KİK Kararı 2026/UH.I-2163

KAMU İHALE KURULU KARARI Toplantı No: 2026/032 Gündem No: 67 Karar Tarihi: 19.08.2026 Karar No: 2026/UH.I-2163 Mahkeme Kararları Toplam: 0 Bağlı mahkeme kararı bulunmamaktadır. Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Pera Sosyal ve Destek Hizmetleri Sanayi Ticaret Anonim Şirketi , İHALEYİ YAPAN İDARE: Sakarya Üniversitesi Rektörlüğü Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığı , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2026/1002808 İhale Kayıt Numaralı “ Sakarya Üniversitesi Servise Hazır Yemek Hizmeti Alım İşi ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Sakarya Üniversitesi Rektörlüğü Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığı tarafından 20.07.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Sakarya Üniversitesi Servise Hazır Yemek Hizmeti Alım İşi ” ihalesine ilişkin olarak Pera Sosyal ve Destek Hizmetleri Sanayi Ticaret Anonim Şirketi ’nin 13.07.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 17.07.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 22.07.2026 tarih ve 220925 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 22.07.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/1853 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 1) İdari Şartname'nin 7.3.4’üncü maddesinde yer alan kapasite raporu düzenlemesinin, Kamu İhale Genel Tebliği hükümleri ile uyumlu olmadığı, Ayrıca anılan maddede “İdaremizin günlük yemek ihtiyacı ortalama; 1250000 öğün/354 gün=3.521,13 ve ½ si 1.765,53 öğündür.” düzenlemesinin bulunduğu, ancak bu düzenlemede işlem hatası yapıldığı, idarenin günlük yemek ihtiyacı 3.531,073 olması gerekirken 3.521,13 olarak hesaplandığı, bu durumun tereddütte yol açtığı, 2) Teknik Şartname’nin “VI-Yüklenici Firmanın Diğer Yükümlülükleri” kısmının 2’nci maddesinde mutfakta kullanılacak olan damlumbazlar ile havalandırma sistemlerinin iç temizliğinin imzalanan sözleşme sonrası 1 yıl içinde yaptırılacağının, aynı Şartname’nin 25’inci maddesinde ise yüklenicinin mutfak, merdiven ve yemekhanelerinin boya ve badanasını yılda 1 kez yapacağının düzenlendiği, ancak işin süresinin 354 gün olduğu, bu durumun işin süresi bakımından tereddütte yol açtığı, 3) İdari Şartname’nin 7.3.2’nci maddesinde işletme kayıt belgesinin yeterlik kriteri olarak düzenlendiği, Teknik Şartname’nin “VI-Yüklenici Firmanın Diğer Yükümlülükleri” kısmının 30’uncu maddesinde ise aynı belgenin yüklenici tarafından işe başlama tarihinden itibaren 1 ay içerisinde sunulacağının ifade edildiği, söz konusu doküman düzenlemelerinin çelişkili olduğu, 4) İdari Şartname’nin 45.1’nci, Sözleşme Tasarısı’nın 36.1’nci ve Teknik Şartname’nin “VIII-İşe Başlama ve Bitirme Tarihi” başlıklı maddesinde yasal nedenlerden dolayı sözleşmenin geç imzalanması halinde, sözleşmenin imzalanmasını müteakip bir takvim günü içinde işe başlanacağı ve 20.08.2027 tarihinde sona ereceği, gecikme ile ilgili yüklenicinin herhangi bir hak talebinde bulunamayacağının düzenlendiği, büyük ölçekli yemek hizmeti gibi ciddi hazırlık, tedarik zinciri kurulumu, personel organizasyonu ve lojistik altyapı gerektiren bir işte fiilen ifa imkânını ortadan kaldıracak ölçüde dar bir süre öngörüldüğü, yüklenicinin kusuru dışında gelişebilecek tüm hallerde yükleniciyi tamamen hak mahrumiyetine tabi tutmak suretiyle ölçülülük, öngörülebilirlik ve hakkaniyet ilkelerinin zedelendiği, ihaleye katılımın daraltıldığı, 5) İdari Şartname'nin 45’inci maddesi ile Teknik Şartname’nin 12’nci sayfasında yer alan, mutfak ve yemekhanelerde meydana gelebilecek kaza, yangın, su basması ve gaz kaçağı gibi durumlardan doğan tüm zararların kusur şartı aranmaksızın yüklenici tarafından karşılanacağına dair düzenlemelerin, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi'ne aykırı olduğu, basiretli bir tacirin üstlenebileceği makul risk sınırlarını aştığı, 6) Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’nci maddesinde yer alan “Özel Aykırılık Halleri” tablosundaki ihlaller karşılığında idarece yükleniciye “idari para cezası” uygulanacağının düzenlendiği, ancak Anayasa’nın 38’inci maddesi ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 4’üncü maddesinde hüküm altına alınan "idari yaptırımların kanuniliği ilkesi" uyarınca; hangi fiillere idari para cezası verilebileceği ve bu cezayı uygulama yetkisinin hangi idari mercilere ait olduğunun yalnızca kanunla düzenlenebildiği, söz konusu idareye yetki verilmeksizin idari para cezası uygulayamayacağı, sözleşmeye aykırılık hallerinde ancak cezai şart uygulayabileceği, 7) Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’nci maddesinde yer alan 2 numaralı özel aykırılık haline göre idarenin uygun gördüğü zamanlarda mutfak, yemekhaneler ve dolaplarda verilen hizmeti denetleyerek aksaklıkların giderilmesini ve bozuk malzemenin tamirini talep edeceği, bu husustaki masrafların yükleniciye ait olduğu, bu kurala uyulmadığının tutanakla tespiti halinde sözleşme hükümlerine göre idari para cezası uygulanacağı, söz konusu sorumluluğun yüklenicinin kullanımından kaynaklanan kusuruna bağlanmadığı, işin ifası süresince yüklenicinin kusuru olmaksızın bozulan idare demirbaşının tamirat veya yenilenmesi maliyetinin yükleniciye yüklenemeyeceği, aksi halde yüklenici için öngörülemez bir maliyetin doğabileceği, 8) Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.3’üncü maddesinde yer alan 1 numaralı ağır aykırılık haline göre yüklenicinin mücbir sebep halleri dışında yemek servisini yapmaması veya yapamaması halinde sözleşmenin feshedileceği, ancak sözleşmenin ifası sırasında yükleniciden kaynaklı olmaksızın yüklenicinin yemek hizmeti vermemesi veya verememesi durumunda sözleşmenin feshi sonucu ortaya çıkabileceğinden yukarıda aktarılan Sözleşme Tasarısı düzenlemesinin Tip Sözleşme’ye aykırı olduğu, 9) Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.3’üncü maddesinde yer alan 2 numaralı ağır aykırılık haline göre toplu besin zehirlenmesi olayı yaşanması durumunda sözleşmenin feshedileceğinin ifade edildiği, ancak söz konusu zehirlenmenin en az kaç kişide yaşanması durumunda sözleşmenin feshedileceğinin belirtilmediği, toplu besin zehirlenmesi olayının yüklenicinin kusuruna bağlı olup olmadığı, farklı yerlerden temin edilen ortak gıdaların tüketilmesi durumunda da besin zehirlenmesi yaşanabileceği, belirtilen ağır aykırılık halinin açık ve net bir şekilde ortaya konulamadığı, söz konusu düzenlemenin Tip Sözleşme’ye aykırı olduğu, 10) Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’nci maddesinde yer alan 4 numaralı özel aykırılık haline göre yemeklerden böcek, sinek, tel, cam, taş, kıl, vb. yabancı madde çıkması durumunda idari para cezası uygulanacağı ve bu sebeple öğrenci ya da personelin yapacağı olası sağlık masraflarının tamamının yüklenici tarafından karşılanacağının ifade edildiği, ancak taraflar arasındaki kusur ve zarar ilişkisinin genel hukuk kuralları ve adli yargı süreçleri çerçevesinde tespit edilmesi gerektiği, gelecekte doğması muhtemel ve miktarı belirsiz olan üçüncü şahıs sağlık giderlerinin, kusur incelemesi yapılmaksızın doğrudan ve ucu açık bir mali yükümlülük olarak yükleniciye yüklemesinin mevzuata aykırı olduğu, 11) Teknik Şartname’nin 2’nci sayfasında “3- Seçmeli ana yemekler vejetaryen ana yemek hariç %50- %50 oranında üretilecek olup yemekhanelerimizde servise sunulacaktır. Yüklenici firma ile Üniversitemiz kontrol teşkilatı, yemek hizmetinden faydalanan öğrenci ve personellerin tercih ettiği seçmeli ana yemeği geçmiş dönem verilerini kullanarak diğer seçmeli ana yemekten daha fazla miktarda üretilmesi yönünde ortak karar alırsa yemek üretimi tercih edilen seçmeli ana yemeğin daha fazla miktarda üretilmesi yönünde olabilecektir.” düzenlemesine yer verildiği, söz konusu düzenlemenin, ihale konusu malzemeli yemek hizmeti alımında teklif fiyatının oluşturulması ve aşırı düşük teklif açıklamasında esas alınacak ana çiğ girdi miktarlarının belirlenmesi bakımından ciddi bir belirsizliğe yol açtığı, 12) Teknik Şartname’nin “III- Öğle ve Akşam Yemeklerinin Grupları” başlıklı 3’üncü maddesi ile aynı Şartname’de yer alan “Örnek Menü” birlikte değerlendirildiğinde, haftalık yemek sıklıkları bakımından açık bir uyumsuzluk bulunduğu; Ayrıca, Teknik Şartname’nin “III- Öğle ve Akşam Yemeklerinin Grupları” başlıklı 3’üncü maddesinde yer alan tablolarda “HAFTADA” ibaresi kullanılmışken maddenin devamında “Menülerde yer alacak yemek gruplarının aylık verilme sıklığı yukarıdaki tabloda verildiği gibi olmalıdır.” ifadelerinin yer aldığı, isteklilerin tekliflerini hazırlarken söz konusu tabloların haftalık mı yoksa aylık mı uygulanacağını, örnek menüdeki fiili dağılımın mı yoksa tablolardaki sıklıkların mı esas alınacağının belirsizliğe yol açtığı, bu durumun, teklif fiyatının sağlıklı oluşturulmasını, isteklilerin eşit ve öngörülebilir maliyet hesabı yapmasını, tekliflerin objektif şekilde karşılaştırılmasını ve aşırı düşük teklif açıklamasının denetlenebilir biçimde hazırlanmasını engellediği, 13) Dokümanın ekinde yer alan “Reçeteler” başlıklı belgede bazı yemeklerin açık ve birebir karşılığının bulunmadığı, Teknik Şartname’nin 2’nci sayfasında reçetelerde bulunmayan yemeklerin, ait oldukları gruptaki kontrolü yapan diyetisyen ya da gıda mühendisi ile yüklenici firmanın diyetisyeni ya da gıda mühendisinin birlikte uygun bulduğu yemek reçetesi üzerinden yapılacağının düzenlendiği, yemek reçetelerinin kesin, sınırlı ve bağlayıcı biçimde belirlenmediğini, bu durumun belirsizliğe yol açtığı, 14) Teknik Şartname’de yer alan örnek menüde bazı ana yemeklerin yanında garnitür olduğunun belirtildiği, dokümanın ekinde yer alan “Reçeteler” başlıklı belgede “Garnitürler” başlığı altında garnitürlere ilişkin ayrı gramaj düzenlemelerine yer verildiği, garnitürlerin ana yemek gramajına dahil olup olmadığı, ayrıca bir kap yemek sayılıp sayılmayacağı, ana çiğ girdi hesabında ana yemekle birlikte mi yoksa ayrı yardımcı girdi olarak mı dikkate alınacağının belirtilmediği, 15) Teknik Şartname’de bir öğünde ana yemek seçmeli olmak üzere 4 kap yemek, 100 gr ekmek ve 500 ml su verileceğinin düzenlendiği; menülerin ise ihale aşamasında kesin ve değişmez şekilde belirlenmediği, idarenin Menü Planlama Komisyonu tarafından aylık olarak hazırlanacağı ve her ayın 25’ine kadar yükleniciye bildirileceği, zorunlu sebeplerin ortaya çıkması halinde menü değişikliği yapılabileceği, bu değişikliğin aynı ay içinde yapılmamış farklı bir günün menüsüyle yer değiştirilmesi veya değiştirilmesi istenen yemeğin aynı gruptaki farklı bir yemekle değiştirilmesi şeklinde uygulanabileceği, ihale dokümanı kapsamında örnek menü ve reçeteler üzerinden kurulması gereken maliyet kurgusunun sözleşmenin uygulanması sırasında değiştirilebilir hale geldiği, menü değişikliğinin aynı gruptaki farklı bir yemekle yapılabileceği belirtilmiş olmakla birlikte, aynı grup içinde yer alan yemeklerin maliyetlerinin birbirinden önemli ölçüde farklı olduğu, dolayısıyla ihale aşamasında isteklilerin hangi yemeğin hangi sıklıkta verileceği, hangi ana çiğ girdilerin ne miktarda kullanılacağı ve toplam maliyetin hangi yemek dağılımına göre hesaplanacağının tam olarak öngörülemeyeceği, Ayrıca, menüde yer verilen bazı yemeklerin teknik şartnamedeki grup sınıflandırması ile tam olarak örtüşmediği, 16) Teknik Şartname’de yer alan 2 haftalık örnek normal yemek menüsünün her gün için 5 çeşit yemekten oluştuğu, ancak ihale konu iş kapsamında personele ve öğrencilere verilecek 5 çeşit yemeğin 2 çeşidinin seçmeli olduğu, isteklilerin 2 çeşit yemeğin seçimi noktasında farklı tercihlerde bulunulabileceği, dolayısıyla mevcut düzenlemenin aşırı düşük tekliflerin eşit şartlarda açıklanmasına ve değerlendirilmesine engelleyici nitelikte olduğu, iki haftalık normal örnek menüsünün sağlıklı bir şekilde oluşturulmadığı, 17) Teknik Şartname'nin “Gıda Evsafı” başlıklı maddesinde yumurta ağırlığına ilişkin "… 60 gr dan az olmayacaktır …" şartının, 2014/55 sayılı Türk Gıda Kodeksi Yumurta Tebliği'nde belirtilen M, L ve XL sınıflarının farklı ağırlık aralıkları ve piyasa fiyatları göz önüne alındığında, kullanılacak yumurta sınıfının belirsizliğine neden olduğu, isteklilerin maliyet hesaplarını aynı esaslara göre yapmalarını engellemektedir. İdarece işin ifasında hangi sınıf yumurtanın kullanılacağının açıkça belirtilmemesi, ihale dokümanında bulunması gereken açıklık ve belirginlik ilkesine aykırılık teşkil ederek istekliler arasında eşit şartlarda teklif hazırlanmasını engelleyecek nitelikte olduğu, 18) Teknik Şartname'nin 6’ncı sayfasında temizlik malzemelerinin miktarları tabloda belirtilmekle birlikte, bu malzemelerin cinsi ve markasının belirtilmeyerek idarenin takdirine bırakılmasının piyasada bulunan farklı kalite ve fiyatlı ürünler nedeniyle isteklilerin sağlıklı maliyet hesaplaması yapmalarını engellediği, tekliflerin karşılaştırılabilirliğini zedeleyerek eşit rekabet koşullarını olumsuz etkilediği, 19) Teknik Şartname'nin 6’ncı sayfasında yer alan düzenleme ile lavabo, tuvalet ve bu gibi yerlerin temizliğinde makine, alet ve ekipmanlar ile kullanılan mekânlarda meydana gelecek arızalar, kırılma ve kaybolmaların firma tarafından giderileceğinin ifade edildiği, üçüncü kişilerin kullanımından kaynaklanabilecek arıza, kırılma ve kayıpların giderilmesi durumunda yüklenicinin kontrolü dışında gerçekleşen zararların sorumluluğunu kusur veya illiyet bağı aranmaksızın yükleniciye verildiği, bu durumun belirlilik ve öngörülebilirlik ilkelerini ihlal ederek isteklilerin sağlıklı maliyet hesabı yapmalarını engellediği, 20) Teknik Şartname'nin 9’uncu sayfasında yer verilen düzenleme ile idarenin talep etmesi halinde personelin iki gün içinde değiştirilmesi zorunluluğu getirilmesinin, işveren sıfatını haiz yüklenicinin personel seçim ve istihdam yetkisine doğrudan müdahale niteliği taşıdığı, idarenin objektif kriterler ve somut gerekçeler belirlenmeksizin personel değişikliği talep edebilmesine imkân tanınmasının, yüklenicinin işverenlik yetkisine ve organizasyon serbestisine doğrudan müdahale niteliği taşıdığı, 21) Teknik Şartname'nin 9’uncu sayfasında personelin iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili her türlü sorumluluğun münhasıran yükleniciye ait olduğu şeklinde ucu açık bir düzenleme yapıldığı, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu uyarınca, hizmetin ifa edileceği fiziki mekanların mülkiyeti, idaresi ve kontrolü tamamen idaredeyken personelin sağlığını koruma, güvenli bir çalışma ortamı temin etme, binaların yapısal güvenliğini (gaz tesisatı, havalandırma, elektrik altyapısı vb.) sağlama noktasında kanundan doğan devredilemez takip, gözetim ve asıl kusur sorumluluğu bulunduğu, hiçbir ayrım, sınır veya kusur şartı gözetmeksizin, idarenin kendi fiziki mekanlarındaki yapısal eksikliklerden veya kendi personelinin kusurlarından kaynaklanabilecek iş kazalarının dahi peşinen ve tamamen yüklenicinin üzerine bırakılmasının mevzuata uygun olmadığı ve isteklilerin üstlenecekleri hukuki/mali riski öngöremeyerek sağlıklı teklif oluşturmalarını engellediği, 22) Teknik Şartname’nin 12’nci sayfasında idarenin gerekli görmesi hâlinde yemek hizmetinin yürütüldüğü alanlarda ilave demirbaş ve donanım temin edilmesini veya tadilat yapılmasını yükleniciden talep edebileceğine yönelik düzenleme yapıldığı, ancak ihale dokümanında teklif fiyatına dâhil giderlerin açık, belirli ve öngörülebilir şekilde düzenlenmesi gerekirken, söz konusu düzenlemede hangi mekânlarda, hangi kapsamda, ne miktarda ve hangi nitelikte demirbaş ve donanım talep edilebileceğine ilişkin herhangi bir objektif ölçüt belirlenmediği, bu durumun, istekliler açısından ihale aşamasında maliyetinin önceden hesaplanması mümkün olmayan ilave yükümlülükler doğurduğu ve sağlıklı maliyet hesabı yapılmasını engellediği, 23) Teknik Şartname’nin 13’üncü sayfasında; firma tarafından mutfak, merdiven çıkışları ve yemekhanelerin boya ve badanasının idarenin uygun göreceği zamanda yılda bir defa yapılacağının ifade edildiği, Mutfak, merdiven çıkışları ve yemekhanelerin boya ve badanası işlerinin ihale konusu ile ilgisi ve alakasının bulunmadığı, söz konusu giderlerin % 4 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderler içerisinde değerlendirilmesine de imkân bulunmadığı, bu tür işlerin uzmanlık gerektiren hizmetler olduğu, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesi uyarınca olması gereken “kabul edilebilir doğal bağlantı”nın bulunmadığı, 24) Teknik Şartname’de hem yüklenicinin ekipman temin yükümlülüğünden hem de idarenin yükleniciye demirbaş ve donanım teslim edebileceğinden söz edildiği, ancak hangi demirbaşların idare tarafından yükleniciye teslim edileceği, hangi demirbaş ve ekipmanların yüklenici tarafından temin edileceği, demirbaşlar belgesinde yer alan kalemlerin hangilerinin yüklenici tarafından hazır bulundurulacağı, idare tarafından teslim edilecek ekipmanların teknik durumu, sayısı, kullanım kapasitesi ve teslim zamanının açıkça belirlenmediği, ayrıca yüklenici tarafından temin edilecek demirbaş ve ekipmanların sözleşme sonunda yüklenicide mi kalacağı, idareye mi bırakılacağı, amortisman bedelinin teklif fiyatına nasıl yansıtılacağı ve kullanım süresi sonunda ekonomik değeri bulunan ekipmanlar yönünden hangi esasların uygulanacağının da belirsiz olduğu, 25) Elektrik, doğalgaz, su tüketimi ve atık su bedellerinin teklif fiyata dahil edildiği açık olmakla birlikte, bu giderlerin teklif fiyatının sağlıklı şekilde oluşturulmasına elverişli açıklıkta düzenlenmediği, Teknik Şartname’de 354 günlük geçmiş tüketim miktarlarının“323.669 kW civarında”, “1.474,982 KWH civarında” ve “12.340 m3 civarında” şeklinde yaklaşık ve değişken ifadelerle belirtildiği, ancak bu tüketimlerin hangi dönem verisine dayandığı, hangi yemekhane veya kullanım alanlarını kapsadığı, yalnızca yüklenicinin faaliyetinden mi yoksa idarenin/öğrencilerin/personelin kullanımından da mı kaynaklandığının gösterilmediği, ayrıca tüketim miktarlarının “civarında” ibaresiyle verilmesinin, isteklilerin elektrik, doğalgaz, su ve atık su maliyetlerini kesin, objektif ve karşılaştırılabilir şekilde hesaplamasını engellediği, ayrıca Teknik Şartname’nin 12’nci sayfasında söz konusu aboneliklerin “mümkün olması halinde” yüklenici üzerine alınacağının belirtildiği, aboneliklerin yüklenici üzerine alınmasının mümkün olmaması halinde tüketimin ne şekilde ölçüleceği, sayaç ayrımı yapılıp yapılmayacağı, ortak kullanım alanlarına ilişkin tüketimlerin nasıl ayrıştırılacağı, idarenin sosyal etkinlik düzenlemesi veya yemekhaneleri farklı amaçlarla kullanması halinde doğacak enerji ve su tüketimlerinin kime ait olacağının açıkça düzenlenmediği iddialarına yer verilmiştir. Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler. … Şikâyet ve itirazen şikâyet başvuruları, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yollarıdır. … Şikâyet başvuruları idareye, itirazen şikâyet başvuruları Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır. Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir: … c) Başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih…” hükmü, “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar. İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. Bu yöndeki başvuruların idarelerce ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır. Şikayet üzerine yapılan incelemede tekliflerin hazırlanmasını veya işin gerçekleştirilmesini etkileyebilecek maddi veya teknik hataların veya eksikliklerin bulunması ve idarece ihale dokümanında düzeltme yapılmasına karar verilmesi halinde, gerekli düzeltme yapılarak 29 uncu maddede belirtilen usule göre son başvuru veya ihale tarihi bir defaya mahsus olmak üzere ertelenir. Ancak belirlenen maddi veya teknik hataların veya eksikliklerin ilanda da bulunması halinde 26 ncı maddeye göre işlem tesis edilir.” hükmü, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikâyet süresi; ihale sürecindeki şikâyete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanun’un 21’inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür. (2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikâyetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. (3) Kuruma itirazen şikâyet süresi; şikâyet veya itirazen şikâyet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmü, “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “a) İlana yönelik başvurularda ilk ilan tarihini, … c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikâyete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi, … (2) Tatil günleri sürelere dâhildir. Sürenin son gününün tatil gününe rastlaması halinde, süre tatil gününü izleyen ilk iş gününün bitimine kadar uzar. Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikâyet başvurularının, ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılması zorunludur. ” hükmüne, “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) Şikâyet başvuruları idareye, itirazen şikâyet başvuruları ise Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır. (2) Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir; … c) Başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih. … (3) İlana yönelik başvurularda ilk ilan tarihi başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih olarak belirtilir…” hükmüne, “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) Başvurular öncelikle; … c) Başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığı, … e) Başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarihin belirtilip belirtilmediği, … yönlerinden sırasıyla incelenir. (2) Başvuru dilekçesi ve ekinde yukarıda belirtilen ön inceleme konuları bakımından bir aykırılığın bulunmaması durumunda esasın incelenmesine geçilir…” hükmü İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Şikayet başvuru süresi” başlıklı 4’üncü maddesinde “(1) Kanunun 55 inci maddesi uyarınca şikayet başvurusu usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmadan önce aday veya istekliler ile istekli olabileceklerin şikayete yol açan durumların farkına vardığı veya farkına varmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gün içinde ihaleyi yapan idareye yapılır. (2) Süreler; a) İlana yönelik başvurularda Kamu İhale Bülteninde yayımlanan ilk ilan tarihini, düzeltme ilanı yapılan hallerde düzeltme ilanının Kamu İhale Bülteninde yayımlandığı tarihi, … izleyen günden itibaren başlar.” açıklaması, İhale İlanı’nın 4.3.3’üncü maddesinde “4.3.3. Üretim/imalat kapasitesine ait bilgiler: Kapasite Raporu: İstekliler; ihale tarihi itibarı ile geçerliliği olan ve aşağıda belirtilen şekilde kapasite raporunu sunacaktır. (yüklenicinin iş ortaklığı olması halinde kapasite raporuna ilişkin yeterlik kriteri ortaklardan biri, birkaçı veya tamamı tarafından sağlanabilir). Günlük Yemek üretim miktarı en az 1.600 öğün kapasiteli kapasite raporu, (İdaremizin günlük yemek ihtiyacı ortalama; 1250000 öğün/354 gün=3.521,13 ve ½ si 1.765,53 öğündür.)” düzenlemesi, İdari Şartname’nin 7.3.4’üncü maddesinde “7.3.4. Üretim ve/veya imalat kapasitesine ilişkin açıklamalar: Kapasite Raporu: İstekliler; ihale tarihi itibarı ile geçerliliği olan ve aşağıda belirtilen şekilde kapasite raporunu sunacaktır. (yüklenicinin iş ortaklığı olması halinde kapasite raporuna ilişkin yeterlik kriteri ortaklardan biri, birkaçı veya tamamı tarafından sağlanabilir). Günlük Yemek üretim miktarı en az 1.600 öğün kapasiteli kapasite raporu, (İdaremizin günlük yemek ihtiyacı ortalama; 1250000 öğün/354 gün=3.521,13 ve ½ si 1.765,53 öğündür.)” düzenlemesi yer almaktadır. 4734 sayılı Kanun’un yukarıda aktarılan hükümleri gereğince ilanda yer alan hususlara yönelik şikâyet başvurularının ilk ilan tarihinden itibaren 10 gün içinde yapılma zorunluluğu bulunmaktadır. Başvuru sahibinin, kapasite raporuna yönelik iddiasının, yukarıda yer verilen İhale İlanı’na yansıyan hükümlere yönelik olduğu, ilana yansıyan hususlarla ilgili şikâyet başvurularında sürenin ilk ilan tarihinden itibaren başlayacağı, incelenen ihalede şikâyete yol açan durumun farkına varılması gereken tarihin ihalenin ilan tarihi olan 17.06.2026 tarihi olduğu, başvuru sahibi tarafından bu tarihi izleyen 10 gün içinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerekirken bu süre geçtikten sonra 13.07.2026 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu, dolayısıyla ilana yansıyan hususlara yönelik şikâyet başvuru süresinin sona erdiği anlaşılmış olup, başvuru sahibinin anılan iddiasının süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. 2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Kuruma itirazen şikâyet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde “İdareye şikâyet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilir… Kurum itirazen şikâyet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceler..." hükmü, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında “ İdarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemez. ” hükmü, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında “ …İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikâyet başvurusunun incelenmesinde idareye başvurusu konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz. ” açıklaması yer almaktadır. İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında yer alan hüküm ile İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan açıklamada şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği açıkça ifade edilmektedir. Dolayısıyla; söz konusu mevzuat hükümleri uyarınca, başvuru sahibi tarafından öncelikle idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerektiğinden ve bu iki aşamalı idari başvuru yolunda şikâyet yoluna başvurulmadan itirazen şikâyet yoluna başvurulamayacağından, şikâyet başvurusunda ileri sürülmeyen iddiaların da itirazen şikâyet başvurusunda ileri sürülmesi mümkün olamayacaktır. Bu çerçevede şikâyet başvurusu; Kurul kararının alınmasından önceki süreçte uyuşmazlık konusu hususla ilgili tarafların haklarını veya mevcut hukuki durumlarını sınırlayan ya da değiştiren bir zorunlu idari başvuru yolu olup, idarelere kendi vakıa, gerekçe ve delillerini ileri sürme fırsatı tanıyarak Kurul kararına ilişkin idari usulün bir parçası olması nedeniyle, önemli bir usuli güvence teşkil etmektedir. Bu durum, somut olayda olduğu gibi, teknik konularda idarenin ihtiyaçlarının ortaya konması ve yemek hizmetinin belli standartta yürütülmesine ilişkin alımlarda daha da önem arz etmektedir. Netice itibarıyla, yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca idareye şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların; şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararda belirtilen hususlar hariç, itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşılmaktadır. Yapılan incelemede, itirazen şikayet başvurusunda yer alan “…mutfakta kullanılacak olan damlumbazlar ile havalandırma sistemlerinin iç temizliğinin imzalanan sözleşme sonrası 1 yıl içinde yaptırılacağının, aynı Şartname’nin 25’inci maddesinde ise yüklenicinin mutfak, merdiven ve yemekhanelerinin boya ve badanasını yılda 1 kez yapacağının düzenlendiği, ancak işin süresinin 354 gün olduğu, bu durumun işin süresi bakımından tereddütte yol açtığı…” iddiasının idare nezdinde şikayet konusu edilmediği görülmüş, başvuru sahibinin iddiasının şekil yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. 3) Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir: … b) Mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için; … 3) İsteklinin üretim ve/veya imalat kapasitesine, araştırma-geliştirme faaliyetlerine ve kaliteyi sağlamasına yönelik belgeler…” hükmü, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde “ (1) İhalelere katılacak aday veya istekliler tarafından, … (4) İhale konusu işin yerine getirilmesi için alınması zorunlu olan ve ilgili mevzuatında o iş için özel olarak düzenlenen sicil, izin, ruhsat vb. belgelerin adaylar veya istekliler tarafından sunulmasına ilişkin hükümlere, ilan ve ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede yer verilir. İş ortaklarının her birinin söz konusu belgeleri ayrı ayrı sunması, konsorsiyumda ise her bir ortağın kendi kısmına ilişkin belgeleri sunması zorunludur…” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alım ihalelerinde yeterliğe ilişkin diğer hususlar” başlıklı 75’inci maddesinde “…75.3. Malzemeli veya malzemesiz yemek hizmeti alımı ihalelerinde, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 38 inci maddesinde yer alan hüküm çerçevesinde, idari şartnamenin “İhaleye Katılabilmek İçin Gereken Belgeler ve Yeterlik Kriterleri” başlıklı maddesinin, ihale konusu hizmetin yerine getirilmesine ilişkin olarak ilgili mevzuat gereği alınması zorunlu olan sicil, izin, ruhsat vb. belgelerin istenilmesine ilişkin alt maddesinde aday ve isteklilerden sadece İşletme Kayıt Belgesinin istenilmesi yeterli olup, Gayrisıhhî Müessese Ruhsatı, Kontrol ve Denetim Raporu gibi belgelerin sunulacağına ilişkin düzenlemelere yer verilmeyecektir. İdari şartnamede birden fazla faaliyet konusuna ilişkin işletme kayıt belgesinin istendiği ihalelerde, faaliyet konularının işletme kayıt belgesinde bulunması hususunun birlikte mi yoksa ayrı ayrı mı istendiğinin açıkça belirtilmesi gerekmektedir. Bu konuya ilişkin bir açıklık bulunmaması durumunda belirlenen faaliyetlerden herhangi birine dair belge sunulması yeterli kabul edilecektir…” açıklaması, İdari Şartname’nin İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: Sakarya Üniversitesi Servise Hazır Yemek Hizmeti Alım İşi b) Türü: Hizmet alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: 1.250.000 Öğün/Adet Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Sakarya Üniversitesi Yemekhaneleri ile Bağlı Fakülteler ve Yüksekokulları” düzenlemesi, 7.3.2’nci maddesinde “İhale konusu işin ya da malın satış faaliyetinin yerine getirilebilmesi için ilgili mevzuat gereğince alınması zorunlu olan sicil, izin, ruhsat, faaliyet belgesi vb. belgeler: Belge Adı Açıklama İş Ortaklıklarında İşletme Kayıt Belgesi İstekliler, Yetkili Kurum tarafından 5996 sayılı Kanunun 30 uncu maddesine göre düzenlenmiş ve ihale tarihinde geçerli olan faaliyet konusu "Depo, Gıda Satış ve Perakende Faaliyet Gösteren İşletmeler" olan "İşletme Kayıt Belgesi"ni teklifleri ile birlikte sunacaklardır. Tüm ortakların sunması gerekmektedir. 7.3.2.1. İş ortaklığı olarak teklif verilmesi halinde, her bir ortak tarafından 7.3.2 nci maddede yer alan belgelerin ayrı ayrı sunulması zorunludur.” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “Firmanın Yükümlülükleri” başlıklı 5’inci maddesinde “…Yemeklerin pişirilmesi idarenin onayladığı yemek listesine göre SAÜ Esentepe Kampüsü merkez mutfağında gerçekleştirilecektir…” düzenlemesi, “VI-Yüklenici Firmanın Diğer Yükümlülükleri” başlıklı maddesinde “…5- Mutfak ve yemekhanelerde oluşabilecek her türlü kaza yangın vb. sebeplerden dolayı hizmet üretilememesi halinde firma bu hizmeti dışarıdan satın alarak yerine getirecektir. Firma bu yükümlülüğünü yerine getirmediği takdirde yemek idare tarafından dışarıdan temin edilerek, bedeli firma adına fatura ettirilecektir. … 30-Yüklenici, hizmet verdiği mutfak ve yemekhaneler için ilgili kurumlardan alacağı "İşletme Kayıt Belgesi"ni işe başladığı tarihten itibaren 1 ay içerisinde idaremize sunacaktır. Tüm masraflar yüklenici tarafından karşılanacaktır…” düzenlemesi yer almaktadır. İdari Şartname’nin 7.3.2’ci maddesinde “İşletme Kayıt Belgesi”nin bir yeterlik kriteri olarak düzenlendiği, anılan maddede isteklilerin yetkili kurum tarafından 5996 sayılı Kanun’un 30’uncu maddesine göre düzenlenmiş ve ihale tarihinde geçerli olan faaliyet konusu "Depo, Gıda Satış ve Perakende Faaliyet Gösteren İşletmeler" olan "İşletme Kayıt Belgesi"ni teklifleri ile birlikte sunacağının açıkça ifade edildiği, İhale dokümanı düzenlemelerinden ihale konusu işin idarenin mutfağında gerçekleştirileceğinin anlaşıldığı, mutfak ve yemekhanelerde oluşabilecek her türlü kaza yangın vb. sebeplerden dolayı hizmet üretilememesi halinde firmanın bu hizmeti dışarıdan satın alarak yerine getireceğinin düzenlendiği, Teknik Şartname’nin 6’ncı maddesinde yer alan iddia konusu düzenlemenin söz konusu istisnai hale yönelik olduğu, doküman düzenlemeleri arasında çelişki bulunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 4) Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak: Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımlarında işin süresi, işe başlama ve iş bitirme tarihi” başlıklı 80’inci maddesinde “80.1. Hizmet Alımı İhalelerinde Uygulanacak Tip İdari Şartnamelerin “Sözleşmenin Uygulanması ve Diğer Hususlar” başlıklı bölümünde işe başlama ve iş bitirme tarihinin sözleşme tasarısında düzenlendiği belirtilmiştir. Bu çerçevede, Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşmenin konuya ilişkin “İşin süresi” başlıklı 9 uncu maddesi uyarınca, idarenin işe başlama ve iş bitirme tarihlerini kesin olarak öngördüğü hallerde bu tarihler 9.1. maddesine yazılacak, aksi takdirde bu maddede işin süresinin işe başlama tarihinden itibaren kaç gün ya da ay olduğu belirtilecektir. Tip Sözleşmenin 10.2. maddesi ise işyerinin teslimi ve işe başlama tarihine ilişkin olup, söz konusu madde, 9.1. maddesinde işe başlama ve iş bitirme tarihlerinin kesin olarak belirtilip belirtilmediği ve işyeri teslimi yapılıp yapılmayacağı hususları dikkate alınarak idare tarafından düzenlenecektir. 80.2. Sözleşme tasarısında işe başlama ve iş bitirme tarihlerinin kesin olarak belirtildiği hallerde, yeterlik değerlendirmesi, tekliflerden aşırı düşük olanların sorgulanması ve açıklama istenmesi, tekliflerin değerlendirilmesi, isteklilerin 10 gün içerisinde şikayette bulunma hakkı ve idarenin bu şikayete 10 gün içinde cevap verme zorunluluğu ile 10 günlük itirazen şikayet ve Kurumun 20 günlük inceleme süresi ihale sürecinin uzamasına sebep olabilmekte ve bu süreler önceden tam olarak öngörülemediği için de sözleşmenin imzalanması ve dolayısıyla işin başlaması planlanan tarihten daha ileri bir tarihte gerçekleşebilmektedir. Bu çerçevede, süreklilik arz eden hizmet alımı ihalesine ait sözleşme tasarısında işe başlama ve iş bitirme tarihlerinin kesin olarak belirtilmesine rağmen ihale sürecinin uzaması nedeniyle dokümanda öngörülen tarihte işe başlanmasını sağlayacak şekilde sözleşmenin imzalanamaması halinde, iş bitirme tarihinin ötelenmesi mümkün bulunmadığından sürenin fiilen kısaldığı dikkate alınarak buna göre işlem yapılması gerekmektedir.” açıklaması, İdari Şartname’nin “Diğer Hususlar” başlıklı 45’inci maddesinde “…2-Yasal nedenlerden dolayı sözleşmenin geç imzalanması halinde, sözleşmenin imzalanmasını müteakip bir takvim günü içinde işe başlanır ve 20.08.2027 tarihinde sona erer. Gecikme ile ilgili yüklenici herhangi bir hak talebinde bulunamaz…” düzenlemesi, Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşe başlama tarihi 01.09.2026; işi bitirme tarihi 20.08.2027 9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi, “Diğer Hususlar” başlıklı 36’ncı maddesinde “…2-Yasal nedenlerden dolayı sözleşmenin geç imzalanması halinde, sözleşmenin imzalanmasını müteakip bir takvim günü içinde işe başlanır ve 20.08.2027 tarihinde sona erer. Gecikme ile ilgili yüklenici herhangi bir hak talebinde bulunamaz…” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “Hizmetin Konusu” başlıklı 1’inci maddesinde “Sakarya Üniversitesi Rektörlüğü Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığına bağlı birimlerde 01 EYLÜL 2026- 20 AĞUSTOS 2027 tarihleri arasında (354 gün) Sakarya Üniversitesi öğrenci ve personeline verilecek olan öğle ve akşam yemeği için gerekli olan malzemelerin alınması sırasında kontrolü, yemeklerin yönetimce onaylanan yemek listesine göre yapımı, pişirilmesi, yemekhanelere götürülmesi ve taşınması, servisi ile servis sonrası temizlik hizmetlerini kapsamaktadır.” düzenlemesi, “İşe Başlama ve Bitirme Tarihi” başlıklı 8’inci maddesinde “Yasal nedenlerden dolayı sözleşmenin geç imzalanması halinde, sözleşmenin imzalanmasını müteakip bir takvim günü içinde işe başlanır ve 20/ 08/2027 tarihinde sona erer. İşe başlama şartnamede belirtilen ekipmanın hazır olduğu Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığınca görülüp hazırlanan işe başlama yazısıyla başlayacaktır. Gecikme ile ilgili yüklenici herhangi bir hak talebinde bulunamaz.” düzenlemesi yer almaktadır. Yukarıda aktarılan Tebliğ açıklaması uyarınca, işe başlama tarihinin kesin bir şekilde idare tarafından belirlenebileceği gibi kesin bir başlangıç süresi belirtilmeksizin sözleşmenin imzalanması veya işyeri teslimi gibi bir işlem sonrasında işe başlanması ve işin süresinin de işe başlama tarihinden itibaren ne kadar olacağının idarece belirlenmesinin mümkün olduğunun anlaşıldığı, İdari Şartname’nin 45.1’nci, Sözleşme Tasarısı’nın 36.1’nci ve Teknik Şartname’nin “VIII-İşe Başlama ve Bitirme Tarihi” başlıklı maddesinde yasal nedenlerden dolayı sözleşmenin geç imzalanması halinde, sözleşmenin imzalanmasını müteakip bir takvim günü içinde işe başlanacağı ve 20.08.2027 tarihinde sona ereceğinin düzenlendiği, düzenlemelerin ihale sürecinin uzaması ve yasal nedenlerden kaynaklı olması haliyle sınırlandırıldığının açık bir şekilde anlaşıldığı, ayrıca işin yemek hizmeti olduğu ve tüketilecek öğün sayısı üzerinden ödeme yapılacağı, dolayısıyla başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 5) Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak: Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Yüklenicinin genel sorumlulukları” başlıklı 6’ncı maddesinde “Yüklenici, işleri gereken özen ve ihtimamı göstererek planlayacak, projelendirecek (sözleşmede öngörüldüğü şekilde), yürütecek, tamamlayacak ve işlerde olabilecek kusurları sözleşme hükümlerine uygun olarak giderecektir. Yüklenici, bu sorumluluklarının yerine getirilmesi için, ister kalıcı, ister geçici nitelikte olsun, gereken bütün denetim, muayene ve testleri yaptıracak ve işçilik, malzeme, tesis, ekipman vb. temin edecektir. Yüklenici, işin görülmesi sırasında ilgili mevzuatın izin vermediği insan ve çevre sağlığına zarar verici nitelikte malzeme kullanamaz veya yöntem uygulayamaz. İlgili mevzuatın izin verdiği malzeme ve yöntemler ise, öngörülmüş tedbirler alınarak ve usulüne uygun şekilde kullanılabilir. Bu yükümlülüklerin ihlal edilmesi halinde yüklenici, idarenin ve üçüncü şahısların tüm zararlarını karşılamak zorundadır. Yüklenici, bu Genel Şartnamede öngörülen yükümlülük ve yasakları ihlâl ederek idareye veya üçüncü kişilere verdiği zarardan dolayı bizzat sorumludur.” hükmü, “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 19’uncu maddesinde “ İşyerinde, işin başlamasından kabul belgesinin verilmesine kadar her türlü araç, malzeme, ihzarat, makine ve taşıtlar ile sözleşme konusu hizmet işinin korunmasından yüklenici sorumludur. Yüklenici, kazaların, zarar ve kayıpların meydana gelmesini önlemek amacı ile gereken bütün önlemleri almak ve kontrol teşkilatı tarafından, kaza, zarar ve kayıp ihtimallerini azaltmak için verilecek talimatların hepsine uymak zorundadır. Yüklenici, işin devamı süresince iş yerinde yapılacak çalışmalarda her türlü güvenlik önlemini almak zorundadır. İş sahasında veya çevresindeki bölgede, yeterli güvenlik önleminin alınmaması nedeniyle doğabilecek hasar ve zararın ödenmesinden yüklenici sorumludur. Ayrıca yüklenici, işyerinde kullanılan ekipmanın neden olabileceği kazalardan korunma usullerini ve önlemlerini çalışanlara öğretmek zorundadır. Bu konularda gerek kontrol teşkilatı tarafından istenen ve gerekse yüklenicinin kendi arzusu ile uyguladığı güvenlik ve koruma önlemlerine ilişkin giderlerin tümü yükleniciye aittir. Hizmet türüne göre sigorta gerektiği takdirde uygulanacak sigorta türü veya türleri ve teminat limitleri günün koşullarına uygun olmak şartıyla sözleşmesinde veya eklerinde belirtilir. Düzenlenen sigorta poliçelerinde, idare işveren sıfatıyla, yüklenici ise işi gerçekleştiren sıfatıyla ve varsa alt yükleniciler yer almalıdır. Kıymetler tam değer üzerinden sigorta ettirilmelidir. Sözleşmesinde istenilmiş olması halinde, sigortalara ilişkin limitlerin işe başlama tarihinin yıl dönümündeki güncel değerlere yükseltilmesi zorunludur. Yüklenici, idarelerce istenen söz konusu sigortalara ilişkin poliçeleri ve ödeme kanıtlarını, iş fiili olarak başlamadan önce idareye vermek zorundadır. Sigortalar tamamlanmadığı sürece avans ve hakediş ödemesi yapılmaz. Sigorta poliçelerinde belirlenen, yüklenicinin kusurlu olduğu hallerde, kusur nedeniyle sigortanın karşılamadığı bedeller için yüklenici idareden bir istekte bulunamaz. Sigorta yükümlülüğünün kabul süresinin sonuna kadar olan süreçte devam edip etmeyeceği veya ne ölçüde devam edeceği, bu süreci düzenleyen madde hükümleri de göz önünde tutularak sözleşme veya eklerinde belirtilir. Sözleşmenin feshi veya işin/hesabın tasfiyesi halinde bu sigortalar, iş yeni yükleniciye ihale edilinceye kadar devam ettirilir ve bu süreye ilişkin sigorta giderleri ilk yükleniciye ait olur. Ancak bu süre, fesih veya tasfiye tarihinden başlamak üzere üç (3) ayı geçemez.” hükmü, “Yüklenicinin kusuru dışındaki hasar ve zararlar” başlıklı 20’nci maddesinde “Olağanüstü haller ve doğal afetlerin işyerlerinde ve yapılan işlerde meydana getireceği hasar ve zararlar ile sigortalanabilir riskler sigorta kapsamında olsun veya olmasın yüklenici bu hasar ve zararlar için idareden hiç bir bedel isteyemez. Ancak bu hasar ve zararlar nedeniyle meydana gelecek gecikmeler için yükleniciye gerekli süre uzatımı verilir. Savaş, yurt içinde seferberlik, ayaklanma, iç savaş ve bunlara benzer olaylar veya yüklenici ve varsa alt yüklenici tarafından kullanılmadıkça bir nükleer yakıttan kaynaklanan radyasyonlar ve bunların gerektirdiği önlemler sonucunda meydana gelecek riskler gibi sigortalanması mümkün olmayan türden riskler ile idarenin işlerin tamamlanmış kısımlarını teslim alarak kullanmasından dolayı doğacak riskler idareye aittir.” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 76’ncı maddesinde “76.1. Hizmet alımı ihalelerinde iş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanmasına ilişkin düzenleme Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 19 uncu maddesi ile tip idari şartnamelerin “teklif fiyata dahil olan giderler” maddesi ve tip sözleşmenin 21 inci maddesinde yer almaktadır. 76.1.1 Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 19 uncu maddesinde “İşyerinde, işin başlamasından kabul belgesinin verilmesine kadar her türlü araç, malzeme, ihzarat, makine ve taşıtlar ile sözleşme konusu hizmet işinin korunmasından yüklenicinin sorumlu olduğu, hizmet türüne göre sigorta gerektiği takdirde uygulanacak sigorta türü veya türleri ve teminat limitlerinin günün koşullarına uygun olmak şartıyla sözleşmesinde veya eklerinde belirtileceği” hükme bağlanmıştır. 76.1.2 Tip idari şartnamelerin “Teklif fiyata dahil olan giderler” maddesinde “Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek … sigorta … teklif fiyatına dahildir.” ifadesine yer verilmiştir. … 76.4. İstekliler tarafından ilgili mevzuatı gereğince yapılması gereken sigorta giderleri, tip idari şartnamelerin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” maddesi kapsamında teklif fiyatına dâhil edilecektir. İhale dokümanında iş ve/veya işyerlerinin sigortalanmasının ayrıca istendiği durumlarda sigorta türü veya türleri ile sigorta teminatının kapsam ve limitinin belirlenmesi gerekmektedir. Sigorta türleri belirtilmesine rağmen sigorta teminatının kapsamı ve limitinin belirlenmediği hallerde iş ve/işyerlerinin sigortalanmasının asgari limitler dâhilinde istendiği kabul edilecektir. Sigorta türü veya türlerinin belirlenmediği hallerde ise, iş ve/işyerlerinin sigortalanmasının istenmediği kabul edilmek suretiyle teklifler değerlendirilecektir. 76.5. İhale dokümanında iş ve/veya işyerlerinin sigortalanmasına ilişkin yükümlülüğün yükleniciye ait olduğu belirtilerek sigorta türü veya türleri ile sigorta teminatının kapsam ve limitinin belirlendiği ihalelerde, isteklilerden ihale aşamasında sigortaya ilişkin herhangi bir belge (taahhütname, sigorta poliçesi vb.) sunmaları istenmeyecektir. Bu durumda, sözleşmenin yürütülmesi aşamasında yüklenici tarafından sigorta poliçesi sunulacağına ilişkin düzenleme teknik şartnamede yapılacaktır.” açıklaması, İdari Şartname’nin “Diğer Hususlar” başlıklı 45’inci maddesinde “…4-Yüklenici hiçbir ikaz ve ihtara gerek kalmaksızın lüzumlu emniyet tedbirlerini zamanında almak ve kazalardan korunma usul ve çarelerini personeline öğretmekle yükümlüdür. Bu itibarla taahhüdün ifasına ihmal, dikkatsizlik ve tedbirsizlik ile ehliyetsiz işçiler kullanmaktan veya herhangi bir sebeple vuku bulabilecek kazalardan yüklenici sorumludur. 5- İşyerinde, işin başlamasından kabul belgesinin verilmesine kadar her türlü araç, malzeme, ihzarat, makine ve taşıtlar ile sözleşme konusu hizmet işinin korunmasından yüklenici sorumludur. Yüklenici, kazaların, zarar ve kayıpların meydana gelmesini önlemek amacı ile gereken bütün önlemleri almak ve kontrol teşkilatı tarafından, kaza, zarar ve kayıp ihtimallerini azaltmak için verilecek talimatların hepsine uymak zorundadır. Yüklenici, işin devamı süresince iş yerinde yapılacak çalışmalarda her türlü güvenlik önlemini almak zorundadır. İş sahasında veya çevresindeki bölgede, yeterli güvenlik önleminin alınmaması nedeniyle doğabilecek zarar ve hasarın ödenmesinden yüklenici sorumludur. Ayrıca yüklenici, işyerinde kullanılan ekipmanın neden olabileceği kazalardan korunma usullerini ve önlemlerini çalışanlara öğretmek zorundadır. Bu konularda gerek kontrol teşkilatı tarafından istenen ve gerekse yüklenicinin kendi arzusu ile uyguladığı güvenlik ve koruma önlemlerine ilişkin giderlerin tümü yükleniciye aittir.” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “Yüklenici Firmanın Diğer Yükümlülükleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “…4- Mutfak ve yemekhanelerde olan her türlü kaza, yangın, su basması, gaz kaçağı ve benzeri durumlarda meydana gelebilecek her türlü zarar firma tarafından karşılanacaktır. Yüklenici firma yemekhane, mutfak ve birimlerde her türlü güvenlik ve koruma önlemini alacaktır. Oluşabilecek tüm zararları firma karşılamakla yükümlüdür. … 31- İş ve işyerlerinin korunmasına ilişkin sorumluluk Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 19 uncu maddesinde düzenlenen esaslar dâhilinde yükleniciye aittir. Ayrıca, iş ve iş yerlerinin sigortalanması da yükleniciye aittir. Yüklenici, işin yapıldığı mutfak ve yemekhaneleri kapsayacak şekilde (bina, makine teçhizat, diğer ekipman, dahili dekorasyon vb.) Yangın, infilak, dahili su, duman, hırsızlık, savaş-terörden vb. kaynaklanan sorumluluklar için Yangın Paket Sigortası yaptıracak olup, teminat limiti mutfak için en az 3.000.000 TL.-, ve her yemekhane için 500.000 TL.- olacaktır. İşi üstlenen firmanın tedarik ettiği ve iş bu şartnamedeki koşulları sağlayan gıdalardan kaynaklı olacak gıda zehirlenmesi başta olmak üzere her neviden sağlık sorunlarının riziko kapsamında olduğu işin nevi ile uygun düşecek teminatın üstlenildiği işi üstlenenin tedarik ettiği dönemin başlangıcından sonlandığı döneme kadarki tüm süreyi kapsayacak can ve mal sigortası yaptırmakla yükümlüdür. Teminat kapsamı kişi kapasitesi olarak (öğrenci + personel) günlük 10.000 kişiyi kapsayacak ve teminat limiti toplam 12.000.000 TL olacaktır. Ayrıca ölüm halinde kişi başına 1.000.000 TL. hastanede yatarak geçirilen her gün için kişiye ödenecek 1.500 TL. ve ayrıca tedavi masraflarının tamamının karşılanması için belirlenen miktarlar üzerinden sigorta yaptırmak ve sigorta poliçelerini sözleşmenin imzalanmasını müteakip işe başlamadan önce İdareye ibraz etmek zorundadır. -Sigorta poliçelerinin süresi iş bitimi tarihine kadar olacaktır. Firma sigorta primlerini ödediğine dair makbuz vs. belgeleri idaremize sunacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır. İdari Şartname’nin 45’inci maddesinde yüklenicinin gerekli emniyet tedbirlerini zamanında almak ve kazalardan korunma usul ve çarelerini personeline öğretmekle yükümlü olduğunun, her türlü araç, malzeme, ihzarat, makine ve taşıtlar ile sözleşme konusu hizmet işinin korunmasından yüklenicinin sorumlu olduğunun düzenlendiği, Teknik Şartname’nin 6’ncı maddesinde de mutfak ve yemekhanelerde olan her türlü kaza, yangın, su basması, gaz kaçağı ve benzeri durumlarda meydana gelebilecek her türlü zararın firma tarafından karşılanacağının belirtildiği, ayrıca yüklenicinin, işin yapıldığı mutfak ve yemekhaneleri kapsayacak şekilde (bina, makine teçhizat, diğer ekipman, dahili dekorasyon vb.) yangın, infilak, dahili su, duman, hırsızlık, savaş-terörden vb. kaynaklanan sorumluluklar için “Yangın Paket Sigortası” yaptırmakla yükümlü olduğu anlaşılmıştır. Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin yukarıda yer alan düzenlemelerinden, yüklenicinin, işleri gereken özen ve ihtimamı göstererek planlaması, yürütmesi, tamamlaması ve işlerde olabilecek kusurları sözleşme hükümlerine uygun olarak gidermesinin gerektiğinin, yüklenicinin bu sorumluluklarının yerine getirilmesi için gereken bütün önlemleri alacağı ve sözleşme koşullarına uygun davranma yükümlülüğü içerisinde hareket edeceğinin anlaşıldığı, ihale konusu işin yüklenici personeli ile ifa edileceği, şikayete konu edilen düzenlemede idare tarafından taahhüt edilen işlerin yerine getirilmesi süresince ortaya çıkabilecek kazalar ve bu kazalarda ortaya çıkabilecek zararlara yönelik düzenlemeyi içerdiği, dolayısıyla idare tarafından mevcut düzenlemenin taahhüt edilen işle sınırlandırıldığı ve yüklenicinin sorumluluğunda olan işlere yönelik atıfta bulunulduğu, ayrıca idare tarafından şikayete verilen cevapta da “… işin süresince münhasır zilyedi ve işleteni yüklenici olacak mutfak ve yemekhanelerde koruma ve güvenlik önlemlerini alma yükümlülüğü ile bu alanlarda meydana gelecek zararlardan sorumluluğu düzenlemekte olup, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi'nin 19 uncu maddesindeki “iş ve işyerlerinin korunması yükleniciye aittir” kuralının tekrarından ibarettir… İdarenin veya üçüncü kişilerin kusuru ile mücbir sebep hâlleri genel hükümlere tabidir… Yüklenicinin işin ifası sırasında üstlenmesi gereken genel koruma, iş sağlığı ve güvenliği ile organizasyon yükümlülüklerini ortaya koymakta olup, ihale konusu işin kapsamını genişleten veya sınırları belirsiz yeni bir sorumluluk öngörmemektedir…” ifadelerine yer verildiği, söz konusu düzenlemede kusur şartı aranmaksızın tüm zararlardan yüklenicinin sorumlu tutulmadığı, idarenin cevabından da anlaşılacağı üzere idarenin veya üçüncü kişilerin kusuru ile mücbir sebep hâllerinin genel hükümlere tabi tutulduğu, basiretli tacir olması beklenen istekliler tarafından söz konusu hususlara ilişkin öngörüde bulunularak ve muhtemel giderlerin teklif fiyata dahil edilerek teklif fiyatlarının oluşturulabileceği, dolayısıyla bahse konu düzenlemenin isteklilerin tekliflerini oluşturulmasına engel teşkil etmediği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 6) Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak: Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “16.1. İhale konusu işin niteliği ve özelliğine göre işin sözleşmesine uygun olmayan haller ve idare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir. Cezalar, aykırılık halleri ve sözleşmenin feshine ilişkin hususlar bu Sözleşmenin 16, 24, 25, 26, 27, 28 ve 29 uncu maddelerinde düzenlenmiştir. Bu hususlara ilişkin olarak söz konusu maddeler dışındaki ve ihale dokümanındaki diğer düzenlemeler sadece 16.1.1 inci madde kapsamında değerlendirilir. 16.1.1. Bu sözleşmenin 16.1.2 nci maddesinde yer alan özel aykırılık ve 16.1.3 üncü maddesinde yer alan ağır aykırılık halleri dışında, sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak ceza oranı, ilk sözleşme bedelinin On Binde 0,5'dır. Aynı fiilin tekrarı halinde bu oran % 50 artırımlı uygulanır. 16.1.2. Aşağıdaki tabloda yer alan özel aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır. Tabloda yer verilen özel aykırılıklardan herhangi birinin ilgili aykırılık için aynı satırda belirtilen sayıya ve toplam özel aykırılık halinin de 150 sayısına ulaşması koşullarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir. Özel Aykırılık Halleri Aykırılık Hali İlk Sözleşme Bedeli Üzerinden Kesilecek Ceza Oranı Aykırılık Sayısı 1 … sözleşme hükümlerine göre idari para cezası uygulanır On Binde 0,5 30 2 …. sözleşme hükümlerine göre idari para cezası uygulanır. On Binde 0,5 30 3 … sözleşme hükümlerine göre idari para cezası uygulanır. On Binde 0,5 30 4 … sözleşme hükümlerine göre idari para cezası uygulanır. … On Binde 0,5 30 5 … sözleşme hükümlerine göre idari para cezası uygulanır. On Binde 0,5 30 6 …. sözleşme hükümlerine göre idari para cezası uygulanır On Binde 0,5 30 7 … sözleşme hükümlerine göre idari para cezası uygulanır. On Binde 0,5 30 8 …. sözleşme hükümlerine göre idari para cezası uygulanır. On Binde 0,5 30 …” düzenlemesi yer almaktadır. Sözleşme Tasarısı’nın 16’ncı maddesinde, ihale konusu işin niteliği ve özelliğine göre işin sözleşmesine uygun olmayan haller ve idare tarafından uygulanacak cezaların belirtildiği, 16.1.2’nci maddesinde özel aykırılık hallerine yönelik tabloya yer verildiği, tabloda her bir özel aykırılık halinin tanımının yanında “… sözleşme hükümlerine göre idari para cezası uygulanır.” ifadelerine yer verildiği, söz konusu “idari para cezası” ifadesinin sehven kullanıldığı, idarenin şikayete cevap yazısında da bahsi geçen cezaların 4735 sayılı Kanun çerçevesinde sözleşmeden doğan cezai şart niteliğinde kesintiler olduğunun, Kabahatler Kanunu anlamında bir idari yaptırım öngörülmediğinin açıkça ifade edildiği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 7) Başvuru sahibinin 7’nci iddiasına ilişkin olarak: Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “…16.1.2. Aşağıdaki tabloda yer alan özel aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır. Tabloda yer verilen özel aykırılıklardan herhangi birinin ilgili aykırılık için aynı satırda belirtilen sayıya ve toplam özel aykırılık halinin de 150 sayısına ulaşması koşullarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir. Özel Aykırılık Halleri Aykırılık Hali İlk Sözleşme Bedeli Üzerinden Kesilecek Ceza Oranı Aykırılık Sayısı … 2 İdare uygun gördüğü zamanlarda mutfak, yemekhaneler ve dolaplarda verilen hizmeti denetleyerek aksaklıkların giderilmesini ve bozuk malzemenin tamirini talep eder. Yüklenici firma üç iş günü içinde bu eksiklikleri gidermek zorunda olup bu husustaki masraflar yüklenici firmaya aittir. Bu kurala uyulmadığının tutanakla tespiti halinde sözleşme hükümlerine göre idari para cezası uygulanır. On Binde 0,5 30 … düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “Firmanın Yükümlülükleri” başlıklı 5’inci maddesinde “…Yemek hazırlama, pişirme ve saklama amacıyla kullanılan ekipmanlar paslanmaz çelik olacaktır. Pişirme işi en son teknolojiye uygun usullerle yapılacak. Mutfak ve yemekhanelerde bulunması gereken ekipman listesindeki sayının altına inilmeyecek şekilde, şartnamede belirtilen alet ve makineler ile mutfak ekipmanları firma tarafından temin edilerek yemek pişirme işi yapılacaktır. Teknik Şartname’de belirtilen malzemeler yemek hizmeti başlamadan önce firma tarafından temin edilerek mutfakta hazır bulundurulacak ve yemek hizmeti aksatılmadan verilecektir. Yemek sayısının artışına paralel olarak firma mutfak ve yemekhanelerde gerekli olabilecek her türlü malzemeyi temin etmekle mükelleftir…” düzenlemesi, “Yüklenici Firmanın Diğer Yükümlülükleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “1- Firma sözleşme imzalanmasına müteakip iş yeri tesliminden önce şartnamede belirtilen ekipman listesindeki mutfak malzeme ve ekipmanlarını hazırda bulundurmak zorundadır. Ayrıca idare tarafından talep edildiğinde mutfak ve yemekhanelerde hazır bulunan malzeme ve ekipman listesi idareye teslim edilecektir. 2- Mutfakta, yemekhanede ve hizmette kullandığı tüm araç gereç makine (asansör (4 adet), bulaşık makinesi, soğuk hava depoları soğutucu tertibatları (7 adet), fırın, ocak vs.) sıhhi tesisatın onarım ve periyodik bakımını üstlenecektir. Her aybaşında soğuk hava depolarının soğutucu tertibatları ile motorlarının bakım evrakları ile benmarilerin kontrol edildiğine dair belgeler idaremize gönderilecektir. İdare tarafından firmaya sağlam ve çalışır vaziyette teslim edilen asansörler teslim edildiği şekli ile ve belgeli olarak idaremize teslim edilecektir. Mutfakta kullanılacak olan davlumbazlar ile havalandırma sistemlerinin iç temizliği firmaya ait olup imzalanan sözleşme sonrası 1 yıl içinde gerekli temizlik yaptırılacak belgeleri idaremize teslim edilecektir. Konunun mevzuatına göre temizlik periyodu yüklenici firma tarafından yerine getirilecektir. 3- İdare tarafından firmaya sağlam ve çalışır vaziyette teslim edilen demirbaş ve makineler araç-gereçler (soğuk hava depoları, sandalye ve masa vs.) ihale süresinin bitiminde eksiksiz, tam ve çalışır vaziyette teslim alınacaktır…” düzenlemesi yer almaktadır. “Mutfak ve Yemekhanelerinde Bulunması Gereken Ekipman(Demirbaş) Listesi” ekte yer almaktadır. İhale dokümanı kapsamında “Mutfak ve Yemekhanelerinde Bulunması Gereken Ekipman(Demirbaş) Listesi”ne yer verildiği, yüklenicinin sözleşme imzalanmasına müteakip iş yeri tesliminden önce şartnamede belirtilen ekipman listesindeki mutfak malzeme ve ekipmanlarını hazır edeceği, söz konusu liste dışında kalan demirbaş ve araç-gereçlerin (soğuk hava depoları, sandalye ve masa vs.) idare tarafından firmaya sağlam ve çalışır vaziyette teslim edileceği, Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’nci maddesinde yer alan 2 numaralı özel aykırılık haline göre idarenin uygun gördüğü zamanlarda mutfak, yemekhaneler ve dolaplarda verilen hizmeti denetleyerek aksaklıkların giderilmesini ve bozuk malzemenin tamirini talep edeceği, yüklenici firmanın üç iş günü içinde bu eksiklikleri gidermek zorunda olduğu ve bu husustaki masrafların kendisine ait olduğu, bu kurala uyulmamasının özel aykırılık hali olarak düzenlendiği anlaşılmaktadır. Başvuru sahibi tarafından söz konusu sorumluluğun yüklenicinin kullanımından kaynaklanan kusuruna bağlanmadığı, işin ifası süresince yüklenicinin kusuru olmaksızın bozulan idare demirbaşının tamirat veya yenilenmesi maliyetinin yükleniciye yüklenemeyeceğinin iddia edilmekle birlikte idare tarafından şikayete verilen cevap yazısında kusur aranmaksızın her türlü tamiri yükleniciye yükleyen bir düzenleme olmadığının ifade edildiği, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nde yer alan düzenlemeler gereğince, yüklenicinin, işleri gereken özen ve ihtimamı göstererek planlaması, yürütmesi, tamamlaması ve işlerde olabilecek kusurları sözleşme hükümlerine uygun olarak gidermesi gerekeceği, yüklenicinin bu sorumluluklarının yerine getirilmesi için gereken bütün malzemeyi ve ekipmanı da temin edeceği; ayrıca işlerin yürütülmesi, tamamlanması ve işlerde olabilecek aksaklıkların giderilmesi için gereken bütün işlemlerde, sözleşme koşullarına uygun davranma yükümlülüğü içerisinde kamunun mülkiyeti veya hüküm ve tasarrufu altındaki taşınır ve taşınmaz mallara ve kamu hizmetinde kullanılan mallara zarar vermeyeceği ve bunların kullanımına engel olmayacağı; belirtilen hükümlerin ihlal edilmesi nedeniyle idarenin maruz kalabileceği tüm zarar, ceza, tazminat ve benzeri sorumluluklar ile bunların mali sonuçlarından doğacak giderlerin yüklenici tarafından karşılanacağı hüküm altına alınmıştır. Anılan mevzuat hükümleri ile ihale dokümanı düzenlemeleri birlikte değerlendirildiğinde; ihaleye konu iş kapsamında idarece yükleniciye sağlanacak demirbaşlar ile yüklenici tarafından bizzat temin edilecek araç ve gereçlerin ayrı ayrı belirlendiği, başvuru sahibince iddiaya konu edilen özel aykırılık halinin yüklenicinin iradesi dışındaki arızalanmalara veya kusursuzluğuna değil, aksine, kamu hizmetinin sürekliliği ve aksatılmadan yürütülmesi ilkesi gereğince, yüklenicinin kendisi tarafından temin edilen ve hizmet göremez hale gelen ekipmanın tamiri ile idareye ait demirbaşların rutin bakım-onarımına yönelik olduğu, Bu itibarla, söz konusu düzenlemenin yüklenici kusuru dışında meydana gelen bozulma, eskime veya yıpranmalardan sorumlu tutan bir mahiyet taşımadığı, aksine yüklenicinin hizmetin gereği gibi yürütülmesi amacıyla temin etmekle yükümlü olduğu araç ve gereçleri kullanılabilir durumda bulundurma ve gerektiğinde yenileriyle değiştirme yükümlülüğünü düzenlediği, bu yükümlülüğün de Hizmet İşleri Genel Şartnamesi'nde yer verilen yüklenicinin genel sorumlulukları kapsamında değerlendirilebileceği anlaşıldığından, başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 8) Başvuru sahibinin 8’inci iddiasına ilişkin olarak: Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “…16.1.3. Aşağıdaki tabloda yer alan ağır aykırılık hallerinden herhangi birinin gerçekleşmesi halinde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir. Ağır Aykırılık Halleri 1 Mücbir sebep halleri dışında, yüklenicinin, yemek servisini yapmaması veya yapamaması, 2 … 16.1.3.1. Sözleşmenin feshine yol açan ağır aykırılık hali nedeniyle ayrıca ilk sözleşme bedelinin %2?si oranında ceza uygulanacaktır. Ağır aykırılık hallerine ilişkin bu madde dışında ceza oranı belirlenmiş olması halinde söz konusu düzenleme dikkate alınmayacak ve ilk sözleşme bedelinin %2'si oranı dışında ceza uygulanmayacaktır...” düzenlemesi yer almaktadır. Yapılan incelemede, Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinin 16.1.3’üncü alt maddesinde yer alan ağır aykırılık halleri tablosunun birinci satırında “Mücbir sebep halleri dışında, yüklenicinin, yemek servisini yapmaması veya yapamaması” halinin ağır aykırılık hali olarak düzenlendiği, söz konusu ağır aykırılık halinin gerçekleşmesi durumunda 4735 sayılı Kanunun 20’nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin feshedileceği anlaşılmakta olup, mevzuat gereğince sözleşmeye aykırılık hallerini belirleme yetkisinin idarenin takdir yetkisi dâhilinde olduğu ve idarece yüklenicinin, yemek servisini yapmaması veya yapamaması durumunun ağır aykırılık olarak belirlendiği, basiretli tacir niteliğini haiz istekli olabileceklerden beklenenin sözleşme konusu işi ihale dokümanı düzenlemelerine uygun bir biçimde ifa etmeleri olduğu, başvuru konusu ihalenin 354 gün süreli yemek hizmeti alımı olduğu ve öğünlerin ihale dokümanında belirtilen sürede ve içerikte tedarikinin ihalenin ana unsurunu oluşturduğu, dolayısıyla ihaleye teklif sunan isteklilerin sözleşmenin yürütülmesi aşamasında ihale konusu işi ihale dokümanına uygun yerine getirebilmeleri için gerekli tüm tedbirleri almaları gerektiği, yüklenicinin yemek servisini yapmaması veya yapamaması halinin bütün olarak değerlendirilmesi gerektiği, yemek servisini yapamaması halinde de yüklenicinin kusurunun aranacağı, idarenin de şikayete cevabında idareden veya üçüncü kişilerden kaynaklanan engellerin “yüklenicinin yapmaması/yapamaması” olarak nitelendirilemeyeceğinin ifade edildiği, ayrıca yüklenici kusurundan kaynaklanmayan ve mücbir sebep teşkil eden bir durumun varlığında zaten 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmesi Kanunu’nun ilgili hükümlerinin uygulanacağının açık olduğu, iddia konusu Sözleşme Tasarısı düzenlenmesinin tekliflerin sağlıklı oluşturulmasını ve sunulmasını da etkilemeyeceği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 9) Başvuru sahibinin 9’uncu iddiasına ilişkin olarak: Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “…16.1.3. Aşağıdaki tabloda yer alan ağır aykırılık hallerinden herhangi birinin gerçekleşmesi halinde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir. Ağır Aykırılık Halleri 1 … 2 Yemek yiyenlerde vuku bulacak toplu besin zehirlenmesi şikayetlerinden sonra klinik bulgu ve müdavi hekim teşhisinin aynı doğrultuda olması ve bu durumun laboratuvar bulguları ile desteklenmesi 16.1.3.1. Sözleşmenin feshine yol açan ağır aykırılık hali nedeniyle ayrıca ilk sözleşme bedelinin %2?si oranında ceza uygulanacaktır. Ağır aykırılık hallerine ilişkin bu madde dışında ceza oranı belirlenmiş olması halinde söz konusu düzenleme dikkate alınmayacak ve ilk sözleşme bedelinin %2'si oranı dışında ceza uygulanmayacaktır...” düzenlemesi yer almaktadır. Kamu sağlığı ve gıda güvenliğinin korunması amacıyla idarelerin ihale dokümanında ağır aykırılık halleri belirleme ve buna bağlanan yaptırımları (protesto çekilmeksizin sözleşmenin feshi gibi) düzenleme hususunda takdir yetkisi bulunduğu değerlendirilmektedir. Bu doğrultuda Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.3’üncü maddesi incelendiğinde; ağır aykırılık halinin gerçekleşmiş sayılması için yalnızca soyut bir iddia veya şikayetin yeterli görülmediği; klinik bulgunun varlığı, müdavi hekim teşhisinin bu bulgularla aynı doğrultuda olması ve ayrıca bu durumun laboratuvar bulguları ile desteklenmesi şartlarının kümülatif (birlikte) arandığı görülmektedir. Maddede yer alan toplu ifadesinin somut bir kişi sayısı ile sınırlandırılmamış olmasının, tıp literatürü ve halk sağlığı standartları çerçevesinde aynı kaynaktan beslenen birden fazla kişide benzer semptomların ve hekim teşhislerinin laboratuvar analiziyle (şahit numune sonuçlarıyla) doğrulanması esasına matuf teknik bir tanımlama olduğu, idarenin şikayete verdiği cevapta yer alan sayısal eşik konulmamasının eksiklik olmadığı ifadesinin de tek bir münferit vakadan ziyade, hastaneye başvuran kişi sayısından bağımsız olarak, laboratuvar ve klinik tespitlerle haksızlığın/kusurun yükleniciye ait olduğunun kesinleşmesi durumunu işaret ettiği olarak anlaşılmıştır. Dolayısıyla tıp ve laboratuvar raporlarıyla somut bir şekilde kanıtlanması şartına bağlanan, illiyet bağı ve klinik bulguları aranacak olan bir besin zehirlenmesi vakasının ne demek olduğunun sektörde faaliyet gösteren basiretli bir tacir tarafından öngörülebileceği, kamu yararı ve hizmetin niteliği gereği bu tür bir düzenlemenin idareye keyfi bir fesih yetkisi vermediği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir. 10) Başvuru sahibinin 10’uncu iddiasına ilişkin olarak: Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “…16.1.2. Aşağıdaki tabloda yer alan özel aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır. Tabloda yer verilen özel aykırılıklardan herhangi birinin ilgili aykırılık için aynı satırda belirtilen sayıya ve toplam özel aykırılık halinin de 150 sayısına ulaşması koşullarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir. Özel Aykırılık Halleri Aykırılık Hali İlk Sözleşme Bedeli Üzerinden Kesilecek Ceza Oranı Aykırılık Sayısı … 4 Yemek hizmeti sunulurken yemeklerin içinden çıkacak her türlü böcek, sinek, tel, cam, taş, kıl, vb. yabancı maddenin bulunması durumunda konunun tutanakla tespiti halinde sözleşme hükümlerine göre idari para cezası uygulanır. Çıkan yabancı maddeden dolayı öğrenci veya personelin olası yapacağı veya yapmış olduğu sağlık masrafları var ise tamamını yüklenici firma karşılamak zorundadır. On Binde 0,5 30 … düzenlemesi yer almaktadır. Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nde yer alan düzenlemelerden; yüklenicinin, işleri gereken özen ve ihtimamı göstererek planlaması, yürütmesi, tamamlaması ve işlerde olabilecek kusurları sözleşme hükümlerine uygun olarak gidermesi gerekeceği, yüklenicinin bu sorumluluklarının yerine getirilmesi için gereken bütün denetimi yapacağı, işçilik, malzeme ve ekipmanı da temin edeceği; ayrıca işlerin yürütülmesi, tamamlanması ve işlerde olabilecek aksaklıkların giderilmesi için gereken bütün işlemlerde, sözleşme koşullarına uygun davranma yükümlülüğü içerisinde davranması gerektiği anlaşılmaktadır. Basiretli tacir niteliğini haiz istekli olabileceklerden beklenenin sözleşme konusu işi ihale dokümanı düzenlemelerine uygun bir biçimde ifa etmeleri olduğu, başvuru konusu ihalenin yemek hizmeti alımı olduğu, ihaleye teklif sunan isteklilerin sözleşmenin yürütülmesi aşamasında ihale konusu işi ihale dokümanına uygun yerine getirebilmeleri için gerekli tüm tedbirleri almaları gerektiği, ayrıca yüklenici kusurundan kaynaklanmayan ve mücbir sebep teşkil eden bir durumun varlığında zaten 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmesi Kanunu’nun ilgili hükümlerinin uygulanacağının açık olduğu, iddia konusu Sözleşme Tasarısı düzenlenmesinin tekliflerin sağlıklı oluşturulmasını ve sunulmasını da etkilemeyeceği anlaşıldığından, başvuru sahibinin Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16.1.2’nci maddesinin 4 sıra nolu özel aykırılık haline yönelik iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 11) Başvuru sahibinin 11’inci ve 16’ncı iddiasına ilişkin olarak: Teknik Şartname’nin “Verilecek Yemeğin Şekli” başlıklı 2’nci maddesinde “Akademik personel, idari personel, diğer personel ve öğrenciye bir öğünde ana yemek seçmeli olmak üzere 4 grup (4 çeşit) yemek verilecektir. Yemeklerin grupları menüdeki sırası ve haftada kaç kez verilebileceği aşağıda belirtilmiştir. Yemek saatleri Daire Başkanlığımızca firmaya bildirilecektir. Firma tarafından hazırlanacak yemekler organoleptik anlamda kaliteli, miktar itibariyle yeterli, profesyonel bir teknikte hazırlanmış, hijyen koşullarına ve Türk Gıda Kodeksine uygun olacaktır.” düzenlemesi, “Öğle ve Akşam Yemeklerinin Grupları” başlıklı 3’üncü maddesinde “a) 1. Grup Yemekler (A): Etli yemekler (haşlama et, kebap türleri, rosto vb.) köfte (kuru köfte, kadınbudu köfte, dalyan köfte vb.) parça etli kuru baklagiller veya mevsimine göre konserve, dondurulmuş taze sebzeler ya da taze sebze yemekleri (nohut, kuru fasulye, bezelye, patlıcan musakka vb.) etli dolma ve sarmalar, tavuk, hindi, balık ve işlenmiş ürünleri, dana karaciğeri gibi yemeklerdir. Ayrıca günlük üretilecek toplam l.grup yemek miktarının (SEÇMELİ ANA YEMEK1 VE SEÇMELİ ANA YEMEK 2 DIŞINDA) %3’ ü vejetaryen ana yemek olarak üretilip servis edilecektir. (Örnek olarak 10.000 porsiyon yemek üretilirse 300 porsiyon vejetaryen ana yemek, 4850 porsiyon Seçmeli Ana Yemek 1 ve 4850 porsiyon Seçmeli Ana Yemek 2 üretilecektir.) … 1- Kişiye bir öğünde ana yemek seçmeli olmak üzere 4 kap (4 çeşit) yemek ve paket içerisinde hazırlanmış toplamda 100 gr’ a denk gelecek şekilde günlük üretilmiş taze rol ekmek ile toplamda 500 mİ' ye denk gelecek şekilde 250 mİ’ lik 2 adet ambalajlı bardak su verilecektir. Günlük getirtilen ekmeğin %20’ si paket içerisinde hazırlanmış günlük üretilmiş taze kepekli rol ekmek olacaktır. 2- Menüler İdarenin Menü Planlama Komisyonu tarafından hazırlanır ve her ayın 25’ine kadar SKS Daire Başkanlığımız tarafından onaylanan yemek listeleri yazılı olarak yükleniciye bildirilir. Yüklenici bu listelere uymak zorundadır. Ancak zorunlu sebeplerden dolayı yemek listelerinde değişiklik yapılması durumu ortaya çıkarsa, yüklenici durumu en az 1 (bir) gün önceden İdarenin yemek listesini hazırlayan Menü Planlama Komisyonuna yazılı olarak bildirir. Menü Değişikliği, değişmesi istenen menünün aynı ay içerisindeki yapılmamış farklı bir günün menüsü ile yer değiştirmesi, yemek değişikliği değiştirilmesi istenen yemeğin aynı gruptaki farklı bir yemekle değiştirilmesi anlamını taşır ve Menü Planlama Komisyonunca verilecek izin ile değişiklik yapılabilir. 3- Seçmeli ana yemekler vejetaryen ana yemek hariç %50- %50 oranında üretilecek olup yemekhanelerimizde servise sunulacaktır. Yüklenici firma ile Üniversitemiz kontrol teşkilatı, yemek hizmetinden faydalanan öğrenci ve personellerin tercih ettiği seçmeli ana yemeği geçmiş dönem verilerini kullanarak diğer seçmeli ana yemekten daha fazla miktarda üretilmesi yönünde ortak karar alırsa yemek üretimi tercih edilen seçmeli ana yemeğin daha fazla miktarda üretilmesi yönünde olabilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır. Yukarıda yer verilen Teknik Şartname düzenlemelerine göre akademik personel, idari personel, diğer personel ve öğrenciye bir öğünde ana yemek seçmeli olmak üzere 4 çeşit yemek verileceği, günlük üretilecek toplam ana yemek miktarının %3’ünün vejetaryen ana yemek olarak üretilip servis edileceği, kalan ana yemeğin seçmeli ana yemek 1 ve seçmeli ana yemek 2 olarak yarı yarıya üretileceği, ancak idare ile yüklenici firma yemek hizmetinden faydalanan öğrenci ve personellerin tercih ettiği seçmeli ana yemeği geçmiş dönem verilerini kullanarak diğer seçmeli ana yemekten daha fazla miktarda üretilmesi yönünde ortak karar alırsa yemek üretiminin tercih edilen seçmeli ana yemeğin daha fazla miktarda üretilmesi yönünde olabileceği anlaşılmaktadır. Seçmeli ana yemeklerin kural olarak yarı yarıya üretileceği, ancak idare ile yüklenicinin ortak kararıyla seçmeli ana yemeklerden birinin daha fazla üretilebileceği, idarenin tek yönlü iradesinin yeterli olmadığı, söz konusu yemeklerin çiğ girdi miktarlarının doküman içeriğinde yer aldığı, dolayısıyla istekliler açısında belirsizliğe yol açan bir husus bulunmadığından başvuru sahibinin 11’inci iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Ayrıca, başvuru sahibi tarafından isteklilerin 2 çeşit yemeğin seçimi noktasında farklı tercihlerde bulunulabileceği, dolayısıyla mevcut düzenlemenin aşırı düşük tekliflerin eşit şartlarda açıklanmasına ve değerlendirilmesine engelleyici nitelikte olduğu iddia edilmekle birlikte seçimin istekliler tarafından yapılmayacağı, seçmeli ana yemeklerin yukarıda yer verilen Teknik Şartname düzenlemelerinde belirtilen oranlarda üretilip yemek hizmetinden faydalananlar tarafından seçim yapılacağı anlaşıldığından başvuru sahibinin 16’ncı iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 12) Başvuru sahibinin 12’nci iddiasına ilişkin olarak: Teknik Şartname’nin “Öğle ve Akşam Yemeklerinin Grupları” başlıklı 3’üncü maddesinde “ a) 1. Grup Yemekler (A): Etli yemekler (haşlama et, kebap türleri, rosto vb.) köfte (kuru köfte, kadınbudu köfte, dalyan köfte vb.) parça etli kuru baklagiller veya mevsimine göre konserve, dondurulmuş taze sebzeler ya da taze sebze yemekleri (nohut, kuru fasulye, bezelye, patlıcan musakka vb.) etli dolma ve sarmalar, tavuk, hindi, balık ve işlenmiş ürünleri, dana karaciğeri gibi yemeklerdir. Ayrıca günlük üretilecek toplam l. grup yemek miktarının (SEÇMELİ ANA YEMEK1 VE SEÇMELİ ANA YEMEK 2 DIŞINDA) %3’ ü vejetaryen ana yemek olarak üretilip servis edilecektir. (Örnek olarak 10.000 porsiyon yemek üretilirse 300 porsiyon vejetaryen ana yemek, 4850 porsiyon Seçmeli Ana Yemek 1 ve 4850 porsiyon Seçmeli Ana Yemek 2 üretilecektir.) b) 2. Grup Yemekler (B, C): Pirinç pilavı, makarna (kıymalı, peynirli veya fırında), börekler (peynirli, patates, kıymalı) zeytinyağlı dolma ve yemekler, pilakiler, sebze kızartmaları gibi yemeklerdir. c) 3. Grup Yemekler (D): Çeşitli çorbalar d) 4. Grup Yemekler (E, F, G, H, I):Çeşitli hamur işi tatlıları (Cevizli baklava, kadayıf, irmik helvası vb.) sütlü tatlılar (muhallebi, keşkül, krem şokola, sütlaç, dondurma vb.) meyve tatlıları (ayva ve kabak tatlısı gibi tatlılar), aşure. Mevsimine göre meyve çeşitleri (Elma, armut, portakal, mandalina, muz vb.) Kompostolar (Elma, erik, üzüm, çilek, kayısı, ayva vb.) Salatalar (Mevsim salataları ile çeşitli salatalar) Yoğurt, ayran, cacık Meşrubatlar (meyve suyu, gazlı içecekler, limonata vb.) BİRİNCİ GRUP YEMEK HAFTADA MENÜDEKİ SIRASI A - Et ve Kuru Baklagiller I. YEMEK Parça etli yemekler 2 KEZ Etli sebze yemekleri 2 KEZ Köfteler 2 KEZ Etli baklagiller 1 KEZ Piliç ve işlenmiş ürünleri 3 KEZ Balık, Ciğer, Hindi ve işlenmiş ürünleri 2 KEZ Vejetaryen Ana Yemek 5 KEZ İKİNCİ GRUP YEMEK HAFTADA MENÜDEKİ SIRASI B - Tahıldan Yapılanlar II. YEMEK Pilavlar 4 KEZ Makarnalar 2 KEZ Börekler 1 KEZ II. YEMEK C - Zeytinyağlı Yemekler, Kızartmalar 1 KEZ ÜÇÜNCÜ GRUP YEMEKLER HAFTADA MENÜDEKİ SIRASI D - Çorbalar 5 KEZ III. YEMEK DÖRDÜNCÜ GRUP YEMEKLER HAFTADA MENÜDEKİ SIRASI E - Salatalar 1 KEZ IV. YEMEK F - Tatlılar, Kompostolar 3 KEZ IV. YEMEK G - Meyveler 2 KEZ IV. YEMEK H - Yoğurt, Cacık, Ayran 3 KEZ IV. YEMEK 1 - Meşrubatlar 1 KEZ IV. YEMEK … 5- Menülerde yer alacak yemek gruplarının aylık verilme sıklığı yukarıdaki tabloda verildiği gibi olmalıdır…” düzenlemesi yer almaktadır. Örnek menüde yer alan yemek içeriklerindeki çiğ girdi miktarlarının dokümanın ekinde yer aldığı, Teknik Şartname kapsamındaki tablolarda yemek içeriklerine detaylı şekilde yer verilmediği, genel düzenlemelere yer verildiği, yemek gruplarındaki yemeklerin sıklıklarına yer verildiği tabloda “haftalık” ifadesi geçmekle birlikte maddenin devamında “…Menülerde yer alacak yemek gruplarının aylık verilme sıklığı yukarıdaki tabloda verildiği gibi olmalıdır…” ifadelerinin yer aldığı, idarenin de şikayete cevabında söz konusu tablonun yemeklerin aylık verilme sıklığını gösterdiğinin belirtildiği, kaldı ki teklifin örnek menüde yer alan yemeklerin “Reçeteler” başlıklı belgede detaylı şekilde yer alan gramajları dikkate alınarak hazırlanması gerektiği değerlendirilmiş olup, ihale konusu iş kapsamında tecrübesi bulunan istekliler tarafından sağlıklı bir şekilde teklif hazırlamasına engel bir durumun bulunmadığı ve başvuru sahibinin anılan iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 13) Başvuru sahibinin 13’üncü iddiasına ilişkin olarak: Teknik Şartname’nin “Öğle ve Akşam Yemeklerinin Grupları” başlıklı 3’üncü maddesinde “…7- Gramaj kontrollerinde, yemek reçetelerinde bulunmayan yemekler, ait oldukları gruptaki kontrolü yapan diyetisyen ya da gıda mühendisi ile yüklenici firmanın diyetisyeni ya da gıda mühendisinin birlikte uygun bulduğu yemek reçetesi üzerinden yapılacaktır…” düzenlemesi yer almaktadır. İhale dokümanının ekinde yer alan “Reçeteler” başlıklı belgede yemeklerin çiğ girdi miktarlarına yer verildiği, başvuru sahibi tarafından söz konusu belgede bazı yemeklerin açık ve birebir karşılığının bulunmadığı iddia edilmekle birlikte iddianın hangi yemeklere ilişkin olduğunun somut bir şekilde ortaya koyulmadığı, ayrıca Teknik Şartname’nin 3’üncü maddesinde yemek reçetelerinde bulunmayan yemeklerin, ait oldukları gruptaki yemek reçetesi üzerinden yapılacağı, hangi yemek reçetesinin esas alınacağının kontrolü yapan diyetisyen ya da gıda mühendisi ile yüklenici firmanın diyetisyeni ya da gıda mühendisinin birlikte uygun bulma koşulunun arandığı, dolayısıyla başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 14) Başvuru sahibinin 14’üncü iddiasına ilişkin olarak: Teknik Şartname’nin “Örnek menü” başlıklı maddesinde “ GÜNLER YEMEKLER Pazartesi Düğün Çorba Tavuk Şnitzel (Garnitür (Acı Ezme)) (Seçmeli 1. Ana Yemek) Etli Kuru Fasulye (Seçmeli 2. Ana Yemek) Etsiz Kuru Fasulye (Vejetaryen Ana Yemek) Bulgur Pilavı Yoğurt Salı Yayla Çorba Soslu Biftek (Seçmeli 1.Ana Yemek) Fırın Köfte (Seçmeli 2. Ana Yemek) Vejetaryen Biber Dolma (Vejetaryen Ana Yemek) Zeytinyağlı Taze Fasulye Elma Çarşamba Tarhana Çorba Soya Soslu Piliç Kavurma (Seçmeli 1. Ana Yemek) Rosto Köfte (Garnitür (Patates Püresi)) (Seçmeli 2. Ana Yemek) Vejetaryen Bezelye (Vejetaryen Ana Yemek) Mısırlı Pirinç Pilavı Ayran Perşembe Kırmızı Mercimek Çorba Patlıcan Musakka (Seçmeli 1. Ana Yemek) Yoğurtlu Ispanak (Seçmeli 2. Ana Yemek) Vejetaryen Ispanak (Vejetaryen Ana Yemek) Peynirli Makarna Baklava Cuma Domates Çorba Fırında Uskumru (Garnitür (Patates Salatası) (Seçmeli 1. Ana Yemek) Fırında Tavuk But (Seçmeli 2. Ana Yemek) Vejetaryen Kabak (Vejetaryen Ana Yemek) Nohutlu Pilav Mevsim Salata Pazartesi Ezogelin Çorba Tavuk Sote (Seçmeli 1. Ana Yemek) Etli Biber Dolma (Seçmeli 2. Ana Yemek) Vejetaryen Biber Dolma (Vejetaryen Ana Yemek) Fırın Makarna Portakal Salı Kırmızı Mercimek Çorba Mezgit Tava(Seçmeli 1. Ana Yemek) (Garnitür (Göbek Marul/Havuç) Mantarlı Tavuk Roti (Seçmeli 2. Ana Yemek) Vejetaryen Mantar Sote (Vejetaryen Ana Yemek) Sade Pirinç Pilavı Cacık Çarşamba Kremalı Sebze Çorba(Kış) Hünkar Beğendi (Seçmeli 1. Ana Yemek) Piliç Izgara (Garnitür (Kızarmış Patates)) (Seçmeli 2. Ana Yemek) Vejetaryen Patlıcan (Vejetaryen Ana Yemek) Salçalı Makarna Kakaolu Puding Perşembe Antep Çorba Etli Nohut (Seçmeli 1. Ana Yemek) Etli Yaz Türlüsü (Seçmeli 2. Ana Yemek) Vejetaryen Nohut (Vejetaryen Ana Yemek) Sade Pirinç Pilavı Çoban Salata Cuma Köylü Çorba İzmir Köfte (Seçmeli 1. Ana Yemek) Hindi Külbastı/Acı Ezme (Seçmeli 2. Ana Yemek) Vejetaryen Yaz Türlüsü (Vejetaryen Ana Yemek) Zeytinyağlı Kereviz Tulumba Tatlısı …” düzenlemesi, İhale dokümanının ekinde yer alan “Reçeteler” başlıklı belgede “… PİLİÇ IZGARA (100 GR+GAR) TAVUK FİLETO (Kemiksiz, Çiğ) 150 gr. Ayçiçekyağı 3 gr. Kuru Kekik 0,1 gr- Kırmızı Toz Biber 0,5 gr. Karabiber 0,1 gr. Tuz 1 gr. İlave Garnitür … TAVUK ŞİNİTZEL (100 GR+GAR) Hazır Tavuk Şinitzel(Pişmiş) 100 gr. Ayçiçek Yağı 20 gr. İlave Garnitür … FIRINDA USKUMRU (120 GR+GAR) Uskumru 250 gr. (Pişmiş, Kılçıksız.) 120 gr. Kırmızı Tozbiber 2 gr. Tuz 1 gr. Ayçiçekyağı 2 gr. İlave Garnitür … MEZGİT TAVA (120 GR+GAR) MEZGIT(Glazeslz ÇIG KILÇIKSIZ) 170 gr. (Pışmış)(Derın Yağda Kızaracak) 120 gr- Buğday Unu 20 gr- . Ayçıçek Yağı 35 gr- Tuz 1 gr- İlave Garnitür … ROSTO KÖFTE (100 GR+GAR) DANA ETİ (Çiğ, Kemiksiz) 100 gr. Kuru Soğan 10 gr- Domates Salçası 7 gr- Ayçiçekyağı 2 gr- Ekmek 10 gr- Maydanoz 1/25 adet Karabiber 0,2 gr- Kimyon 0,25 gr- Tuz 1 gr. Pişmiş Köfte(Tabakta) 100 gr. İlave Garnitür … GARNİTÜRLER GARNİTÜR 1 KIZARMIŞ PATATES Patates 100 gr- Ayçiçek Yağı 20 gr- Servis Gramajı 50 gr. GARNİTÜR 2 PATATES PÜRESİ Patates 80 gr. Süt 5 gr- Margarin 5 gr- Karabiber 0,1 gr- Tuz 1 gr- Servis Gramajı 60 gr. … GARNİTÜR 5 ACI EZME(SERVİS GRAMAJI 40 GR) Domates 10 gr- Domates Salçası 20 gr- Maydonoz 1/20 adet Tuz 1 gr. Kuru Soğan 10 gr. Yeşil Biber/Çarliston 5 gr. Baharat Karışımı/7 Türlü 0,4 gr. GARNİTÜR 6 PATATES SALATASI (SERVİS GRAMAJI 75 GR) Patates 60 gr. Sıvıyağ 4 gr- Domates 5 gr- Limon Suyu 2 gr- Salatalık Turşusu 4 gr. Taze Soğan 3 gr. Tuz 1 gr. Marul-Kıvırcık 1/50 adet GARNİTÜR 7 GÖBEK MARUL/HAVUÇ(SERVİS GRAMAJI 50 GR Göbek Marul 1/20 adet Havuç 30 gr- …” düzenlemesi yer almaktadır. Örnek menüde yer alan tavuk şnitzel, rosto köfte, fırında uskumru, mezgit tava ve piliç ızgara yemeklerinin yanında garnitüre de yer verildiği, ihale dokümanının ekinde yer alan “Reçeteler” başlıklı belgede söz konusu yemeklerde yer alan çiğ girdi miktarlarına yer verildiği, garnitür gramajlarının yemeklerden ayrı olarak belirtildiği, örneğin, örnek menüye göre piliç ızgara yemeğinin yanında garnitür olarak kızarmış patates verileceği, piliç ızgara gramajının “100 GR+GAR” şeklinde belirtilmiş olduğu, patates kızartmasının servis gramajının ise 50 gr olarak ayrıca belirtildiği, dolayısıyla 100 gr piliç ızgaranın yanında garnitür olarak 50 gr kızarmış patates servis edileceği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 15) Başvuru sahibinin 15’inci iddiasına ilişkin olarak: Teknik Şartname’nin “Öğle ve Aksam Yemeklerinin Grupları” başlıklı 3’üncü maddesinde “…2- Menüler İdarenin Menü Planlama Komisyonu tarafından hazırlanır ve her ayın 25’ine kadar SKS Daire Başkanlığımız tarafından onaylanan yemek listeleri yazılı olarak yükleniciye bildirilir. Yüklenici bu listelere uymak zorundadır. Ancak zorunlu sebeplerden dolayı yemek listelerinde değişiklik yapılması durumu ortaya çıkarsa, yüklenici durumu en az 1 (bir) gün önceden İdarenin yemek listesini hazırlayan Menü Planlama Komisyonuna yazılı olarak bildirir. Menü Değişikliği, değişmesi istenen menünün aynı ay içerisindeki yapılmamış farklı bir günün menüsü ile yer değiştirmesi, yemek değişikliği değiştirilmesi istenen yemeğin aynı gruptaki farklı bir yemekle değiştirilmesi anlamını taşır ve Menü Planlama Komisyonunca verilecek izin ile değişiklik yapılabilir…” düzenlemesi yer almaktadır. Yukarıda yer verilen doküman düzenlemesine göre menülerin İdarenin Menü Planlama Komisyonu tarafından hazırlanacağı ve her ayın 25’ine yemek listelerinin yazılı olarak yükleniciye bildirileceği, yüklenici bu listelere uymak zorunda olduğu, ancak zorunlu sebeplerden dolayı yemek listelerinde değişiklik yapılması durumu ortaya çıkarsa, yüklenicinin durumu en az 1 gün önceden idareye yazılı olarak bildirmesi üzerine Menü Planlama Komisyonunca verilecek izin ile değişiklik yapılabileceği, Dolayısıyla, menülerin yalnızca istisnai hallerde yüklenicinin talebi ve idarenin izni üzerine değişebileceği, söz konusu değişikliklerin zorunluluktan kaynaklandığı, ayrıca 2 haftalık örnek menü üzerinden tüm istekli olabileceklerin eşit şartlar altında tekliflerini hazırlamalarının mümkün olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Diğer yandan, başvuru sahibi tarafından menüde yer verilen bazı yemeklerin teknik şartnamedeki grup sınıflandırması ile tam olarak örtüşmediği iddia edilmekle birlikte söz konusu iddiasının hangi yemeklere yönelik olduğu hususunun açık ve net bir şekilde ortaya koyulmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin söz konusu iddiasının da yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 16) Başvuru sahibinin 17’nci iddiasına ilişkin olarak: Teknik Şartname’nin “Gıda Evsafı” başlıklı maddesinde “…57. YUMURTA … Yumurtalar kabuklu olacak ve her bir yumurta tartıldığında 60 gr dan az olmayacaktır...” düzenlemesi yer almaktadır. Başvuruya konu ihaleye ait Teknik Şartname’de, ihale konusu işte kullanılacak yumurtalara ilişkin olarak her bir yumurtanın tartıldığında 60 gr dan olmaması gerektiğinin düzenlendiği, Bu çerçevede söz konusu düzenlemeye göre yumurtaların ortalama 60 g ve daha fazla ağırlıkta olması gerektiği, anılan düzenlemede yumurtaların sahip olması gereken asgari ağırlığın belirtildiği ve isteklilerin sağlıklı teklif hazırlamalarını engelleyen bir husus bulunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin bu yöndeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 17) Başvuru sahibinin 18’inci iddiasına ilişkin olarak: Teknik Şartname’nin “Firmanın Yükümlülükleri” başlıklı 5’inci maddesinde “…C-Temizlik 1-Servis malzemeleri bulaşıkhanelerde firma personeli tarafından toplanacak ve yemekhanelerimizin temizliği yapılarak tekrar servise hazır halde bulundurulacaktır. 2-Servisin bitiminde servis yapılan mekânlar ve yemekhaneler servis sonrasında hemen hijyenik koşullarda temizlenecek ve bu temizlik idaremiz tarafından denetlenecektir. 3-Toplanan servis tepsisi, tabak, çatal, kaşık, bıçak vb. tüm araç- gereçler vakit geçirilmeden hijyenik koşullarda temizlenecek ve bir sonraki servise hazır hale getirilecektir. 4-Firma idarenin uygun göreceği servis sonrası kullanılacak her türlü temizlik malzemesini kendisi temin edecektir. Temizlikte kullanılan malzeme ve dezenfektanlar sağlık ve hijyen kurallarına uygun özellikte olacak; malzeme yerli ise TSE Kalite Belgeli, ithal ise ürünün CE, üretici firmanın ISO Belgesi olacaktır. Mutfak ve yemekhanelerimizde hizmet süresi boyunca 1 yılda aşağıdaki miktarlarda temizlik maddelerinin kullanılacağı hesaplanmıştır. BULAŞIK MAKİNESİ DETERJANI 6.928 KG KİR VE YAĞ ÇÖZÜCÜ 7.928 KG ELDE BULAŞIK DETERJANI 15.656 KG GENEL YÜZEY TEMİZLEYİCİ 7.160 KG KİREÇ ÇÖZÜCÜ 1832 KG ÇAMAŞIR SUYU 6.328 KG SIVI SABUN (EL YIKAMA İÇİN) 792 KG BULAŞIK MAKİNESİ PARLATICISI 5.516 KG …” düzenlemesi yer almaktadır. Teknik Şartname’nin 5’inci maddesinde mutfak ve yemekhanelerde hizmet süresi boyunca kullanılacak temizlik malzemelerine ve miktarlarına yer verildiği, malzemelerin sağlaması gereken özelliklerin de aynı madde içeriğinde yer aldığı, istekliler tarafından anılan maddeye uygun temizlik malzemeleri üzerinden teklif verilebileceği, ilgili düzenlemenin isteklilerin temizlik malzemelerini seçme konusundaki serbestisini ortadan kaldırmadığı ve sağlıklı şekilde fiyat teklifi oluşturulmasına engel nitelikte olmadığı anlaşılmış olup başvuru sahibinin ilgili iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 18) Başvuru sahibinin 19’uncu ve 23’üncü iddiasına ilişkin olarak: İdari Şartname’nin “İşin yapılacağı yerin görülmesi” başlıklı 12’nci maddesinde “12.1. İşin yapılacağı yeri ve çevresini görmek, inceleme yapmak, teklifini hazırlamak ve taahhüde girmek için gerekli olabilecek tüm bilgileri temin etmek isteklinin sorumluluğundadır. İşyeri ve çevresinin görülmesiyle ilgili bütün masraflar istekliye aittir. 12.2. İstekli, işin yapılacağı yeri ve çevresini görmekle; işyerinin şekline ve mahiyetine, iklim şartlarına, işin gerçekleştirilebilmesi için yapılması gerekli çalışmaların ve kullanılacak malzemelerin miktar ve türü ile işyerine ulaşım ve şantiye kurmak için gerekli hususlarda maliyet ve zaman bakımından bilgi edinmiş; teklifini etkileyebilecek riskler, olağanüstü durumlar ve benzeri diğer unsurlara ilişkin gerekli her türlü bilgiyi almış sayılır. 12.3. İstekli veya temsilcilerinin işin yapılacağı yeri görmek istemesi halinde, işin gerçekleştirileceği binaya ve/veya araziye girilmesi için gerekli izinler İdare tarafından verilecektir. 12.4. Tekliflerin değerlendirilmesinde, isteklinin işin yapılacağı yeri incelediği ve teklifini buna göre hazırladığı kabul edilir.” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “Firmanın Yükümlülükleri” başlıklı 5’inci maddesinde “…6-Yemekhanelerin, buralarda kullanılan lavabo, tuvalet ve bu gibi yerlerin temizliği malzemesi ile birlikte firmaya aittir. Esentepe Kampüsü öğrenci yemekhanelerinde zemin kat ile 3 ayrı katta bulunan kız ve erkek tuvaletleri, el yıkama lavaboları ile merdiven boşluklarının temizliği için 4 personel görevlendirilecek olup tuvalet temizlikleri gün boyu yapılacak ve tuvaletlerin kontrolü çetele ile takip edilecek tuvaletlerin temiz olması sağlanacaktır. Pisuarların içine koku giderici süzgeç konulacak süresi bitince değiştirilecektir. Bu yerlerde makine, alet ve ekipmanlar ile kullanılan mekânlarda meydana gelecek arızalar, kırılma ve kaybolmalar firma tarafından giderilecektir…” düzenlemesi, “Yüklenici Firmanın Diğer Yükümlülükleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “…25- Firma mutfak, merdiven çıkışlarını ve yemekhanelerin boya ve badanasını idarenin uygun göreceği zamanda yılda bir defa yapacaktır. İstekli firmalar söz konusu mutfak, yemekhaneler ile eklentilerinde ölçüm yapabilirler…” düzenlemesi yer almaktadır. İtiraza konu Teknik Şartname maddelerinde yemekhanelerin ve buralarda kullanılan lavabo, tuvalet gibi yerlerin temizliğinin, mutfak, merdiven çıkışları ve yemekhanelerin boya ve badanasının yükleniciye ait olduğu, ayrıca hizmetin sunulacağı mekanlarda yükleniciye tadilat yaptırılabileceği belirtilmektedir. Başvuru sahibi tarafından özetle, ilgili düzenlemelerde belirtilen temizlik, boya/badana ve tadilat işlerinin maliyet hesaplaması yapılmasını imkansız hale getirdiği, söz konusu işlerin ihale konusu iş ile ilgisinin bulunmadığı iddia edilmektedir. İlgili Teknik Şartname maddelerinin söz konusu yemek hizmetinin sunumu için yüklenici kullanımına tahsis edilecek yerlerin temizliği ve bakımına ilişkin olduğu, bir diğer ifade ile işin ana unsuru olmayan, yükleniciye tahsis edilen yerlerin hijyeninin sağlanması, çalışmaya hazır hale getirilmesi ve hizmetin daha kaliteli sunulması amacına yönelik olduğu, ihaleye katılan isteklilerin basiretli bir tacir gibi hareket ederek ihale konusu işin yapılacağı yeri görmek suretiyle teklif hazırlayabileceği, ayrıca başvuru sahibi tarafından lavabo, tuvalet ve bu gibi yerlerde üçüncü kişilerin kullanımından kaynaklanabilecek arıza, kırılma ve kayıpların giderilmesi durumunda yüklenicinin kusuru aranmaksızın sorumluluğun yükleniciye verildiğinin iddia edildiği, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin 19’uncu maddesine göre işyerinde, işin başlamasından kabul belgesinin verilmesine kadar her türlü araç, malzeme, ihzarat, makine ve taşıtlar ile sözleşme konusu hizmet işinin korunmasından yüklenicinin sorumlu olduğu, kazaların, zarar ve kayıpların meydana gelmesini önlemek amacı ile gereken bütün önlemleri alması gerektiği, idarenin de cevabında anılan maddeye atıf yapılarak söz konusu düzenlemenin yüklenicinin koruma yükümlülüğünden kaynaklandığının ifade edildiği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır. 19) Başvuru sahibinin 20’nci iddiasına ilişkin olarak: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Personel durumuna ilişkin belgeler” başlıklı 40’ıncı maddesinde “(1) İhale konusu işin niteliği esas alınarak, çalıştırılması öngörülen personelin sayısı ve nitelikleri dokümanda belirtilir. Ancak, idare tarafından ihaleye katılım ve yeterlik kriteri olarak, personel çalıştırıldığına, çalıştırılacağına veya personelin sayısı ya da niteliklerine ilişkin belge istenemez. (2) Çalıştırılacak personelin nitelikleri ve deneyim süresi ile bunları tevsik edecek belgelere ilişkin düzenleme teknik şartnamede yapılır. Asgari deneyim süresi öngörülmesi halinde, bu süre bir yıldan az beş yıldan fazla olmamak üzere idare tarafından belirlenir. Deneyim süresi mezuniyet tarihi esas alınarak mezuniyete ilişkin belge ile tevsik edilir. Personelin niteliğini ve deneyim süresini gösteren belgeler sözleşmenin imzalanmasının ardından işe başlanmadan önce yüklenici tarafından idareye sunulur.” hükmü, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “İşin yürütülmesi için gerekli personel ve araçlar” başlıklı 10’uncu maddesinde “Sözleşmenin imzalanmasından sonra yüklenici, üstlenmiş olduğu işin önemine ve iş programına uygun olarak, işlerin yapılması için gerekli her türlü yardımcı tesisleri hazırlamak, her türlü malzemeyi, ekipmanı ve personeli sağlamak ve ihzaratla ilgili önlemleri almak zorundadır. … Yüklenici, işin sözleşme süresi içinde bitirilmesi için, gerekli miktarda malzeme ve ekipman ile yeterli sayıda personeli her an iş başında bulunduracaktır. Aksi halde yüklenici, bu hususta kendisine yapılacak tebligat tarihinden başlamak üzere on (10) gün içinde bunları istenen sayı ve miktara çıkarmak zorundadır. Sözleşmede, işyerinde çalıştırılması gereken personel sayısının belirtildiği hallerde, yüklenici, belirtilen sayıda personeli işyerinde bulundurmak zorundadır. Yüklenici işlerin yürütülmesinde, gerektiği şekilde eğitim ve öğretim görmüş, diplomalı, sertifikalı vb. personeli çalıştıracak ve bunları her zaman diğerlerine tercih edecektir. Ayrıca yüklenici, ilgili mevzuatı uyarınca mesleki yeterlilik belgesi alma zorunluluğu bulunan tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan işlerde 5544 sayılı Mesleki Yeterlilik Kurumu ile İlgili Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanunda belirtilen ilgili belgelerden birine; mesleki eğitim alma zorunluluğu bulunan tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan işlerde ise yapacağı işle ilgili mesleki eğitim belgelerine sahip olmayan kişileri çalıştıramaz. … İşin devamı süresince yüklenicinin yukarıda belirtilen hususlara uyup uymadığı izlenecek ve gerekli görülürse yükleniciden, çalıştırdığı personeli Türkiye İş Kurumu aracılığıyla sağladığını belgelemesi istenecektir. Personelin kısmen veya tamamen yukarıda belirtilen şekilde sağlanamadığı hallerde, yüklenici, gerekçesini belirtmek suretiyle bu hususu mümkün olan en kısa sürede idareye yazılı olarak bildirecektir...” hükmü, “İdare ve Kontrol Teşkilatının itiraz hakkı” başlıklı 11’inci maddesinde “İdare ve kontrol teşkilatı, yükleniciden çalıştırılmasında veya işyerinde bulunmasında engel durumu olduğunu tespit ettiği, uygunsuz davrandığı veya görevlerini yerine getirmekte yetersiz olduğu kanısında olduğu veya işyerinde çalıştırılmasında sakınca gördüğü her kademe ve nitelikteki elemanların (teknik ve idareci personel, hizmetli, işçi ve diğerleri) ve alt yüklenicilerin iş başından veya işyerinden uzaklaştırılmasını talep etme hakkına sahiptir.Yüklenici, bu talebi idare veya kontrol teşkilatı tarafından yapılacak tebligat üzerine ve verilen süre içinde yerine getirmek zorundadır. Yüklenicinin bu yükümlülüğü verilen süre içinde yerine getirmemesi halinde, söz konusu kişiler idare veya kontrol teşkilatı tarafından uzaklaştırılır veya uzaklaştırılmaları sağlanır. Uzaklaştırılmaları istenilenler, idarenin veya kontrol teşkilatının izni ve onayı alınmaksızın bir daha işlerde görev alamaz. Yüklenici, uzaklaştırılan kişilerin yerine en kısa zamanda uygun nitelikli başkalarını getirmek zorundadır. Kontrol teşkilatı, uygun olmayan ekipman ve araçların işyerinden uzaklaştırılmasını talep hakkına sahiptir. Yüklenici, söz konusu ekipman ve araçları idare veya kontrol teşkilatınca kabul edilebilir olanlarla değiştirecektir.” hükmü, Teknik Şartname’nin “Firmanın Yükümlülükleri” başlıklı 5’inci maddesinde “…D- PERSONEL Yüklenici çalıştıracağı personelini 4857 sayılı İş Kanunu ve 6331 sayılı kanun hükümlerine göre çalıştıracaktır. İşçi seçiminde ve çıkarılmasında idarenin bilgisi olacaktır. İşe başlaması kararlaştırılan işçilerin başladığı gün itibari ile her türlü sigorta işlemleri ve özlük hakları ile ilgili kayıtların yapılması yüklenici tarafından sağlanacaktır. 1- Firma mutfak ve yemekhanelerde, yemek pişirilmesi, personel ve öğrenci yemekhanelerine yemeğin ulaşması, öğrenci ve personele yemek servisinin yapılması, servis sonrası bulaşık ve temizlik işlemlerinin gerçekleştirilmesi için aşağıdaki tabloda belirtildiği şekilde personel temin edecek ve bunların sayılarını her ayın başında idareye yazılı olarak bildirecektir. Firma hizmetle ilgili asgari olarak, öğle-akşam yemeği hizmeti verilecek olan tüm idari birimlerimiz ile Yüksekokul ve Fakültelerimizde yeterli sayıda yemek dağıtım ve temizlik işleri için eleman bulunduracaktır. Akademik Takvime göre öğretimin devam ettiği aylarda ve tatil dönemlerinde işyerlerinde çalışacak personel sayıları aşağıdaki tabloda gösterilmiştir. 01 Eylül 2026 ile 20 Ağustos 2027 tarihleri arasında da aşağıda düzenlenmiş olan 354 günlük tabloda belirtilmiş olan aylık personel sayıları baz alınacaktır. Yıllık izni hak kazanan işçiler fiilen çalışan işçi sayısına dahil edilecektir. Ancak yüklenici işi aksatmayacak şekilde gerekli önlemleri almakla yükümlüdür. … 3-Firma çalıştıracağı personelin kimliklerini, görevlerini belirleyen listeyi ve personele ait yukarıdaki kimlik, güvenlik ve sağlık bilgilerini içeren dosyaları resmi olarak işe başlayacağı tarihten bir gün önce idaremize verecektir. Yüklenici ihtiyacı olan personeli idarenin bilgisi dâhilinde gerekli belgeleri tamamladıktan sonra çalıştırmalı ve yine İdarenin bilgisi olmadan işten personel çıkarmamalıdır. Yüklenici işveren sıfatıyla çalıştırdığı işçilerine karşı muamele ve iş mevzuatından doğan görevlerinden doğrudan doğruya sorumludur. Yüklenici firma çalıştıracağı personelle ilgili her bir çalışan için Üniversitemiz yetkili biriminden PAYDAŞ kimlik kartı çıkartacaktır. Tüm masraflar yüklenici tarafından karşılanacaktır. Çalışan tüm personel oluşturulan kimlik kartlarını yanında bulundurmak zorundadır. Ayrıca yüklenici firma adına çalışan personel hakkında işin ifası sırasında olabilecek herhangi bir suç durumundan yüklenici firma sorumlu olacaktır. İhale başlangıcında verilen personel listesinde daha sonra olabilecek değişiklikler hakkında idare bilgilendirilecek, idarenin değiştirilmesini talep ettiği personel olursa iki gün içerisinde personel değişikliği yapılacaktır…” düzenlemesi yer almaktadır. Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “İdare ve Kontrol Teşkilatının itiraz hakkı” başlıklı 11’inci maddesine göre idarenin ve kontrol teşkilatının; çalıştırılmasında veya işyerinde bulunmasında engel durumu olduğunu tespit ettiği, uygunsuz davrandığı veya görevlerini yerine getirmekte yetersiz olduğu kanısında olduğu veya işyerinde çalıştırılmasında sakınca gördüğü her kademe ve nitelikteki elemanların ve alt yüklenicilerin iş başından veya işyerinden uzaklaştırılmasını yükleniciden talep etme hakkına sahip olduğu, dolayısıyla idarenin sözleşmenin yürütülmesi aşamasında istihdam edilmiş personel üzerinde belli hak ve yetkilere sahip olduğu anlaşılmaktadır. Teknik Şartname kapsamında işçi seçiminde ve çıkarılmasında idarenin bilgisinin olacağı, personel listesinde olabilecek değişiklikler hakkında idarenin bilgilendirileceği, idarenin değiştirilmesini talep ettiği personelin iki gün içerisinde değiştirileceği yönünde düzenlemelere yer verildiği görülmüştür. Başvuru sahibi tarafından, söz konusu düzenlemenin idarenin objektif kriterler ve somut gerekçeler belirlenmeksizin personel değişikliği talep edebilmesine imkân tanıdığı, yüklenicinin işverenlik yetkisine ve organizasyon serbestisine doğrudan müdahale niteliği taşıdığı iddia edildiği, ancak ilgili düzenlemenin idarenin değiştirilmesini talep ettiği personelin iki gün içerisinde değiştirilmesine ilişkin olduğu, personelin idare tarafından belirleneceği veya hali hazırda çalışan personelin işten çıkarılamayacağı yönünde bir belirleme yapılmadığı, söz konusu düzenlemenin idarenin, ihale konusu işte çalışacak personelin hizmetin gerektirdiği ve idarece belirlenen şartlara uygun olup olmadığı hususunu sağlamasına yönelik olduğu anlaşılmış olup başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. 20) Başvuru sahibinin 21’inci iddiasına ilişkin olarak: 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun “İşverenin genel yükümlülüğü” başlıklı 4’üncü maddesinde “(1) İşveren, çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlü olup bu çerçevede; a) Mesleki risklerin önlenmesi, eğitim ve bilgi verilmesi dâhil her türlü tedbirin alınması, organizasyonun yapılması, gerekli araç ve gereçlerin sağlanması, sağlık ve güvenlik tedbirlerinin değişen şartlara uygun hale getirilmesi ve mevcut durumun iyileştirilmesi için çalışmalar yapar. b) İşyerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uyulup uyulmadığını izler, denetler ve uygunsuzlukların giderilmesini sağlar. c) Risk değerlendirmesi yapar veya yaptırır. ç) Çalışana görev verirken, çalışanın sağlık ve güvenlik yönünden işe uygunluğunu göz önüne alır. d) Yeterli bilgi ve talimat verilenler dışındaki çalışanların hayati ve özel tehlike bulunan yerlere girmemesi için gerekli tedbirleri alır. (2) İşyeri dışındaki uzman kişi ve kuruluşlardan hizmet alınması, işverenin sorumluluklarını ortadan kaldırmaz. (3) Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği alanındaki yükümlülükleri, işverenin sorumluluklarını etkilemez. (4) İşveren, iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin maliyetini çalışanlara yansıtamaz.” hükmü, Teknik Şartname’nin “Firmanın Yükümlülükleri” başlıklı 5’inci maddesinde “…Yüklenici çalıştıracağı personelini 4857 sayılı İş Kanunu ve 6331 sayılı kanun hükümlerine göre çalıştıracaktır. İşçi seçiminde ve çıkarılmasında idarenin bilgisi olacaktır. İşe başlaması kararlaştırılan işçilerin başladığı gün itibari ile her türlü sigorta işlemleri ve özlük hakları ile ilgili kayıtların yapılması yüklenici tarafından sağlanacaktır. … 4) Firma çalıştırdığı mekânlarda personelin iş sağlığı ve iş güvenliğini sağlamakla yükümlü olup, her türlü sorumluluk firmaya aittir. Ayrıca firma hizmette çalıştıracağı personele "yürürlükte olan yasa, yönetmelik, tüzük hükümleri diğer mesleki vecibeler ile bu tarihten sonra çıkacak olan yeni mevzuata da uygun olarak iş sağlığı ve güvenliği ile sosyal güvenlik" önlemlerinin alınmasında yükümlüdür…” düzenlemesi yer almaktadır. İhale konusu işin yüklenicinin kendi personeli ile yürütüleceği, Teknik Şartname’nin 5’inci maddesinde yüklenicinin, personelin iş sağlığı ve güvenliğini sağlamakla yükümlü olduğunun ifade edildiği, söz konusu yükümlülüğün 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’ndan kaynaklandığı, sağlıklı teklif oluşturulmasına engel bir husus olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 21) Başvuru sahibinin 22’nci iddiasına ilişkin olarak: Teknik Şartname’nin “Yüklenici Firmanın Diğer Yükümlülükleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “…7- İdare gerekli gördüğü durumlarda yemek yapımı, servis ve servis sonrası hizmetlerde birimler arası standardın sağlanması, mekânların yetersizliğinden doğan aksaklıkların giderilmesi, hizmetin daha kaliteli ve sağlıklı bir şekilde, ihtiyaca yanıt verebilecek nitelikte ve zamanında yürütülebilmesi için firmaya idarenin uygun görüşü ile mekân, demirbaş malzeme ve donanım takviyesinde bulunabilir, mekânlarda tadilat yaptırabilir. Firmaya verilen mekânlar ve malzemeler söz konusu işin bitiminde temiz, eksiksiz ve tam olarak geri alınacaktır. Şayet idare tarafından yüklenici firmaya teslim edilen demirbaş malzemelerde eksiklik varsa yüklenici firmanın son istihkakı idarece alıkonularak, idareye ait demirbaşların tesliminden sonra ödenecektir…” düzenlemesi yer almaktadır. Başvuru sahibi tarafından Teknik Şartname’nin 6’ncı maddesinde idarenin gerekli görmesi hâlinde yemek hizmetinin yürütüldüğü alanlarda ilave demirbaş ve donanım temin edilmesini yükleniciden talep edebileceğine yönelik düzenleme yapıldığının, söz konusu düzenlemenin maliyet hesabında belirsizliğe yol açtığı iddia edilmekle birlikte söz konusu düzenlemenin başvuru sahibinin iddiasının aksine idare tarafından firmaya mekân, demirbaş malzeme ve donanım takviyesinde bulunabilme imkanı sağladığı, idarenin de şikayet başvurusuna cevabının aynı yönde olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 22) Başvuru sahibinin 24’üncü iddiasına ilişkin olarak: Teknik Şartname’nin “Yüklenici Firmanın Diğer Yükümlülükleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “ 1- Firma sözleşme imzalanmasına müteakip iş yeri tesliminden önce şartnamede belirtilen ekipman listesindeki mutfak malzeme ve ekipmanlarını hazırda bulundurmak zorundadır. Ayrıca idare tarafından talep edildiğinde mutfak ve yemekhanelerde hazır bulunan malzeme ve ekipman listesi idareye teslim edilecektir. … 3- İdare tarafından firmaya sağlam ve çalışır vaziyette teslim edilen demirbaş ve makineler araç-gereçler (soğuk hava depoları, sandalye ve masa vs.) ihale süresinin bitiminde eksiksiz, tam ve çalışır vaziyette teslim alınacaktır. … 18-Firma gerekli olan her türlü malzemeyi, makine ve teçhizatı temin ederek yemek pişirme, servise sunma ve gerekirse ilgili birimlere servis araçları ile taşıma işlerini kendisi gerçekleştirecektir. Bu konuda idareden ayrıca demirbaş talebinde bulunamaz. … 29-Yüklenicinin, idarenin kendisine çalışma süresince teslim ettiği demirbaşları kaybetmesi, hasar vermesi, kırması veya bu gibi nedenlerle geri vermemesi halinde; malzeme bedelini günün rayiç değeri üzerinden idareye ödeyecektir…” düzenlemesi yer almaktadır. “Mutfak ve Yemekhanelerinde Bulunması Gereken Ekipman(Demirbaş) Listesi” ekte yer almaktadır. İhale dokümanının ekinde “Mutfak ve Yemekhanelerinde Bulunması Gereken Ekipman(Demirbaş) Listesi”ne yer verildiği, söz konusu listede ihale konusu işin yürütülmesi esnasında gerekli olan demirbaş ve malzemelere yer verildiği, Teknik Şartname’nin yukarıda yer verilen düzenlemelerine göre idare tarafından firmaya sağlam ve çalışır vaziyette teslim edilen demirbaş ve makineler araç-gereçlerin tutanakla teslim edileceği, geriye kalan demirbaş ve malzemelerin yüklenici tarafından karşılanacağı, idarenin şikayet başvurusu cevabından da anlaşılacağı üzere yüklenici tarafından getirilen malzeme ve demirbaşların iş bitiminde yüklenicide kalacağı, idarenin malzeme ve demirbaşlarının idareye sağlam vaziyette teslim edileceği, dolayısıyla söz konusu düzenlemelerin belirsizliğe yol açmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 23) Başvuru sahibinin 25’üncü iddiasına ilişkin olarak: İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “ 25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dâhildir. 25.2. 25.1 inci maddede yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz. 25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir: … d) Ayrıca, Elektrik, Doğalgaz, Eğitim gideri, giyim gideri ve ihale dökümanında gösterilen diğer giderler teklif fiyata dahildir…” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “Yüklenici Firmanın Diğer Yükümlülükleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “…9- Yüklenici Firma mutfak ve yemekhanelerde kullandığı elektrik enerjisi, doğalgaz ve su tüketimi, atık su bedellerini kendisi karşılayacaktır. Mümkün olması halinde doğalgaz, su ve elektrik aboneliklerini kendi üzerine alacaktır. Firma aylık olarak ödediği faturaların bir örneğini her ay idaremize gönderecektir. Ödemelerden doğacak her türlü gecikme bedeli ve faizler firma tarafından karşılanacaktır. … 12- Mutfak ve yemekhanelerde kullanılan, enerji (elektrik, doğalgaz) ve su firma tarafından temin edilecek ve bedeli firma tarafından ödenecektir. Mutfak ve yemek servisi yapılan yemekhanelerimizde 354 günde tüketilen elektrik miktarı 323.669 kW civarındadır. Mutfak ve yemek servisi yapılan yemekhanelerimizde 354 günde tüketilen doğalgaz miktarı 1.474.982 KWH civarındadır. Mutfak ve yemek servisi yapılan yemekhanelerimizde 354 günde tüketilen kullanma suyu miktarı 12.340 m3 civarındadır…” düzenlemesi yer almaktadır. Yukarıda yer verilen ihale dokümanı düzenlemelerine göre mutfak ve yemekhanelerde kullanılan, enerji (elektrik, doğalgaz) ve suyun firma tarafından temin edileceği ve teklif fiyata dahil olduğu anlaşılmıştır. Teknik Şartname’nin 6’ncı maddesinde 354 günde tüketilen elektrik, doğal ve su miktarına yaklaşık olarak yer verildiği, ayrıca isteklilerin tekliflerini hazırlarken enerji ve su tüketim miktarlarını kendi ticari öngörüleri, mesleki tecrübeleri ve benzer işlerdeki uygulamaları çerçevesinde değerlendirebilecekleri, bu yönüyle söz konusu düzenlemenin teklif verilmesini engelleyecek veya sağlıklı maliyet hesabı yapılmasını imkânsız kılacak nitelikte olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “ İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez… ” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddialarında haklı bulunmadığı tespit edilmiş olup, Kanun’da öngörülen şekilde bir haklılık oranı oluşmamıştır. Bu nedenle, 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafı uyarınca itirazen şikayet başvuru bedelinin iadesinin mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine, Oybirliği ile karar verildi.