “Harita İşleri” kalemleri için olduğu, fiyat tekliflerinin teklife konu alan faaliyet gösteren şirketlerden alındığı, Tebliğ’de öngörüldüğü gibi bu belgelerin fiyat teklifine konu alanda (Zemin ve Temel Etüdü işleri ile Harita İşleri) faaliyet gösterenlerden alınmasının yeterli olduğu sonucuna varılmıştır. Mimari, statik, elektrik, makine, peyzaj ve 3 boyutlu görsellere ilişkin önemli bileşenlerin açıklamasının, şirket bünyesinde çalıştırılan personel üzerinden ve bu personelin KİK İşçilik Hesaplama Modülü kullanılarak maliyetlerinin hesaplanması şeklindeki yöntem ile ilgili olarak; İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından iddia konusu mimari, statik, elektrik, makine, peyzaj ve 3 boyutlu görsellere ilişkin iş kalemlerinin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alacağını değil, kendi organizasyon yapısı içerisinde bulunan uzman teknik personel eliyle gerçekleştireceğinin açıklandığı, istekli tarafından uzman teknik personel olarak Mimar, İnşaat mühendisi, Makine mühendisi, Elektrik mühendisi, Peyzaj mimarı ve Yangın / erişilebilirlik/ akustik uzmanları öngörüldüğü; “Ön Proje İşleri” için 541.997,57 TL, “Uygulama ve Detay Projeleri İşleri (Mimari, Statik, Mekanik Tesisat ile Elektrik Tesisata Ait Uygulama ve Detay Projeleri, Altyapı, Yangın, Erişilebilirlik, Akustik Projeleri)” için 2.167.990,28 TL, “Üç boyutlu görsel” için 382,586,52 TL maliyet öngörüldüğü, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarında bir hesaplama aracı olarak KİK İşçilik Hesaplama Modülü kullanılarak personel maliyetinin hesaplanmasının, işçilik maliyetinin denetlenebilir hale getirilmesini açısından uygun bir yöntem olduğu dikkate alındığında her bir personel grubu için çalışma süresinin adam/gün-adam/ay olarak belirlenmesi ve KİK İşçilik Hesaplama Modülü üzerinden toplam maliyetinin hesaplanmasında kamu ihale mevzuatına aykırı bir husus olmadığı değerlendirilmektedir. Ayrıca, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde imalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması ile seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşulların dikkate alınacağı hükme bağlanmıştır. Dolayısıyla Kanun, aşırı düşük teklif açıklamasını yalnızca üçüncü kişilerden alınan fiyatların belgelenmesine indirgememekte; isteklinin işi hangi ekonomik ve teknik koşullarla gerçekleştireceğinin de açıklanmasını öngörmektedir. Nitekim Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesinde üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri düzenlenmiş olup, hüküm “teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda” uygulanmaktadır. Başka bir ifadeyle, söz konusu düzenlemenin ön koşulu üçüncü kişiden mal veya hizmet temin edilmesidir. Bu hükümden, her bir önemli teklif bileşeninin mutlak surette üçüncü kişilerden alınacak fiyat teklifi ile açıklanması gerektiği şeklinde bir sonuç çıkarılmasının mümkün olmadığı, isteklinin kendi bünyesinde bulunan uzman personeli ve kendi organizasyonu kullanmasının, üçüncü kişilerden hizmet satın alan isteklilere kıyasla ekonomik bir üretim avantajı oluşturacağı ve proje hizmetlerini niteliği itibarıyla kendi teknik personelini kullanarak üretmenin, kamu ihale mevzuatında kabul edilebilir bir açıklama yöntemi olduğu, iddia konusu önemli bileşenlerde üçüncü kişiden alınmış fiyat teklifinin bulunmamasının, açıklamanın mevzuata aykırı olduğu sonucunu doğurmadığı ve ayrıca her bir proje disiplini için görevli uzman personel (Mimar, İnşaat mühendisi, Makine mühendisi, Elektrik mühendisi, Peyzaj mimarı ve Yangın / erişilebilirlik/ akustik uzmanları), öngörülen adam/gün veya adam/ay miktarı ve buna bağlı toplam maliyetin ayrı ayrı gösterildiği; dolayısıyla önemli teklif bileşeni ile maliyet girdisi arasında kabul edilebilir bir bağlantı kurulduğu anlaşıldığından ve ihale konusu işin götürü bedel teklif alınmak suretiyle ihale edilmiş olduğu da dikkate alındığında başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez…” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddialarında haklı bulunmadığı tespit edilmiş olup, Kanun’da öngörülen şekilde bir haklılık oranı oluşmamıştır. Bu nedenle, 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafı uyarınca itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesinin mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine, Oybirliği ile karar verildi.